دیوان کیفری بینالمللی روز جمعه شاهد یکی از مهمترین تحولات تاریخ خود بود؛ جایی که کشورهای عضو این نهاد قضایی بینالمللی به برکناری کریم خان، دادستان ارشد دیوان، رأی مثبت دادند. از مجموع ۱۲۵ کشور عضو، ۸۲ کشور به برکناری وی رأی موافق دادند و بدین ترتیب دوران دادستانی کریم خان به پایان رسید.
پیشینه پرونده اتهامات
این پرونده جنجالی که بیش از دو سال به طول انجامید، کریم خان را با اتهامات سوء رفتار اخلاقی با یکی از دستیارانش مواجه کرد. دادستان دیوان کیفری بینالمللی بارها این اتهامات را قاطعانه رد کرده و هرگونه تخلفی را انکار نموده است. با این حال، تحقیقات گسترده در این زمینه سرانجام به رأیگیری کشورهای عضو منجر شد.
در ژوئن ۲۰۲۶، عالیترین نهاد اداری دیوان کیفری بینالمللی از تعلیق موقت کریم خان خبر داد و اعلام کرد که این تعلیق در انتظار رأیگیری نهایی کشورهای عضو درباره سرنوشت وی صورت گرفته است. از آن زمان تاکنون، بحثهای فراوانی در محافل حقوقی و سیاسی بینالمللی پیرامون این موضوع شکل گرفته بود.
مبنای حقوقی تصمیم
دفتر مجمع کشورهای عضو، که به عنوان کمیته اجرایی نهاد نظارتی دیوان فعالیت میکند، در بیانیهای اعلام کرد که ارزیابی نهایی بر اساس چندین منبع معتبر صورت گرفته است. این منابع شامل گزارش تحقیقاتی دفتر خدمات نظارت داخلی سازمان ملل متحد، شواهد کلیدی جمعآوری شده، توصیههای کمیته ویژه کارشناسان قضایی و اظهارات کتبی ارائه شده از سوی طرفهای مختلف میشود.
به گزارش منابع آگاه، رأی ۸۲ کشور از ۱۲۵ کشور عضو نشاندهنده اکثریت قابل توجهی است که برای برکناری یک دادستان ارشد در تاریخ دیوان کیفری بینالمللی بیسابقه محسوب میشود.
واکنشها و پیامدها
برکناری کریم خان از دادستانی دیوان کیفری بینالمللی واکنشهای گستردهای را در سطح بینالمللی به همراه داشته است. گروههای حقوق بشری و نهادهای بینالمللی نسبت به این تحول واکنشهای متفاوتی نشان دادهاند. برخی این اقدام را گامی مثبت در جهت شفافیت و پاسخگویی در نهادهای بینالمللی دانستهاند، در حالی که برخی دیگر نگران تأثیر آن بر پروندههای جاری در دیوان هستند.
کریم خان که از سال ۲۰۲۱ سمت دادستانی دیوان کیفری بینالمللی را بر عهده داشت، در دوران تصدی خود با پروندههای مهم و حساسی از جمله جنایات جنگی در اوکراین و غزه دست و پنجه نرم میکرد. برکناری وی میتواند تأثیر قابل توجهی بر روند رسیدگی به این پروندهها داشته باشد.
مراحل بعدی
با برکناری رسمی کریم خان، دیوان کیفری بینالمللی باید فرآیند انتخاب دادستان جدید را آغاز کند. این فرآیند معمولاً شامل معرفی نامزدها از سوی کشورهای عضو، بررسی صلاحیتها و در نهایت رأیگیری برای انتخاب دادستان بعدی خواهد بود. تا زمان تعیین دادستان جدید، احتمالاً معاونان دادستانی امور جاری را مدیریت خواهند کرد.
این رویداد یکی از مهمترین تحولات در تاریخ دیوان کیفری بینالمللی محسوب میشود که از زمان تأسیس خود در سال ۲۰۰۲، تاکنون شاهد برکناری یک دادستان ارشد نبوده است.
نظرات (0)