واژگونی یک دستگاه اتوبوس در شهرستان درمیان در خراسان جنوبی، ده‌ها مصدوم بر جا گذاشت و تیم‌های امدادی و درمانی استان را از دقایق نخست درگیر عملیات نجات کرد. مسئولان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند می‌گویند تمامی ۴۵ مصدوم این سانحه در کمتر از یک ساعت و ۴۰ دقیقه از محل حادثه تخلیه و به مراکز درمانی منتقل شدند و روند رسیدگی به آن‌ها بدون هیچ تلفات اضافه‌ای دنبال شد.

زمان‌بندی دقیق عملیات امداد

محمود گنجی‌فرد، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، ظهر چهارشنبه در نشست خبری با موضوع بررسی عملکرد امدادرسانی به حادثه‌دیدگان این واژگونی، جزئیات دقیقی از روند عملیات ارائه کرد. به گفته وی، حادثه ساعت ۶:۳۹ دقیقه به اورژانس ۱۱۵ اطلاع داده شد و نخستین آمبولانس با توجه به فاصله ۲۴ کیلومتری محل سانحه از نزدیک‌ترین پایگاه امدادی، ساعت ۶:۵۷ دقیقه در صحنه حاضر شد.

در مجموع ۱۷ آمبولانس از پایگاه‌های مختلف، بیمارستان‌ها، هنگ مرزی، کارخانه سیمان، هلال‌احمر و سایر مناطق به محل حادثه اعزام شدند و یک فروند بالگرد نیز چند بیمار را به مراکز درمانی منتقل کرد. دو پزشک شامل پزشک اورژانس و پزشک هنگ مرزی نیز در دقایق نخست در صحنه حضور داشتند و نقش مؤثری در تریاژ و رسیدگی اولیه به مصدومان ایفا کردند.

تخلیه سریع مصدومان از صحنه حادثه

نخستین آمبولانس ساعت ۸:۲۰ به بیمارستان رسید و آخرین مصدوم نیز در همین ساعت از صحنه حادثه تخلیه شد؛ بنابراین عملیات تخلیه و انتقال مصدومان در کمتر از یک ساعت و ۴۰ دقیقه انجام شد. گنجی‌فرد سرعت عمل در تریاژ، تقسیم‌بندی و تعیین تکلیف بیماران را از مهم‌ترین نقاط قوت مدیریت این حادثه دانست و تأکید کرد در جریان انتقال و درمان، هیچ فوتی یا عارضه اضافی نسبت به وضعیت موجود در صحنه رخ نداد.

وضعیت مصدومان بستری در بیمارستان

بنا بر اعلام رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، مصدومان این حادثه بر اساس نوع آسیب در بخش‌های مختلف بیمارستان توزیع شدند:

  • ۱۱ بیمار تحت نظر جراحی عمومی قرار گرفتند.
  • چهار بیمار به بخش جراحی اعصاب منتقل شدند.
  • ۱۰ بیمار با آسیب‌های ارتوپدی بستری شدند.
  • شش بیمار به بخش مراقبت‌های ویژه منتقل شدند.

همچنین دو بیمار در همان روز نخست تحت عمل جراحی قرار گرفتند که یکی دچار پارگی پوست سر و دیگری دچار شکستگی ساعد بود. در مجموع ۱۲۲ مورد سی‌تی‌اسکن برای مصدومان انجام شد که شامل ۳۵ مورد سی‌تی مغز، ۳۵ مورد سی‌تی ریه، ۱۸ مورد کمر، ۱۳ مورد گردن، ۱۲ مورد صورت و هشت مورد از سایر نواحی بود.

آماده‌باش کامل بیمارستان امام رضا(ع)

بیمارستان امام رضا(ع) بیرجند به عنوان مرکز ترومای استان از ساعات اولیه در آماده‌باش کامل قرار گرفت و تعداد کارکنان اورژانس این مرکز از هشت نفر به ۲۱ نفر افزایش یافت. تیم‌های تخصصی شامل متخصصان و رزیدنت‌ها نیز برای ارائه خدمات به مصدومان در محل حضور داشتند و حتی خدمات تشخیصی غیراورژانسی نیز برای اطمینان از وضعیت بیماران انجام شد.

وضعیت کنونی بیماران

گنجی‌فرد درباره آخرین وضعیت مصدومان گفت: هفت بیمار همچنان در بخش مراقبت‌های ویژه بستری هستند، اما شرایط آن‌ها وخیم گزارش نشده است و پیش‌بینی می‌کنیم افزایش تلفات نداشته باشیم. وی از همکاری اورژانس، هلال‌احمر، آتش‌نشانی، راهور، نیروی انتظامی، نیروهای حفاظت فیزیکی، مددکاری و روانشناسی قدردانی کرد و آن را زمینه‌ساز هم‌افزایی بین‌بخشی مناسب در مدیریت حادثه دانست.

درس‌های مدیریت حادثه و آمادگی برای آینده

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به برگزاری مانورهای متعدد آمادگی در سال گذشته، تجربه این مانورها را عامل افزایش سرعت و کیفیت خدمات در حوادث گوناگون از جمله راه‌اندازی مراکز درمان اضطراری دانست و تأکید کرد عملکرد مطلوب در این حادثه کافی نیست و باید برای حوادث بزرگ‌تر مانند زلزله یا شرایط جنگی با شمار بسیار بیشتری از مصدومان آمادگی کامل داشته باشیم.

وی کنترل صحنه را یکی از مهم‌ترین مسائل مدیریت حوادث عنوان کرد و گفت: رفت‌وآمدهای بی‌حساب و تجمع افراد غیرمرتبط می‌تواند روند امدادرسانی و درمان را مختل کند؛ بنابراین باید حضور افراد در صحنه حوادث به شکل جدی ساماندهی شود تا بخش سلامت بتواند بدون ایجاد اختلال، وظایف تخصصی خود را انجام دهد. گنجی‌فرد در پایان از پیگیری موضوع ساخت بیمارستان ترومای جدید و تأمین سی‌تی‌اسکن نو برای بیمارستان امام رضا(ع) خبر داد و از تلاش شبانه‌روزی کارکنان حوزه سلامت و دستگاه‌های امدادی و انتظامی قدردانی کرد.