مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، با انتشار پیامی به مناسبت فرا رسیدن یکصد و بیستمین سالگرد انقلاب مشروطه، این رویداد را یکی از برجسته‌ترین نقاط عطف تاریخ معاصر کشور توصیف کرد و آن را نماد بیداری، آزادی‌خواهی و قانون‌مداری ملت ایران دانست.

در این پیام، مشروطه نتیجه همبستگی و وفاق اجتماعی و پاسخی آگاهانه به چالش‌های تاریخی و منطقه‌ای دانسته شده است؛ جنبشی که به گفته رئیس‌جمهور، با هدایت علمای بزرگ و ایستادگی آحاد مردم، حاکمیت قانون، عدالت‌خواهی و استقلال‌طلبی را به خواست عمومی تبدیل کرد.

نخستین تجربه پارلمانی در خاورمیانه

پزشکیان در بخش دیگری از پیام خود تأکید کرده که مشروطه نخستین تجربه نظام پارلمانی و قانون‌گرایی را در خاورمیانه رقم زد و نشان داد مردم‌سالاری و شورا ریشه در اندیشه و معارف دینی این مرزوبوم دارد. وی در این زمینه به آیه شریفه «وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ» اشاره کرده و آن را زینت‌بخش نهاد قانون‌گذاری در ایران و الگویی ماندگار از حکمرانی متکی بر خواست مردم برای ملت‌های منطقه خوانده است.

نقش ماندگار آذربایجان و تبریز

در پیام رئیس‌جمهور، نقش آذربایجان و تبریز در انقلاب مشروطه بی‌بدیل و ماندگار توصیف شده است. آذربایجان که همواره دژ استوار ایران در برابر بیگانگان بوده، در عصر مشروطه با پایمردی مجاهدانی همچون ستارخان و باقرخان و پشتیبانی مردم فهیم، به سنگر دفاع از قانون و حقوق ملت تبدیل شد. به گفته پزشکیان، تدوین متمم قانون اساسی و ایستادگی در برابر استبداد محمدعلی‌شاهی، ثمره همین نگاه هوشمندانه بود و جایگاه فرزندان این دیار را در گنجینه افتخارات میهن جاودانه کرد.

مشروطه؛ سرآغاز مسیری مستمر

رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه مشروطه حادثه‌ای محصور در گذشته نیست، آن را سرآغاز فرایندی پویا و مستمر در مسیر تحقق آزادی، استقلال، قانون‌مداری و توسعه توصیف کرد؛ فرایندی که با فرازونشیب‌های یک قرن اخیر، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار جمهوری اسلامی، به مرحله‌ای نو و بومی از مردم‌سالاری دینی رسیده است.

وی همچنین تصریح کرد که ایران اسلامی امروز با اتکا به نهادهای قانونی، حضور آگاهانه مردم در تصمیم‌گیری‌ها و ظرفیت‌های علمی و ملی، مسیر پیشرفت و آبادانی را ادامه می‌دهد.

پاسداشت واقعی مشروطه و پیشنهاد روز تبریز

پزشکیان در پایان پیام خود، پاسداشت واقعی مشروطه را فراخوانی برای وفاق ملی، عقلانیت جمعی و تکیه بر حاکمیت قانون دانست و ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای آزادی‌خواه و مجاهدان این راه، از نخبگان، فرهیختگان و پژوهشگران حوزه سیاست و تاریخ خواست با بازخوانی تحلیلی این میراث گران‌بها، ابعاد گوناگون آن را برای نسل امروز و آینده تبیین کنند.

رئیس‌جمهور با اشاره به نقش آفرینی بی‌بدیل تبریز برای ایران، پیشنهاد کرد روز ۱۴ مرداد به عنوان روز و هفته تبریز نام‌گذاری شود تا با بهره‌گیری از این تجربه تاریخ‌ساز، گام‌های استوارتری در مسیر عزت و اقتدار ایران برداشته شود.