کنیا این روزها با یکی از جدیترین بحرانهای طبیعی دهههای اخیر روبهروست؛ بالا آمدن بیسابقه سطح آب دریاچههای دره ریفت، زندگی هزاران خانواده را در این منطقه از شرق آفریقا مختل کرده است. بارشهای سیلآسا و ماندگار که کارشناسان آن را به تغییرات اقلیمی مرتبط میدانند، مرز طبیعی آب و خشکی را جابهجا کرده و روستاهای حاشیه دریاچهها را زیر آب برده است.
گزارشهای میدانی نشان میدهد که در پی این سیلابها دهها هزار نفر آواره شدهاند؛ خانههای مسکونی، زمینهای کشاورزی و بخش مهمی از زیرساختهای منطقه از جمله جادهها و خطوط ارتباطی آسیب دیدهاند. بسیاری از خانوادهها مجبور شدهاند خانههای خود را رها کنند و به مناطق مرتفعتر پناه ببرند.
تهدید خاموش در آبهای بالا آمده
آنچه اما این بحران را به مراتب خطرناکتر کرده، ورود تمساحها و اسبهای آبی به حریم مناطق مسکونی است. با بالا آمدن سطح آب دریاچهها، زیستگاه طبیعی این حیوانات به روستاها و شهرکهای حاشیه دریاچه نزدیکتر شده و موارد متعددی از مشاهده آنها در نزدیکی خانهها گزارش شده است.
تمساحهای رودخانه نیل که از جمله خطرناکترین شکارچیان منطقه به شمار میروند، اکنون در آبیهایی شنا میکنند که زمانی زمینهای کشاورزی و محل تردد اهالی بود. اسبهای آبی نیز که با وجود ظاهر آرام خود جزو خطرناکترین حیوانات آفریقا برای انسان محسوب میشوند، شبها به سکونتگاهها نزدیک میشوند و خطر برخورد با آنها روستاییان را تهدید میکند.
پیامدهای تغییر اقلیم بر شرق آفریقا
کارشناسان محیط زیست هشدار میدهند که الگوی بارش در شرق آفریقا در سالهای اخیر بهطور محسوسی تغییر کرده است؛ دورههای خشکسالی طولانی جای خود را به بارانهای سیلآسا و بیسابقه داده و این نوسان شدید، مدیریت منابع آب و حفاظت از سکونتگاهها را دشوار کرده است. دریاچههای دره ریفت که از مهمترین اکوسیستمهای آبی آفریقا به شمار میروند، در دهه اخیر روند صعودی سطح آب را تجربه کردهاند.
این وضعیت فقط به آوارگی انسانی منجر نشده، بلکه تعادل زیستمحیطی منطقه را نیز بر هم زده است. جابهجایی حیات وحش به مناطق مسکونی، هم خطر جانی برای ساکنان ایجاد کرده و هم حیوانات را در معرض خطر درگیری و تلفات قرار داده است.
نیاز فوری به کمکرسانی و بازنگری برنامهها
با ادامه بارشها و بالا ماندن سطح آب دریاچهها، نیاز به کمکرسانی فوری به آوارگان و همچنین تدوین برنامههای بلندمدت برای اسکان مجدد اهالی بیش از پیش احساس میشود. نهادهای امدادی هشدار دادهاند که بدون اقدام سریع، بحرانهای بهداشتی و امنیتی منطقه تشدید خواهد شد.
روایت این روزهای دره ریفت، نمونهای روشن از پیامدهای واقعی تغییرات اقلیمی است؛ پیامدی که در آن نهتنها انسانها، بلکه مرز میان زندگی روزمره و زیستگاه حیات وحش نیز دستخوش دگرگونی شده است.
نظرات (0)