هر سال با فرا رسیدن روز خبرنگار، پیامهای تبریک و مراسم تقدیر از فعالان عرصه رسانه رونق میگیرد؛ اما آنچه جامعه رسانهای کشور واقعاً به آن نیاز دارد، نه پیامهای پرطمطراق است و نه آئینهای تشریفاتی. بهترین هدیهای که میتوان به خبرنگاران داد، نهادینهشدن اخلاق حرفهای پاسخگویی است؛ فرهنگی که حق اساسی جامعه برای «دانستن» را از مسیر فعالیت حرفهای اصحاب رسانه تضمین میکند.
پرسش خبرنگار را جدی بگیریم
در این نگاه، بهترین هدیه روز خبرنگار میثاقی است که مسئولان، مدیران و سخنگویان در چارچوب آن، پرسشهای خبرنگار را امری جدی، حقوقی و مسئولیتزا میانگارند. آنان در برابر خبرنگار بهمثابه نماینده افکار عمومی رفتاری متواضعانه دارند و هوش و قدرت تحلیل اصحاب رسانه را دستکم نمیگیرند.
رسانه محلی و برخورد یکسان با همه
به اقتضای اصل «همجواری»، نقش رسانههای محلی در شناخت دقیق مسائل و مطالبات مردم باید بیش از پیش ارج نهاده شود و اهمیت دسترسی آنان به اطلاعات کمتر از رسانههای سراسری نیست. همچنین مسئولان نباید رسانهها را به موافق و مخالف یا همسو و غیرهمسو تقسیم کنند؛ بلکه باید برای همه خبرنگاران، فارغ از گرایش فکری و سلیقه سیاسی و بدون توجه به رسانه محل فعالیت یا استان و شهرستان آنان، ارزش و اعتبار حرفهای یکسان قائل شوند.
رسانه منتقد، فرصت است نه تهدید
یکی از مهمترین شاخصهای اخلاق پاسخگویی، نگاه به رسانه منتقد بهعنوان فرصتی برای اصلاح و تکمیل تصمیمهاست. مسئولان باید از گفتوگو با خبرنگاران منتقد استقبال کنند و بهجای عبارت «شما اشتباه میکنید»، بگویند: «دیدگاههای ما متفاوت است؛ گفتوگو میکنیم.» آنان بدون پیشداوری به سخنان خبرنگار گوش میسپارند و اجازه میدهند پرسش، نقد و استدلال آزادانه مطرح شود؛ فضایی که در آن خبرنگار برای طرح سؤال احساس امنیت و احترام کند.
گوش دادن پیش از پاسخ دادن
مسئولان پاسخگو برای فهمیدن، بیش از پاسخ دادن وقت میگذارند. آنان با دقت به پرسش خبرنگار گوش میدهند، برای پاسخ شتاب نمیکنند و از تغییر موضوع یا بازی با واژهها برای گریز از سؤالهای اصلی میپرهیزند. از کلیگویی، ابهامآفرینی و پاسخهای غیرمرتبط اجتناب میورزند؛ آنچه را میدانند روشن و مستند بیان میکنند و آنچه را نمیدانند صادقانه اعلام میدارند. بهرهگیری از دایره واژگانی گسترده، دقت در کاربرد واژگان و استفاده حداکثری از اعداد و دادههای کمی، از دیگر نشانههای این رویکرد است؛ نقلقولها با نهایت امانتداری بیان میشود و درباره موضوعاتی که اطلاع کافی وجود ندارد، سخن گفته نمیشود.
مواضع یکسان در برابر همه رسانهها
مسئولان پاسخگو در قبال رسانههای گوناگون مواضع یکسان دارند و برای جلب رضایت آنان پیامهای متناقض ارسال نمیکنند. مواضع خود را متناسب با سلیقه مخاطب تغییر نمیدهند و حتی در مواجهه با شدیدترین نقدها از ادبیات تند، تحقیرآمیز و افراطی پرهیز میکنند. تسلط رفتاری بر خود و پاسخ با استدلال بهجای عصبانیت، ویژگی بارز چنین مسئولانی است.
شناخت منطق رسانه و پرهیز از شهرتطلبی
درک چارچوب گفتمانی رسانههای مختلف به گفتوگویی مؤثرتر و منصفانهتر میانجامد، نه صرفاً تأیید همفکران. مسئولان پاسخگو رسانه را ابزار تبلیغ شخصی نمیدانند و برای دیده شدن نمیکوشند؛ گرفتار شهرتطلبی و حضور روزانه در رسانهها نیستند و تنها هنگامی سخن میگویند که سخنی دقیق، لازم و مسئولانه برای گفتن داشته باشند. آنان کمتر از مفاهیمی چون «عدالت»، «صداقت» و «انسانیت» سخن میگویند، بلکه این مفاهیم را در عمل و در شیوه پاسخگویی به خبرنگاران و رعایت حقوق مردم به نمایش میگذارند؛ و این، شاید همان هدیهای است که خبرنگاران در روز خود بیش از هر پیام تبریکی انتظارش را میکشند.
نظرات (0)