پرسش از سرنوشت زمین در برابر سیاه‌چاله‌ها سال‌هاست ذهن اخترشناسان و علاقه‌مندان به فضا را به خود مشغول کرده است. یک پژوهشگر برجسته روس در تازه‌ترین اظهارنظر خود کوشیده است به این پرسش پاسخ روشنی بدهد و نگرانی‌ها را درباره این رویداد کیهانی کاهش دهد.

دو سیاه‌چاله سرگردان در کهکشان راه شیری

سرگئی بیلیبنکو، پژوهشگر بخش اخترفیزیک نظری و کیهان‌شناسی مرکز فضایی مؤسسه فیزیک لبدف، از وجود دو سیاه‌چاله آزاد و سرگردان در کهکشان راه شیری خبر می‌دهد. به گفته این دانشمند، هر دوی این اجرام بسیار کوچک‌اند و احتمال برخورد هر یک از آنها با زمین یا حتی عبور از نزدیکی منظومه شمسی به‌شدت اندک است.

بیلیبنکو در این باره تأکید می‌کند که سیاه‌چاله‌های آزاد در فضا چندان فراوان نیستند و بنابراین احتمال اینکه یکی از آنها به زمین برخورد کند یا از نزدیکی خورشید بگذرد، بسیار ناچیز ارزیابی می‌شود.

چرا دیدن سیاه‌چاله‌ها این‌قدر دشوار است؟

بخش بزرگی از سیاه‌چاله‌ها نامرئی هستند؛ این اجرام تنها زمانی به‌وضوح دیده می‌شوند که حجم زیادی از ماده به درون‌شان سقوط کند و آنها را به درخشش شدید وادارد. همین ویژگی، شمارش آنها در کهکشان را برای اخترشناسان به چالشی جدی تبدیل کرده است.

دانشمندان برای تخمین تعداد سیاه‌چاله‌ها در کهکشان راه شیری به پدیده «عدسی گرانشی» تکیه می‌کنند؛ اثری که بر پایه تأثیر گرانش بر نور شکل می‌گیرد و باعث می‌شود پرتوهای نور هنگام عبور از کنار اجسام عظیم، اندکی خم شوند.

عدسی گرانشی و آزمون نظریه انیشتین

این اثر در جریان یک خورشیدگرفتگی کامل نیز قابل مشاهده است؛ زمانی که ماه قرص خورشید را کاملاً می‌پوشاند و ستارگان نزدیک به خورشید در آسمان نمایان می‌شوند. گرانش خورشید، موقعیت ظاهری این ستارگان را اندکی جابه‌جا می‌کند و همین مشاهدات در آغاز قرن بیستم میلادی به تأییدی مهم بر نظریه گرانش آلبرت انیشتین تبدیل شد.

بیلیبنکو می‌گوید تلسکوپ‌های فضایی امروزی روشنایی میلیون‌ها ستاره را به‌صورت پیوسته و خودکار رصد می‌کنند. اگر یک سیاه‌چاله بین تلسکوپ و یکی از این ستارگان قرار گیرد، روشنایی ستاره در اثر عدسی گرانشی سیاه‌چاله به‌طور موقت تغییر می‌کند و این تغییر می‌تواند نشانه‌ای برای شناسایی سیاه‌چاله باشد.

تنها راه محافظت در برابر سیاه‌چاله

این اخترشناس روس در پایان خاطرنشان می‌کند که تنها راه مطمئن برای ایمن ماندن از سیاه‌چاله‌ها، پرهیز از نزدیک شدن بیش از حد به آنهاست؛ نکته‌ای که بار دیگر بر ضرورت شناخت دقیق‌تر این اجرام مرموز کیهانی تأکید می‌کند.