در مراسم دادگاه شبیه‌سازی‌شده بین‌المللی کیفری که در مشهد برگزار شد، رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه از تکمیل و استانداردسازی مستندات جنایات جنگی برای ارائه به محاکم بین‌المللی خبر داد و تأکید کرد که پیگیری حقوقی مطالبات ملت ایران تا حصول نتیجه ادامه خواهد یافت.

مستندسازی از نخستین ساعات جنگ

حسن عبدلیان‌پور در این مراسم که با حضور رئیس کل دادگستری خراسان رضوی و جمعی از مسئولان قضایی استان برگزار شد، با تسلیت ایام رحلت پیامبر اکرم (ص) و شهادت امام حسن (ع) و امام رضا (ع)، گزارشی از فعالیت یک‌ساله این مرکز ارائه کرد. به گفته او، سال گذشته برای مجموعه مرکز وکلا سالی سخت و سنگین بود و تلاش شد در حوزه‌های کارشناسی، وکالت و حقوق، هم در داخل کشور و هم در عرصه بین‌المللی از تمام ظرفیت‌ها استفاده شود.

وی با بیان اینکه از نخستین روز جنگ دوازده‌روزه، مستندسازی جنایات و خسارات آغاز شد، خاطرنشان کرد: تجربه پیگیری پرونده‌های واقعی علیه مقامات آمریکایی و رژیم صهیونیستی نشان داد که چنین مستندسازی باید دقیق، به‌موقع و منطبق با استانداردهای حقوقی بین‌المللی انجام شود. هدف صرفاً ثبت وقایع نبود، بلکه تهیه اسنادی بود که قابلیت استفاده در مراجع بین‌المللی، از جمله دیوان کیفری بین‌المللی و دادگاه‌های دارای صلاحیت جهانی را داشته باشد؛ به همین دلیل، همزمان با مستندسازی، استانداردسازی اسناد نیز در دستور کار قرار گرفت.

حضور ۱۹ هزار کارشناس در مناطق آسیب‌دیده

رئیس مرکز وکلا با اشاره به گستردگی تخریب‌ها در جریان جنگ رمضان گفت: برای بررسی و مستندسازی خسارات، فراخوانی برای حضور داوطلبانه کارشناسان صادر شد که در پی آن حدود ۱۹ هزار کارشناس اعلام آمادگی کردند. این کارشناسان در رشته‌های گوناگون و در شرایط دشوار و حتی مناطق جنگی برای ثبت دقیق واقعیت‌ها وارد میدان شدند و برخی از آن‌ها در جریان مأموریت‌های خود مصدوم و حتی جانباز شدند.

عبدلیان‌پور این اقدامات را «کاری جهادی» توصیف کرد و افزود: در بسیاری از موارد، کارشناسان ما در همان ساعات اولیه وقوع جنایت در محل حاضر می‌شدند تا ادله از بین نرود. وی به یکی از مأموریت‌های کارشناسی در لارستان اشاره کرد که یک روز پس از وقوع جنایت، در شرایط کاملاً جنگی و با وجود خطر برای کارشناسان، ثبت دقیق واقعیت‌ها انجام شد.

تهران؛ میدان ۵۰ هزار کارشناسی

حوزه‌های بررسی‌شده شامل املاک مسکونی، تجاری و اداری، کارخانه‌ها، تأسیسات و اماکن مختلف بود و تنها در شهر تهران حدود ۵۰ هزار مورد کارشناسی انجام شده است. به گفته رئیس مرکز وکلا، این حجم از فعالیت نشان می‌دهد که مستندسازی انجام‌شده یک عملیات گسترده حقوقی برای ایجاد پشتوانه مستند در مطالبه حقوق ملت ایران بوده است، نه یک اقدام معمول اداری.

جبهه حقوقی؛ هم‌ارز جبهه نظامی و دیپلماسی

عبدلیان‌پور با اشاره به اینکه کشور امروز در سه جبهه نظامی و دفاعی، دیپلماسی و حقوقی فعالیت می‌کند، جبهه حقوقی را در شرایط کنونی بسیار مهم دانست. وی از برگزاری جلسات مستمر و تقریباً روزانه با معاونت حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه در هفته‌های اخیر خبر داد و گفت: هدف از این هماهنگی‌ها، تبدیل مستندات دقیق کارشناسی به مطالبات حقوقی قابل پیگیری در مراجع داخلی و بین‌المللی است.

رئیس مرکز وکلا همچنین از ورود کارشناسان و حقوقدانان بین‌المللی این مرکز به موضوع تنگه هرمز سخن گفت و اظهار کرد: جمعی از حقوقدانان برجسته حقوق بین‌الملل در این زمینه همراه شدند و پس از بررسی‌های میدانی، پیشنهادهای کارشناسی در چند نسخه به مجلس شورای اسلامی، وزارت دادگستری و سایر مراجع تصمیم‌گیر ارائه شد.

بازدید وکلای بین‌المللی از مناطق آسیب‌دیده

به گفته عبدلیان‌پور، تعدادی از وکلای شناخته‌شده بین‌المللی به ایران دعوت شدند و از مناطق آسیب‌دیده و محل وقوع جنایات بازدید کردند تا واقعیت‌های میدانی را از نزدیک مشاهده کنند. این بازدیدها ظرفیت مهمی برای انتقال واقعیت‌ها به جامعه حقوقی بین‌المللی فراهم کرده است. وی واکنش برخی مقام‌های آمریکایی به این اقدامات را قابل توجه دانست و گفت: این واکنش‌ها نشان می‌دهد طرف مقابل متوجه شده که فعالیت حقوقی ایران وارد مرحله‌ای جدی شده و می‌تواند برای آن‌ها تبعات داشته باشد.

پیگیری حقوقی؛ تکلیفی بلندمدت

رئیس مرکز وکلا با اشاره به آخرین دیدار خود با «امام شهیدمان» گفت: ایشان تأکید کردند که ممکن است این پیگیری‌ها حتی ۲۰ سال طول بکشد، اما نباید از این مسیر کوتاهی کرد و باید جنایت علیه مردم و کشور هم در محاکم داخلی و هم در مراجع بین‌المللی دنبال شود. وی این موضوع را یک تکلیف خواند و بر ادامه این مسیر با اتکا به نیروهای متخصص مرکز تأکید کرد.

حمایت روان‌شناختی در اوج جنگ

عبدلیان‌پور در بخش دیگری از سخنان خود از مشاوران خانواده قدردانی کرد و گفت: در اوج جنگ، نیاز مردم به حمایت‌های روانی بسیار جدی بود و مشاوران خانواده در حوزه خدمات روان‌شناختی وارد میدان شدند. راه‌اندازی و اعزام «اتوبوس‌های امید روان‌شناسی» به شهرهای مختلف نیز در همین راستا انجام شد و این خدمات همچنان ادامه دارد.

وی در پایان اظهار امیدواری کرد اقدامات این مجموعه در این مقطع تاریخی به عنوان برگ زرینی در کارنامه جامعه حقوقی کشور و قوه قضاییه ثبت شود و تأکید کرد: ما عهد کرده‌ایم در این مسیر کوتاهی نکنیم؛ مستند کنیم، کارشناسی کنیم، پیگیری کنیم و تا رسیدن به نتیجه از حقوق ملت ایران دفاع کنیم.