همکاری‌های معدنی و صنعتی ایران و چین در آستانه یک تغییر رویکرد جدی قرار گرفته است. حسن یونسیان، معاون برنامه‌ریزی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، با اشاره به سابقه چند دهه‌ای روابط اقتصادی دو کشور، از تدوین برنامه‌ای تازه برای پیشبرد این همکاری‌ها خبر داد که در آن سهم بخش خصوصی و به‌کارگیری فناوری‌های روز بیشتر از گذشته خواهد بود.

نقش ایمیدرو به‌عنوان پیشران همکاری‌ها

یونسیان که در گفت‌وگویی با رادیو اقتصاد سخن می‌گفت، با یادآوری حضور پرشمار شرکت‌های چینی در معادن و صنایع معدنی ایران طی دو تا سه دهه اخیر اظهار کرد: این حضور به‌ویژه پس از شفاف‌تر شدن سیاست‌های سرمایه‌گذاری در بخش معدن، پررنگ‌تر شده است. به گفته او، با توجه به نیاز کشور به بازسازی و نوسازی صنایع، ایمیدرو به‌عنوان نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت و پیشران همکاری‌های معدنی و صنعتی با چین انتخاب شده است.

معاون برنامه‌ریزی ایمیدرو تأکید کرد که رویکرد تازه صرفاً بر سرمایه‌گذاری‌های سنتی متکی نیست و پروژه‌هایی در دستور کار قرار گرفته‌اند که هم بازدهی سریع‌تری داشته باشند و هم از فناوری‌های نوین بهره ببرند.

چرخش از فولادهای عمومی به فولادهای خاص

یکی از محورهای اصلی این تغییر رویکرد، صنعت فولاد است. یونسیان با اشاره به اشباع نسبی در تولید فولادهای عمومی گفت: دیگر تمرکز بر این بخش نخواهد بود و توسعه فولادهای خاص، صنایع آلیاژی و طرح‌های پیشرانِ دارای فناوری‌های جدید در اولویت قرار می‌گیرد.

او همچنین از پیگیری استفاده از فناوری‌های پیشرفته چینی در معدن خبر داد و افزود: در زمینه استخراج و فرآوری مواد معدنی، به‌ویژه کانی‌های خاص که به فناوری‌های پیچیده‌تری نیاز دارند، می‌توان از ظرفیت شرکت‌های چینی بهره گرفت.

ثبات اقتصادی؛ کلید جذب سرمایه‌گذار خارجی

یونسیان یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های افزایش سرمایه‌گذاری خارجی را ثبات در قوانین و متغیرهای اقتصادی دانست و توضیح داد: سرمایه‌گذار برای ورود به پروژه باید بداند قیمت حامل‌های انرژی مانند گاز و برق در یک بازه چندساله با چه سازوکاری تعیین می‌شود. به گفته او، اگر چشم‌انداز قیمت انرژی برای پنج یا ۱۰ سال آینده مشخص باشد، سرمایه‌گذار می‌تواند ریسک خود را محاسبه و برای اجرای پروژه تصمیم بگیرد.

نوسانات نرخ ارز نیز از دیگر موانع مهمی بود که معاون برنامه‌ریزی ایمیدرو به آن اشاره کرد. او با بیان اینکه قوانین سرمایه‌گذاری خارجی در کشور وجود دارد، گفت: برای گسترش سرمایه‌گذاری‌ها در مقیاس کلان باید این سازوکارها به‌صورت پایدار و نهادینه اجرا شوند و تضمین‌های محکم‌تری در اختیار سرمایه‌گذاران قرار گیرد.

اولویت با پروژه‌های بخش خصوصی

یونسیان با تأکید بر اینکه در دور جدید همکاری‌ها سهم پروژه‌های بخش خصوصی پررنگ‌تر خواهد بود، گفت: در ماه گذشته ایمیدرو با درگیر کردن نهادها و تشکل‌های خصوصی در حال شناسایی پروژه‌هایی است که قابلیت جذب سرمایه‌گذاری چینی را دارند.

به گفته او، طرح‌های پیشنهادی از سوی تشکل‌هایی مانند خانه معدن و انجمن تولیدکنندگان فولاد دریافت می‌شود و پس از پایش، پروژه‌هایی که بازدهی مناسب، فناوری بالا و قابلیت اجرای سریع دارند برای معرفی به طرف چینی انتخاب می‌شوند. وی همچنین اعلام کرد در هیئت‌هایی که برای مذاکره به چین اعزام می‌شوند نیز پروژه‌های بخش خصوصی در اولویت قرار دارند و سهم طرح‌های دولتی نسبت به دو دهه گذشته کمتر خواهد بود.

ظرفیت‌های ایران و موانع پیشِ رو

معاون برنامه‌ریزی ایمیدرو با اشاره به ظرفیت‌های گسترده ایران در حوزه معدن، بازار داخلی و ذخایر معدنی تصریح کرد: کشور از پتانسیل مناسبی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی برخوردار است، اما ناپایداری اقتصادی، نوسانات نرخ ارز و نبود چشم‌انداز مشخص در برخی متغیرهای اقتصادی، سرعت ورود سرمایه را کاهش داده است.

او خاطرنشان کرد: اگر بسترهای لازم برای ثبات و تضمین سرمایه‌گذاری فراهم شود، می‌توان انتظار داشت همکاری‌های ایران و چین در حوزه معدن، صنایع معدنی، ماشین‌آلات و فناوری‌های نوین وارد مرحله تازه‌ای شود.