پدیده اقلیمی ال نینو که با گرم شدن غیرعادی آب اقیانوس آرام همراه است، امسال با شدتی بیسابقه در حال شکلگیری است و پیشبینیها از تأثیر آن بر الگوی بارشهای پاییزی ایران حکایت دارد. احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در نشست خبری تازه خود به تشریح وضعیت این پدیده و پیامدهای احتمالی آن پرداخت.
ال نینو چیست و چرا امسال ویژه است؟
ال نینو در واقع مرحله گرم چرخهای اقلیمی است که در آن دمای آب اقیانوس آرام، بهویژه در بخشهای میانی تا شرقی، بهطور محسوس از حد نرمال فراتر میرود. به گفته وظیفه، اگر این افزایش دما به ۲ درجه سانتیگراد و بیشتر برسد، این وضعیت «ابرال نینو» یا «سوپر ال نینو» نامیده میشود.
وی با اشاره به هشدارهای دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی و دبیرکل سازمان ملل درباره آثار این پدیده افزود: تغییرات دمایی در پهنه وسیعی از اقیانوس، از طریق تعامل اقیانوس و جو، الگوهای جوی را در سراسر جهان دستخوش تغییر میکند. به گفته او، روند تغییرات دمایی امسال دستکم در ۵۰ تا ۶۰ سال اخیر با این شدت تجربه نشده و به همین دلیل الگوهای متناظر آن نیز میتواند غیرمترقبه و کمسابقه باشد.
بارش خاورمیانه در سالهای ال نینو
بررسیهای تاریخی نشان میدهد که در سالهای ال نینو، بارندگی در منطقه خاورمیانه و جنوب غرب آسیا معمولاً در حد نرمال یا بیشتر از نرمال است. وظیفه تأکید کرد که این رابطه یکبهیک و قطعی نیست، اما در اغلب سالهای ال نینو، وضعیت بارش این منطقه مناسب بوده است.
این در حالی است که فاز سرد این چرخه یعنی «لانینا»، که در آن اقیانوس سردتر میشود، با خشکسالیهای شدید در منطقه همراه بوده است. به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم، بدترین خشکسالیهای منطقه در سالهای لانینا رخ داده است.
تأثیر ال نینو بر مناطق مختلف جهان
وظیفه با اشاره به اثرات متفاوت این پدیده در نقاط مختلف جهان گفت: در آمریکای جنوبی، آفریقای جنوبی و شمال استرالیا، ال نینو بهشدت بارندگی را کاهش میدهد و خشکسالی حاکم میکند. در تابستان نیز این پدیده بارش شبهقاره هند را کاهش میدهد و تولید مواد غذایی هند و تا حدودی پاکستان را تحت تأثیر منفی قرار میدهد.
به گفته وی، در مقابل، در فصل سرد سال بارندگی این مناطق نسبتاً مناسب میشود و جنوب غرب آمریکا نیز از آثار مثبت ال نینو بهرهمند میشود.
پیشبینی بارش پاییز امسال ایران
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی تأکید کرد که ال نینو تنها عامل تعیینکننده در اقلیم بارشی فصل سرد نیست و عوامل دیگری مانند میزان پوشش برف در منطقه پرفشار سیبری، دمای اقیانوس هند و مسیر گذر طوفانهای اقیانوس اطلس نیز نقش دارند که از چند ماه قبل قابل پیشبینی نیستند.
وی در عین حال خاطرنشان کرد: بر اساس نشانههای فعلی، انتظار میرود پاییز امسال بارشهایی در حد نرمال و بهویژه در نیمه دوم پاییز، فراتر از نرمال داشته باشیم.
هشدار سیلاب در غرب و جنوب غرب کشور
وظیفه با اشاره به احتمال بارشهای فراتر از نرمال گفت: در چنین شرایطی، احتمال وقوع سیلابهای گسترده، بهخصوص در استانهایی که پیش از این تجربه سیل داشتهاند، بیشتر است. جنوب غرب ایران و استانهای غربی مانند کرمانشاه، ایلام و خوزستان از جمله مناطقی هستند که احتمال بارشهای بیهنجار در آنها بیشتر ارزیابی میشود.
وی در پایان یادآور شد که پیشبینیهای فصلی قطعی نیستند و باید زمان بگذرد تا سایر عوامل نیز شناسایی شوند. به گفته او، برای مدیریت پدیدههای مخربی مانند سیلاب، پیشبینیهای کوتاهمدت در بازه زمانی نزدیک به وقوع پدیده اهمیت بیشتری دارد و میتواند به کاهش آثار مخاطرات کمک شایانی کند.
نظرات (0)