صنعت ساختوساز در هر استانی به عنوان ستون فقرات اقتصاد و موتور محرکه دهها رشته شغلی شناخته میشود؛ از کشاورزی و صنعت گرفته تا خدمات و حملونقل همگی به حرکت این بخش وابستهاند. با این حال، این صنعت در استان گلستان این روزها با فشارهای بیسابقهای روبهروست؛ نوسان شدید قیمت مصالح، بحران عرضه در معادن، موانع اداری و شکاف عمیق میان توان خرید مردم و هزینههای واقعی ساخت، دست به دست هم دادهاند تا چرخهای تولید مسکن با کندی بیسابقهای بچرخد.
در حالی که مسکن به عنوان یکی از بنیادیترین نیازهای انسانی و حقی قانونی شناخته میشود، تلاطمهای اقتصادی و تورم بالا این حق را به تدریج به امتیازی دور از دسترس برای بخش بزرگی از جامعه تبدیل کرده است؛ به گونهای که به گفته فعالان این حوزه، برنامهریزی برای خرید خانه جای خود را به پرسشی بنیادین داده است: چگونه یک نیاز اولیه به رویایی محال برای دهکهای میانی و پایین تبدیل شده است؟
روایت شهروندان؛ خرید مسکن دیگر یک هدف نیست
محمدعلی برفرازی، شهروند گلستانی، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت بازار مسکن گفت: شکاف میان توان مالی جامعه و قیمتهای اعلامشده در بازار عمیق و غیرقابل عبور است. به گفته وی، برای یک شهروند متوسط یا کارمندی با حقوق ثابت، خرید مسکن دیگر یک هدف برنامهریزیشده نیست، بلکه امری تقریباً ناممکن به نظر میرسد.
برفرازی با بیان اینکه قیمتها بیش از آنکه بر اساس نیاز واقعی جامعه شکل بگیرند، از تورم افسارگسیخته و بازیهای قیمتی تأثیر میپذیرند، افزود: وقتی هزینه ساخت و قیمت زمین به صورت تصاعدی بالا میرود، حق مسکنی که در قانون تضمین شده در عمل رنگ میبازد. او تأکید کرد که مسکن دیگر متعلق به طبقات متوسط و پایین نیست و جامعه در حال تجربه بحرانی اجتماعی است که در آن حتی داشتن یک فضای کوچک برای زندگی به چالشی بزرگ تبدیل شده است.
نبود رهبری واحد؛ مانع اصلی توسعه مسکن در گلستان
محمد مرتضوی، رئیس انجمن انبوهسازان گلستان، نبود همافزایی میان دستگاههای اجرایی، نظارتی و بخش خصوصی و نگاه جزیرهای و سهمخواهانه برخی نهادها را از اصلیترین موانع توسعه پایدار و عامل تداوم بحران مسکن برای اقشار محروم دانست. او توسعه عمرانی و ساخت مسکن را نه صرفاً یک فعالیت اقتصادی، بلکه بخشی از نقشه راهبردی و طرحهای توسعه سرزمینی توصیف کرد.
مرتضوی با اشاره به شکاف میان نیاز دهکهای پایین جامعه و ظرفیتهای موجود گفت: به جای تمرکز بر هدف اصلی یعنی توسعه، هر دستگاه اجرایی به دنبال رفع کمبودهای داخلی خود و سهمخواهی از بودجههاست و بخش خصوصی نیز گاهی به دلیل نبود راهبرد روشن از مسیر اصلی توسعه فاصله میگیرد. او پیچیدگی پروژههای انبوهسازی و توسعه شهری را یادآور شد و نبود یک رهبری واحد را از مهمترین موانع این صنعت عنوان کرد؛ موضوعی که به گفته وی، پروژههای مسکن را با سلسلهای از بروکراسیهای غیرضروری و موانع اداری مواجه میکند.
رئیس انجمن انبوهسازان گلستان با اشاره به کاهش مداوم تولید مسکن در سالهای اخیر، از جهش چشمگیر هزینههای زیرساختی سخن گفت و افزود: هزینههایی که از سازندگان برای تأمین زیرساختهایی مانند انشعاب برق و توسعه شبکه در مناطق جدید مطالبه میشود، نسبت به چهار تا پنج سال گذشته نزدیک به ۲۰ برابر شده است. او هشدار داد تا زمانی که استراتژی نجات شهرها از الگوی درآمدی مبتنی بر ساختوساز به سمت مالیاتهای شهری تغییر نکند، صنعت ساختمان همچنان روند کوچکشدن و بحران را ادامه خواهد داد.
جهش ۵۰۰ درصدی قیمت مصالح؛ عامل اصلی گرانی مسکن
شهاب نورایی، رئیس کمیسیون حقوقی کانون کارفرمایی و انجمن سازندگان گلستان، با رد این تصور که گرانی مسکن ریشه در سودجویی انبوهسازان دارد، آن را نتیجه جهش هزینههای تولید دانست. او با اشاره به شکاف عمیق میان هزینههای تولید و قدرت خرید جامعه گفت: افزایش ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصدی هزینههای اخذ مجوز و امتیازات در کنار جهش ۴۰۰ تا ۵۰۰ درصدی قیمت مصالح ساختمانی، تولید مسکن را با چالش جدی روبهرو کرده است.
به گفته نورایی، قیمتهای فعلی مسکن بازتاب تورم بیسابقه در زنجیره تأمین است، نه سودجویی سازندگان. او در پایان بر ضرورت ایجاد انسجام استراتژیک میان تمامی دستگاههای متولی در سطح استان تأکید کرد و خواستار بازنگری در سیاستهای کلان شهری برای گشودن گرههای ساختمانی و شهری شد.
شهردار گرگان: کاغذبازی کیفیت ساختوساز را بالا نمیبرد
مجید طاهری، شهردار گرگان، پیچیدگی فرایند صدور مجوز و بروکراسی زائد اداری را از چالشهای اصلی فعالان این حوزه دانست و اظهار کرد: افزایش مکاتبات اداری هیچ تأثیری بر کیفیت ساختوساز ندارد و حذف موانع غیرضروری و ایجاد ساختاری حرفهای، شفاف و پاسخگو میتواند نجاتبخش صنعت ساختمان باشد.
شهردار گرگان با تأکید بر اینکه عملیات ساختمانسازی باید به افراد دارای مسئولیتپذیری، دانش فنی و تجربه کافی سپرده شود، گفت: اگر این کار به دست افراد دارای صلاحیت انجام شود، استفاده صحیح از مصالح استاندارد و رعایت مقررات ملی ساختمان به افزایش کیفیت نظارت و ایمنی شهر و حفظ سرمایههای مردم خواهد انجامید؛ هدفی که تنها با همکاری و همافزایی همه دستگاههای مسئول محقق میشود.
راه عبور از بحران
بر اساس جمعبندی فعالان و مدیران شهری گلستان، مقابله با بحران مسکن در گرو عبور از دو چالش اصلی است: نخست کنترل تورم در زنجیره تأمین مصالح و دوم اصلاح ساختارهای مالی مرتبط با صدور مجوزها. فشار دوگانه اقتصادی و اداری، توان تولید را در صنعت ساختمان استان به شدت کاهش داده و بدون اراده جمعی و رهبری واحد، گشودن این گرهها ممکن نیست.
نظرات (0)