تالاب صالحیه در جنوب شهرستان نظرآباد، بار دیگر با بروز گردوغبار و افزایش آلودگی هوا به یکی از مهمترین دغدغههای مردم منطقه تبدیل شده است؛ پهنهای فصلی که تنها تالاب استان البرز به شمار میرود و بخشی از آن در محدوده استان قزوین قرار دارد.
به گفته کارشناسان، موقعیت جغرافیایی این تالاب و جهت وزش باد در منطقه باعث میشود آثار خشکی آن تنها به شهرستان نظرآباد محدود نماند و حتی مناطق گستردهتری از جمله تهران را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
تغذیه از رودخانه کردان و تهدیدهای چندوجهی
تالاب صالحیه که از رودخانه کردان و روانآبهای فصلی تغذیه میشود، در سالهای اخیر به دلیل کاهش بارندگی، افت منابع آب، تغییرات اقلیمی و مداخلات انسانی با کاهش رطوبت و افزایش احتمال خیزش گردوغبار مواجه شده است. بستر خشک و ریزدانه این تالاب در زمان وزش باد بهراحتی مستعد فرسایش بادی و تولید گردوغبار است.
قدرتالله شمیرانی، فرماندار شهرستان نظرآباد، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت اخیر این تالاب گفت: این تالاب از آغاز مسئولیت ما یکی از دغدغهها و مطالبات اصلی مردم بوده است. در سالهای گذشته دیدگاههای کارشناسی مختلفی درباره عوامل ایجاد وضعیت موجود مطرح شد؛ برخی شترهای سرگردان را عامل اصلی میدانستند، برخی بر نقش زهکشها تأکید داشتند و گروهی نیز شرایط حوزه آبریز را علت بروز مشکلات عنوان میکردند.
وی افزود: برای انجام یک کار مهم و اساسی باید مطالعات کارشناسی کامل میشد؛ چراکه موضوع تالاب صالحیه تنها یک مسئله شهرستانی نیست و با توجه به جهت وزش باد، تبعات گردوغبار آن میتواند به مناطق دیگر، حتی تهران، آسیب برساند.
پایان مطالعات و راهکارهای پیشنهادی
فرماندار نظرآباد با بیان اینکه مطالعات مربوط به تالاب حدود شش ماه پیش به پایان رسیده است، گفت: نتایج این مطالعات در شورای برنامهریزی ارائه شد و راهکارهای مختلفی برای مدیریت وضعیت تالاب پیشنهاد شد که از جمله آنها میتوان به توسعه پوشش گیاهی، اصلاح و حذف زهکشها و انجام اقدامات اجرایی برای افزایش رطوبت خاک اشاره کرد.
شمیرانی ادامه داد: بخشی از تالاب صالحیه در محدوده مرزی استانهای البرز و قزوین قرار دارد و جهاد کشاورزی استان قزوین نیز در این محدوده هزینههایی انجام داده است؛ بنابراین برای اصلاح وضعیت زهکشها لازم بود شورای برنامهریزی دو استان به تفاهم برسند.
وی با اشاره به توافق انجامشده میان البرز و قزوین افزود: در زمینه حذف زهکشها در محدودهای حدود ۴۶ کیلومتر میان دو استان توافق لازم صورت گرفته است که میتواند یکی از گامهای مهم برای کنترل روند خشک شدن منطقه و کاهش کانونهای گردوغبار باشد. زهکشها اگرچه با هدف خارج کردن آب از اراضی ایجاد میشوند، اما در مناطق حساس تالابی اجرای نامناسب یا توسعه آنها میتواند کاهش رطوبت خاک و خشک شدن بسترهای طبیعی را در پی داشته باشد.
طرح چندمنظوره پنلهای خورشیدی
فرماندار نظرآباد یکی دیگر از پیشنهادهای مطرحشده برای مدیریت تالاب صالحیه را اجرای طرحی چندمنظوره با استفاده از پنلهای خورشیدی عنوان کرد و گفت: استاندار البرز، نمایندگان و مجموعه کارشناسی در نهایت به این نتیجه رسیدند که در محدوده تالاب یک کار چندمنظوره انجام شود.
وی ادامه داد: بر اساس این پیشنهاد، قرار است حدود هزار هکتار از محدوده تالاب با پنلهای خورشیدی پوشش داده شود؛ اقدامی که هم میتواند به حفظ رطوبت خاک کمک کند و هم با تولید برق، بخشی از ناترازی انرژی را جبران کند.
به گفته شمیرانی، این پیشنهاد در حال حاضر در سازمان حفاظت محیط زیست مطرح است و برای بررسی و تصویب به دولت ارائه خواهد شد. وی خاطرنشان کرد: اجرای چنین طرحی البته نیازمند بررسی دقیق محل نصب پنلها، رعایت الزامات محیطزیستی، حفظ مسیرهای طبیعی آب و اطمینان از آسیبندیدن زیستگاه پرندگان و پوشش گیاهی منطقه است.
اعتبارات دولتی و چشمانداز احیای تالاب
شمیرانی همچنین با اشاره به اعتبارات اختصاصیافته در سفر هیئت دولت به استان البرز گفت: برای اقدامات اجرایی مربوط به تالاب صالحیه در این سفر مبالغی مصوب شده است. این اعتبارات بر اساس جدول زمانبندی برای موضوعاتی مانند اصلاح زهکشها و توسعه پوشش گیاهی در نظر گرفته شده و امیدواریم پس از تخصیص، عملیات اجرایی آغاز شود.
وی تأکید کرد: مسئله تالاب صالحیه با یک اقدام مقطعی حل نمیشود و نیازمند همکاری دستگاههای مختلف، همراهی استانهای البرز و قزوین و حمایت ملی است. باید همه راهکارهای پیشبینیشده بهصورت هماهنگ اجرا شود تا بتوان از گسترش کانونهای گردوغبار جلوگیری کرد.
گفتنی است تالاب صالحیه در سالهای گذشته زیستگاه گونههای مختلف پرندگان مهاجر و بومی بوده است. در صورت تأمین حقابه، اصلاح زهکشها، تقویت پوشش گیاهی و مدیریت صحیح حوزه آبریز، این تالاب میتواند بار دیگر نقش خود را بهعنوان یک زیستبوم مهم منطقهای ایفا کند؛ اما تداوم خشکی و تأخیر در اجرای برنامههای مصوب، نهتنها حیات تالاب و زیستگاه پرندگان را تهدید میکند، بلکه میتواند پیامدهای مستقیم و گستردهای برای سلامت مردم و کیفیت هوای مناطق پیرامونی داشته باشد.
نظرات (0)