روزنامه عبری‌زبان هاآرتص در تازه‌ترین گزارش خود به تحلیل ائتلاف منطقه‌ای که پس از امضای توافق مکه میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان شکل گرفته پرداخته و این پرسش را مطرح کرده است که این ائتلاف در نهایت به کدام سو خواهد رفت؛ رویارویی نظامی با ایران یا بستری برای گفت‌وگو و مدیریت تنش‌ها؟

ائتلافی که «علیه هیچ کشور خاصی» نیست

به گزارش خبرگزاری مهر، هاآرتص در این گزارش تأکید کرده است که ائتلاف امضا شده بر اساس توافق مکه، لزوماً به یک جبهه نظامی ضد ایرانی تبدیل نخواهد شد. این در حالی است که برخی از پرونده‌های منطقه‌ای با موضوع مقابله با نفوذ ایران گره خورده است؛ با این حال، سه کشور عضو این ائتلاف اعلام کرده‌اند که این پیمان علیه هیچ کشور مشخصی تشکیل نشده است.

از ائتلاف نظامی تا بستر سیاسی و دیپلماتیک

در این گزارش آمده است که اگر این ائتلاف گسترش یابد و کشورهای دیگری نیز به آن بپیوندند، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی سنتی باشد، به یک بستر سیاسی و دیپلماتیک تبدیل خواهد شد. کشورهای عضو می‌توانند از این چارچوب برای ایجاد کانال مذاکره مستقیم با ایران و تلاش برای تعیین قواعد جدید در تعامل با پرونده‌های حساس منطقه استفاده کنند.

بر اساس این تحلیل، مهم‌ترین پرونده‌هایی که می‌توانند موضوع گفت‌وگو با تهران قرار گیرند عبارت‌اند از:

  • مسائل خلیج فارس و ترتیبات امنیتی آن
  • دریای سرخ و تحولات مرتبط با آن
  • وضعیت تنگه هرمز و آزادی تردد دریایی
  • تنگه باب المندب و مسیرهای تجاری منطقه

ارزش ائتلاف در مذاکره، نه جنگ

هاآرتص در ادامه نوشته است که در چنین سناریویی، ارزش این ائتلاف نه در توانایی آن برای جنگ با ایران، بلکه در ظرفیت آن برای مدیریت بحران‌ها و گفت‌وگو با تهران خواهد بود. به عبارت دیگر، محتمل‌ترین تحول، شکل‌گیری یک جبهه منطقه‌ای جدید ضد ایرانی نیست؛ بلکه تلاش کشورهای منطقه برای به دست گرفتن ابتکار عمل در مدیریت بحران‌های خود به جای انتظار برای تصمیم‌های آمریکاست.

کانال منطقه‌ای کاهش تنش

این گزارش در پایان نتیجه می‌گیرد که این ائتلاف، حتی اگر غیررسمی باقی بماند یا تنها تعهدات نظامی محدودی داشته باشد، می‌تواند به یک کانال مذاکره منطقه‌ای تبدیل شود که با هدف کاهش تنش و دستیابی به تفاهم با تهران درباره حساس‌ترین پرونده‌های منطقه فعالیت کند.