تعطیلات تابستانی امسال برای دانش‌آموزان استان سمنان با سال‌های گذشته تفاوت دارد؛ چراکه آموزش و پرورش این استان بخش قابل توجهی از برنامه‌های اوقات فراغت را به جبران کاستی‌های آموزشی اختصاص داده است. غیرحضوری شدن بخشی از کلاس‌ها در سال تحصیلی گذشته، در پی شرایط ناشی از جنگ و اختلال در دسترسی به اینترنت، باعث شده تا مسئولان آموزشی استان برای ترمیم یادگیری دانش‌آموزان چاره‌ای بیندیشند.

طرح «حامی»؛ کلاس‌های جبرانی رایگان برای دانش‌آموزان ابتدایی

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های آموزش و پرورش سمنان در تابستان امسال، اجرای طرح «حامی» است. بر اساس این طرح، برای دانش‌آموزانی که به تشخیص آموزگار به آموزش بیشتری نیاز دارند، کلاس‌های حضوری جبرانی برگزار می‌شود تا بخشی از کاستی‌های آموزشی آنان جبران و آمادگی‌شان برای ورود به پایه تحصیلی بالاتر افزایش یابد.

این کلاس‌ها به صورت کاملاً رایگان برگزار می‌شود و مسئولان آموزش و پرورش استان می‌گویند دو ویژگی مهم دارد: نخست اینکه تشخیص دانش‌آموزان نیازمند حضور در این دوره‌ها بر عهده معلم دوره ابتدایی است و دوم اینکه اعتبارات لازم برای اجرای طرح نیز تأمین شده است.

در همین راستا، مدیران مدارس، اعضای انجمن اولیا و مربیان و معلمان با خانواده دانش‌آموزانی که حضور آنان در این دوره‌ها ضروری تشخیص داده شده، ارتباط برقرار کرده و نسبت به ثبت‌نام آنان اقدام می‌کنند.

۲۶۳ پایگاه اوقات فراغت در هشت شهرستان

قاسم شریفی، مدیرکل آموزش و پرورش استان سمنان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به اینکه تابستان پیش‌رو با سال‌های گذشته متفاوت است، گفت: در سال تحصیلی گذشته بخشی از فعالیت‌های مدارس به صورت غیرحضوری انجام شد و بر همین اساس رویکرد غنی‌سازی اوقات فراغت در استان نیز متفاوت خواهد بود.

وی با اشاره به فعالیت ۲۶۳ پایگاه اوقات فراغت تابستانی در هشت شهرستان استان سمنان، افزود: این پایگاه‌ها در طول تعطیلات تابستان برنامه‌های متنوعی را برای دانش‌آموزان اجرا خواهند کرد. فعالیت در ۸۰ رشته فرهنگی، هنری و ورزشی نیز در مجموعه پایگاه‌های غنی‌سازی اوقات فراغت پیش‌بینی شده است.

شریفی با بیان اینکه مدارس، کانون‌های قرآنی و پژوهش‌سراها از جمله پایگاه‌های اصلی آموزش و پرورش برای اجرای برنامه‌های تابستانی هستند، اظهار کرد: به واسطه حوادث سال گذشته و غیرحضوری شدن آموزش‌ها، امسال در برنامه‌های غنی‌سازی اوقات فراغت نگاه ویژه‌ای به جبران آموزشی و ترمیم یادگیری خواهیم داشت.

وی تأکید کرد: اگرچه معلمان و خانواده‌ها در ایامی که کلاس‌ها غیرحضوری بود تلاش کردند بهترین روند آموزشی رقم بخورد، اما کیفیت آموزش حضوری به مراتب بالاتر است و در تابستان امسال توجه جدی به جبران کمبودهای آموزشی داریم. شریفی همچنین از پیش‌بینی برنامه‌های جبرانی آموزشی برای دانش‌آموزان پایه‌های هفتم تا دهم خبر داد و گفت: برنامه‌ریزی مربوط به آن به‌زودی به صورت عمومی اعلام خواهد شد.

به گفته مدیرکل آموزش و پرورش سمنان، نشانی پایگاه‌های اوقات فراغت از سوی ادارات آموزش و پرورش به مدارس استان اطلاع‌رسانی شده و شرایط حضور در این کلاس‌ها نیز از طریق کانال‌های «شاد» به خانواده‌ها اعلام شده است؛ کلاس‌های جبرانی و ترمیم یادگیری نیز در پایگاه‌هایی برگزار می‌شود که مدارس مشخص خواهند کرد.

نگرانی کارشناسان از کیفیت آموزشی دانش‌آموزان

در کنار اجرای این طرح‌ها، برخی کارشناسان و معلمان نسبت به وضعیت کیفیت آموزشی دانش‌آموزان ابراز نگرانی کرده و بر ضرورت برنامه‌ریزی جدی‌تر برای جبران کاستی‌ها تأکید دارند. محمد باقری، کارشناس فرهنگی، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر گفت: بخشی از دانش‌آموزانی که امسال وارد پایه سوم ابتدایی می‌شوند، حتی در خواندن متن کتاب درسی خود نیز با مشکل مواجه هستند.

وی با اشاره به وضعیت نمرات امتحانات نهایی دانش‌آموزان استان سمنان اظهار کرد: نمی‌توان همه افت کیفیت آموزشی را به شرایط ناشی از جنگ نسبت داد، زیرا بخشی از این روند از سال‌های گذشته آغاز شده و عوامل مختلفی در آن دخیل بوده‌اند. باقری درباره میزان اثرگذاری طرح‌هایی مانند «حامی» نیز گفت: این طرح‌ها می‌توانند تا حدی مؤثر باشند، اما نمی‌توان آن‌ها را درمان کامل مشکلات آموزشی دانست و برای بهبود وضعیت کلاس‌های درس باید برنامه‌ای اساسی و بلندمدت طراحی شود.

این کارشناس، آموزش و توانمندسازی معلمان را یکی از ضرورت‌های مهم دانست و بر نقش خانواده‌ها در تقویت فرهنگ مطالعه و یادگیری دانش‌آموزان تأکید کرد و گفت: حل مشکلات آموزشی نیازمند توجه همزمان به مدرسه، معلم و خانواده است.

معلمان: تابستان فرصتی برای جبران، اما نه راه‌حل کامل

عباس عامری، یکی از معلمان شاغل در استان سمنان، نیز با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت تابستان گفت: به واسطه جنگ، قطعی اینترنت و شرایط ایجادشده، بخشی از کلاس‌های درس در سال تحصیلی گذشته تعطیل یا غیرحضوری شد و این موضوع بر کیفیت آموزش تأثیر گذاشت. وی افزود: معلمان با تلاش و انگیزه در کنار دانش‌آموزان بودند، اما در برخی مواقع ابزار و شرایط لازم برای آموزش مناسب فراهم نبود.

در مقابل، برخی معلمان معتقدند میزان عقب‌ماندگی آموزشی در برخی دانش‌آموزان به اندازه‌ای است که نمی‌توان انتظار داشت با برگزاری کلاس‌های تابستانی به طور کامل جبران شود. یک معلم جوان در این باره گفت: به واسطه مشکلات ایجادشده در سال گذشته، پایه تحصیلی بسیاری از دانش‌آموزان ضعیف شده است و حتی اگر در تمام تابستان نیز برای آنان کلاس برگزار شود، ممکن است تقویت کامل این پایه آموزشی امکان‌پذیر نباشد.

به هر روی، برگزاری دوره‌های آموزشی در تابستان می‌تواند دست‌کم فرصتی برای جبران بخشی از کاستی‌های آموزشی دانش‌آموزان باشد؛ فرصتی که موفقیت آن به همراهی خانواده‌ها، حضور دانش‌آموزان و کیفیت اجرای برنامه‌ها وابسته است. با این حال، کارشناسان و معلمان بر این باورند که بهبود پایدار کیفیت آموزشی نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات بلندمدت در حوزه‌های مختلف، از جمله توانمندسازی معلمان، تقویت نقش خانواده‌ها و شناسایی دقیق نقاط ضعف دانش‌آموزان است.