روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» با استناد به اظهارات مقام‌های پنتاگون، جزئیات تازه‌ای از چگونگی سرنگونی یک فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکایی توسط ایران منتشر کرده است. بر پایه این گزارش، سامانه هشدار یکی از تجهیزات دفاعی این جنگنده تنها حدود نیم ثانیه پیش از اصابت موشک ایرانی خطر را شناسایی کرده و به خلبان هشدار داده بود.

نیم ثانیه تا اصابت؛ فرصتی که دیگر باقی نماند

به نوشته نیویورک تایمز، این جنگنده اف-۱۵ در جریان «جنگ ۴۰ روزه» و هنگام پرواز در آسمان جنوب ایران هدف موشک دوش‌پرتاب قرار گرفت. به گفته یک مقام ارشد نظامی آمریکا، هشدار سامانه دفاعی جنگنده چنان دیر صادر شده بود که عملاً هیچ فرصتی برای واکنش خلبان باقی نمانده بود.

کارشناسان مسائل نظامی می‌گویند فاصله نیم‌ثانیه‌ای میان شناسایی خطر و اصابت موشک نشان می‌دهد عملیات با دقت و هماهنگی بالایی طراحی شده بود؛ به‌گونه‌ای که جنگنده فرصت استفاده از اقدامات متقابل الکترونیکی، پرتاب رگبارهای فریبنده یا اجرای مانورهای گریز از موشک را نداشته است. موشک‌های دوش‌پرتاب به دلیل قابلیت حمل آسان و شلیک از مواضع پنهان، از جمله تهدیدهای جدی برای جنگنده‌هایی محسوب می‌شوند که در ارتفاع پایین یا مناطق درگیر عملیات می‌کنند.

نقش پهپادها در هدایت آتش

یک مقام ارشد نظامی آمریکا در گفت‌وگو با نیویورک تایمز فاش کرده است که ایران پیش از حمله به این جنگنده، گروهی از پهپادها را در منطقه‌ای که اف-۱۵ به آن نفوذ کرده بود مستقر کرده بود. به گفته این مقام، این پهپادها سه داده حیاتی شامل موقعیت مکانی، سرعت و جهت حرکت جنگنده را به‌طور لحظه‌ای به فرماندهان ایرانی منتقل کردند.

این گزارش نشان می‌دهد که در این عملیات، شبکه‌ای ترکیبی از سامانه‌های شناسایی هوایی برای ایجاد تصویری کامل از آسمان منطقه استفاده شده است. پهپادها با رصد مستمر جنگنده و ارسال پیوسته اطلاعات، زمینه هدف‌گیری دقیق را فراهم کردند و عملاً غافلگیری تاکتیکی را به سود مدافعان رقم زدند.

پیامدهای عملیاتی و راهبردی

انتشار این جزئیات از سوی نیویورک تایمز و نقل آن از زبان مقام‌های پنتاگون، بازتاب گسترده‌ای در محافل رسانه‌ای و نظامی داشته است. تحلیلگران بر این باورند که ترکیب پهپادهای شناسایی با سامانه‌های موشکی دوش‌پرتاب، الگوی جدیدی از دفاع هوایی لایه‌ای را نشان می‌دهد که در آن حتی جنگنده‌های پیشرفته نیز از گزند حملات غافلگیرانه در امان نیستند.

این نخستین بار نیست که توانمندی‌های دفاعی ایران در برابر تجهیزات پیشرفته آمریکایی مورد توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار می‌گیرد؛ اما افشای این جزئیات دقیق، بار دیگر موضوع بازدارندگی دفاعی و چالش‌های عملیاتی جنگنده‌های آمریکایی در منطقه را به صدر اخبار کشانده است.