عباس مسجدی آرانی، رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور، در نشستی خبری با اصحاب رسانه به مناسبت روز خبرنگار، ضمن تبریک این روز، به تشریح عملکرد این سازمان در سال گذشته و مهم‌ترین اقدامات آن در حوزه‌های تخصصی پرداخت.

خبرنگاران؛ پرچمداران روایت حقیقت

مسجدی آرانی از تلاش‌های فعالان رسانه‌ای در سال‌های اخیر و به‌ویژه در شرایط بحرانی و دوران جنگ تحمیلی قدردانی کرد و خبرنگاران را پایه اصلی اطلاع‌رسانی صحیح به مردم دانست. به گفته وی، مأموریت یک خبرنگار ترکیبی از دانش‌های روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، مخاطب‌شناسی و شناخت دقیق مسائل سیاسی، اجتماعی، دینی و انقلابی است.

رئیس سازمان پزشکی قانونی تأکید کرد که خبرنگار باید درک درستی از نیازهای مردم داشته باشد و با نگاهی تحولی، خلاقانه، منتقدانه و آسیب‌شناسانه، مسائل کشور و جامعه را روایت کند. وی روشنگری و آرامش‌بخشی به مردم را از دیگر مأموریت‌های مهم خبرنگاران برشمرد و گفت: وقتی اطلاعات صحیح در اختیار مردم قرار گیرد و از ارزش‌ها و توانمندی‌های کشور سخن گفته شود، امید و آرامش در جامعه افزایش می‌یابد.

مسجدی آرانی با اشاره به «جنگ رسانه‌ای» دشمن تصریح کرد که یکی از مأموریت‌های مهم خبرنگاران، شفاف‌کردن مرز میان حق و باطل است؛ امروز قدرتمندان عالم با بهره‌گیری از امپراتوری‌های رسانه‌ای تلاش می‌کنند جای شهید و جلاد را عوض کنند، اما روایت درست خبرنگاران می‌تواند حقیقت را برای مردم روشن کند. وی خبرنگاران را «افسران جنگ نرم» و «سنگرنشینان فرهنگی جبهه آگاهی و دانش» خواند و افزود که فعالیت رسانه‌ای می‌تواند نگرش مردم را اصلاح کند، بصیرت آنان را افزایش دهد و جنگ رسانه‌ای دشمن را خنثی کند.

ارائه بیش از ۲.۷ میلیون نظریه کارشناسی در سال ۱۴۰۴

رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور در بخش دیگری از سخنان خود به عملکرد این سازمان در سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت: این نهاد در ۴۷۰ مرکز فعال خود بیش از دو میلیون و ۷۴۷ هزار نظریه کارشناسی ارائه کرده است که بخش عمده آن مربوط به معاینات پزشکی بوده است.

  • یک میلیون و ۸۵۴ هزار و ۶۸۰ نظریه کارشناسی در حوزه معاینات صادر شده که بیش از ۸۵ درصد فعالیت‌های سازمان را شامل می‌شود.
  • در بخش آزمایشگاهی نیز ۷۷۹ هزار و ۲۶۵ مورد آزمایش و کارشناسی انجام شده است.
  • برای ۷۸ هزار و ۲۸۴ مورد معاینه اجساد و تعیین علت فوت، نظریه کارشناسی صادر شد.
  • کمیسیون‌های تخصصی پزشکی نیز ۳۵ هزار و ۲۹۵ نظریه کارشناسی صادر کرده‌اند.

این خدمات طیف متنوعی از پرونده‌ها از جمله ضرب و جرح، تصادفات، حوادث ناشی از کار، سقط جنین، معاینات اختصاصی زنان و مردان و پرونده‌های روان‌پزشکی را دربرمی‌گیرد.

مسجدی آرانی تحول علمی را از اولویت‌های اصلی این مجموعه دانست و هدف سازمان را رسیدن به مرجعیت علمی اعلام کرد و گفت: پزشکی قانونی باید همواره در مرزهای دانش حرکت کند تا دقیق‌ترین و به‌روزترین نظر کارشناسی را در فرآیند اجرای عدالت ارائه دهد. وی با اشاره به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها در تأمین برخی تجهیزات آزمایشگاهی اطمینان داد که در حال حاضر کمبود جدی در آزمایشگاه‌های پزشکی قانونی وجود ندارد.

خدمات بی‌وقفه در جنگ؛ شناسایی ۴۰ درصد شهدا با بانک ژنتیک

رئیس سازمان پزشکی قانونی با اشاره به عملکرد این سازمان در جنگ تحمیلی سال ۱۴۰۴ گفت: همان‌طور که نیروهای نظامی برای دفاع از میهن جانانه جنگیدند، همکاران پزشکی قانونی نیز در طول جنگ خدمت‌رسانی به مردم را حتی برای یک ساعت متوقف نکردند، در حالی که برخی مراکز این سازمان مورد هجمه دشمن قرار گرفت.

وی با اعلام آمار شهدای جنگ رمضان گفت: در این جنگ سه هزار و ۵۱۹ نفر به شهادت رسیدند که سه هزار و ۲ نفر مرد و ۵۱۷ نفر زن بودند. از این میان ۲۷۰ نفر دانش‌آموز بودند و ۳۸ شهید کمتر از پنج سال سن داشتند؛ در میان شهدا همچنین یک نوزاد سه‌روزه و یک جنین دیده می‌شود. به گفته وی، در هفته‌های اخیر نیز در پی حملات دشمن در استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و بوشهر شماری از هموطنان به شهادت رسیدند.

مسجدی آرانی با اشاره به سابقه بیش از ۱۵ ساله بانک هویت ژنتیک ایرانیان گفت: این بانک اکنون در پنجمین دوره توسعه خود قرار دارد و با فعالیت ۱۰ قطب آزمایشگاهی، شمار پروفایل‌های ثبت‌شده آن از ۱۹ هزار به ۲۸۰ هزار مورد افزایش یافته است. به گفته وی، نزدیک به ۴۰ درصد شهدای جنگ رمضان و جنگ ۱۲ روزه با استفاده از ظرفیت‌های همین بانک شناسایی شدند.

وی درباره اهمیت این بانک در جنگ ۱۲ روزه توضیح داد: در مواردی که خانواده‌ها به‌طور کامل در حملات دشمن به شهادت رسیده بودند و شناسایی از طریق چهره و ظاهر ممکن نبود، متخصصان با روش‌های ژنتیکی بقایای به‌جامانده را تفکیک و هویت شهدا را مشخص کردند؛ حتی امکان تعیین رابطه نسبی میان اعضای خانواده‌های شهید نیز فراهم شد که دستاوردی کم‌مانند در پزشکی قانونی به شمار می‌رود.

در همین زمینه، مسجدی آرانی به حضور پزشکی قانونی در حوادث مهم سال‌های گذشته از جمله سقوط هواپیمای اوکراینی، حادثه هواپیمای ترکیه در کهگیلویه و بویراحمد، شهدای منا، حادثه معدن طبس و جنگ‌های اخیر اشاره کرد و گفت در برخی از این حوادث، شناسایی قربانیان با بهره‌گیری از بانک ژنتیک انجام شد. او همچنین از حضور متخصصان این سازمان در کنگره‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و ارائه‌های علمی موفق در کنگره بلغارستان با وجود شرایط جنگی کشور خبر داد.

رئیس پزشکی قانونی درباره فعالیت‌های پژوهشی نیز گفت: در سال ۱۴۰۴، ۱۱۰ مقاله علمی، ۱۹ عنوان کتاب و ۶۳ پایان‌نامه از سوی پژوهشگران و کارکنان این سازمان منتشر شده که بیانگر ظرفیت علمی و پژوهشی پزشکی قانونی است.

طرح پزشک معتمد و سایر اقدامات

مسجدی آرانی در بخش دیگری از سخنانش از همکاری با وزارت کشور و وزارت رفاه برای تعیین تکلیف افراد مشکوک‌التابعه خبر داد و گفت: تاکنون ۸۰ هزار نفر از سوی وزارت کشور برای بررسی معرفی شده‌اند و اقدامات لازم در این زمینه در حال انجام است.

وی همچنین به فعالیت پزشکی قانونی در حوزه فناوری بافت اشاره کرد و گفت: با رعایت ضوابط شرعی و قانونی، برخی بافت‌ها از جمله قرنیه، دریچه قلب و تاندون در سالن‌های تشریح فرآوری می‌شوند. با توجه به هزینه بالای واردات این اقلام، همکاری با دانشگاه آزاد اسلامی برای توسعه این بخش آغاز شده و امید می‌رود این همکاری به تولید داخلی و خودکفایی در این حوزه منجر شود.

رئیس سازمان پزشکی قانونی درباره اجرای طرح پزشک معتمد نیز گفت: با همکاری وزارت بهداشت، ۱۹ شاخص برای تعیین موارد نیازمند ارجاع به پزشکی قانونی مشخص شده است و بر این اساس، همه موارد فوت لزوماً نیازمند مراجعه به این سازمان نیستند. موارد دارای نشانه‌های جنایی یا مشکوک به جنایت به پزشکی قانونی ارجاع می‌شوند و سالانه نزدیک به ۱۰۰ هزار متوفی توسط پزشکان آموزش‌دیده معاینه می‌شوند و در صورت نبود نشانه جنایی، جواز دفن برای آن‌ها صادر می‌شود. مسجدی آرانی شماره ۴۱۳۱۶۳ را نیز برای دریافت مشاوره و پاسخگویی به پرسش‌های ضروری مردم اعلام کرد.

هشدار درباره پزشک‌نماها و داروهای تقلبی

رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور در پایان نسبت به افزایش فعالیت پزشک‌نماها و عرضه داروهای جعلی در فضای مجازی هشدار داد و از مردم خواست برای دریافت خدمات درمانی و مشاوره به مراکز معتبر مراجعه کنند و فریب تبلیغات افراد غیرمتخصص را نخورند.