محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران، در جمع خبرنگاران از طرح جدید تهران برای تغییر اساسی مدل تجاری صادرات گاز به ارمنستان خبر داد. این پیشنهاد که در چارچوب توسعه همکاری‌های دوجانبه انرژی مطرح شده، به دنبال تبدیل ارمنستان از یک خریدار ساده گاز به یک هاب ترانزیتی و واسطه تجاری برای انتقال گاز ایران به بازارهای گسترده‌تر است.

از تهاتر تا تجارت مدرن

پاک‌نژاد با اشاره به الگوی فعلی مبادلات انرژی میان دو کشور تصریح کرد که روابط گازی ایران و ارمنستان در حال حاضر بر پایه تهاتر گاز در برابر برق استوار است. وی این مدل را برای همکاری‌های بلندمدت ناکافی دانست و بر لزوم تعریف یک مدل تجاری پیشرفته تأکید کرد.

وزیر نفت در این باره گفت: «پیشنهاد ما، تعریف یک مدل تجاری نوین در صادرات گاز است که مستلزم بررسی زیرساخت‌هاست تا تجارت گاز را فراتر از کشور ارمنستان ولی با وساطت و میانجی‌گری ارمنستان دنبال کنیم.»

زمینه‌های گسترده همکاری

وزیر نفت حوزه‌های همکاری دوجانبه را محدود به گاز ندانست و محورهای جدیدی را برای تعمیق روابط اقتصادی میان تهران و ایروان برشمرد. صادرات خدمات فنی و مهندسی به ویژه در زمینه احداث پالایشگاه‌ها و تأمین نیازهای ارمنستان به فرآورده‌های نفتی از جمله اولویت‌های اصلی اعلام شده از سوی ایران است.

پاک‌نژاد با اشاره به حمایت‌های ارمنستان از ایران در روزهای سخت، رویکرد تهران را متقابل و مسئولانه توصیف کرد و گفت ایران به دنبال گسترش و بازگشت این کمک‌ها در عرصه‌های گوناگون است.

ضرورت ارتقای زیرساخت‌ها و مدیریت منطقه‌ای

یکی دیگر از محورهای اظهارات وزیر نفت، تأکید بر ضرورت بهبود زیرساخت‌های انرژی در ارمنستان و ارتقای مدیریت منطقه‌ای در این حوزه بود. به گفته پاک‌نژاد، توسعه زیرساخت‌ها شرط لازم برای تحقق مدل تجاری جدید صادرات گاز به شمار می‌رود.

وی همچنین بر تسریع در تشکیل کمیته تخصصی مشترک تأکید کرد تا در جلسات آتی، دستاوردهای ملموس این اقدامات مورد ارزیابی و بررسی قرار گیرد.

کارگروه تخصصی برای بررسی ابعاد فنی

پاک‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیچیدگی‌های فنی و ساختاری مدل جدید پیشنهادی، بر ضرورت تشکیل یک کارگروه تخصصی مشترک میان ایران و ارمنستان تأکید کرد. به گفته وی، این کارگروه وظیفه خواهد داشت موضوعات مرتبط با الگوی جدید تجارت گاز را به صورت کارشناسی و با دقت بالا پیگیری کند.

این پیشنهاد در حالی مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های اخیر تلاش کرده است با فعال‌سازی دیپلماسی انرژی، جایگاه خود را در بازارهای منطقه‌ای گاز و فرآورده‌های نفتی تقویت کند. ارمنستان به دلیل همسایگی و روابط سیاسی و اقتصادی نسبتاً پایدار با ایران، یکی از گزینه‌های راهبردی برای گسترش نفوذ انرژی ایران در منطقه قفقاز به شمار می‌رود.