اهمیت تجاری و اقتصادی تنگه باب المندب
تنگه باب المندب که دریای سرخ را به اقیانوس هند و خلیج عدن متصل میکند، یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان به شمار میرود. بر اساس آمار سازمان بینالمللی دریانوردی وابسته به سازمان ملل متحد، سالانه بین ۱۲ تا ۱۵ درصد از کل تجارت دریایی جهان و ۳۰ درصد از ترافیک کانتینری از این آبراه عبور میکند.
محصولات متنوعی از جمله غلات، کودهای شیمیایی، مواد خام معدنی و فلزات، تجهیزات الکترونیکی، قطعات خودرو و منابع انرژی از این مسیر استراتژیک جابهجا میشوند. این تنگه عملاً دروازه اقیانوسهای هند و اطلس به یکدیگر محسوب میشود.
وضعیت ترانزیت نفت و انرژی
اداره اطلاعات انرژی آمریکا در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ اعلام کرده است که روزانه حدود ۴.۹ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از کانال سوئز و خط لوله «سوئز - مدیترانه» در شمال دریای سرخ عبور میکند. همزمان، روزانه حدود ۴.۲ میلیون بشکه نیز از تنگه باب المندب در جنوب دریای سرخ حمل میشود.
بر اساس برآوردهای صورت گرفته، مجموع محمولههای نفتی که از این سه مسیر عبور میکنند، حدود ۶ درصد از کل نفت معامله شده از طریق دریا در آن بازه زمانی را تشکیل میدهد.
اهمیت دیجیتال و ارتباطی دریای سرخ
دریای سرخ نه تنها از نظر تجارت و انرژی حائز اهمیت است، بلکه به عنوان یک گلوگاه دیجیتال جهانی نیز شناخته میشود. برآوردها نشان میدهد که حدود ۹۰ درصد از کابلهای فیبر نوری زیردریایی که اروپا و آسیا را به یکدیگر متصل میکنند، از این منطقه جغرافیایی عبور میکنند. این موضوع اهمیت استراتژیک دریای سرخ و تنگه باب المندب را در عصر ارتباطات دوچندان کرده است.
قابلیت بازدارندگی همزمان دو تنگه
نیروهای مسلح یمن تاکنون تصمیم به بستن کامل این تنگه نگرفتهاند، اما هر بار که اراده کردهاند، توانستهاند تردد در این آبراه را با دشواری مواجه کنند. نکته قابل تأمل آن است که اگر تنگه باب المندب و تنگه هرمز به صورت همزمان بسته شوند، طبق دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، اختلال در مسیرهای حمل نفت که حدود ۲۴ درصد از عرضه جهانی نفت را شامل میشود، اجتنابناپذیر خواهد بود.
کارشناسان حمل و نقل دریایی تأکید دارند که در صورت بسته شدن این مسیر، کشتیها باید مسیر طولانی و پرهزینهای را از طریق دماغه «امید نیک» در ساحل آفریقای جنوبی بپیمایند که هم از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست و هم زمان بر است.
ائتلاف محور مقاومت و نظم نوین جهانی
اگر چه اعضای محور مقاومت به صورت مستقل عمل میکنند، اما در برابر استکبار جهانی به مثابه یک ائتلاف همسو عمل میکنند. ایران و یمن با مدیریت بر حوزههای جغرافیایی کلیدی باب المندب، دریای سرخ و تنگه هرمز، قادر به ایجاد یک منظومه بازدارنده قدرتمند هستند.
آمریکا به دنبال جداسازی جغرافیایی محور مقاومت بود، اما غرب آسیا به مثابه ظروف مرتبط عمل میکند؛ فشار بر یک منطقه بلافاصله موجب واکنش در جای دیگر خواهد شد. این خطای محاسباتی پیامدهای فرسایشی و پرهزینهای برای کاخ سفید به همراه خواهد داشت.
کارشناسان معتقدند تنگه باب المندب به یک مولفه قدرت جدید در منطقه تبدیل شده است و استفاده از آن میتواند معادلات راهبردی را در سطح جهانی دگرگون کند. یاران اویس (انصارالله یمن) با در دست داشتن این شاهراه حیاتی، توانستهاند نقش تأثیرگذاری در تحولات منطقه و جهان ایفا کنند.
نظرات (0)