گزارش تازه واشنگتن پست نشان می‌دهد که شکاف میان کاخ سفید و متحدان عرب آمریکا در منطقه خلیج فارس بیش از گذشته عمیق شده است. بر اساس اظهارات سه مقام منطقه‌ای و یک دیپلمات سابق آمریکایی که نامشان فاش نشده، عربستان سعودی، امارات، قطر، کویت و بحرین اکنون در نارضایتی از رفتار دولت ترامپ با یکدیگر هم‌نظر شده‌اند.

بهای یک جنگ ناخواسته

ماه‌ها درگیری، حملات موشکی و پهپادی متقابل و نگرانی از سرایت بحران به داخل مرزهایشان، متحدان عرب آمریکا را به این جمع‌بندی رسانده که بیش از آنچه از سیاست واشنگتن سود ببرند، هزینه می‌دهند. یکی از مسئولان کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در گفتگو با واشنگتن پست صریح‌ترین جمله ممکن را به زبان آورده است: «ترامپ این جنگ را آغاز کرد و ما بهای آن را می‌پردازیم.»

به نوشته این روزنامه، خشم و نارضایتی از آمریکا از زمان حمله به ایران در ماه فوریه تاکنون به بالاترین سطح خود رسیده و این وضعیت به تدریج مواضع کشورهای عربی را به سمت فاصله‌گیری از راهبرد کاخ سفید سوق داده است.

راهبردی نامشخص و غیرقابل پیش‌بینی

بخشی از نگرانی کشورهای خلیج فارس به سبک تصمیم‌گیری ترامپ بازمی‌گردد. او طی هفته‌های اخیر بارها تهدید به انجام حملات جدید علیه ایران کرده و سپس با ادعای پیشرفت در مذاکرات از این تهدیدها عقب نشسته است. به اعتقاد مقامات منطقه‌ای، این رفتار متغیر، تصویری از بی‌ثباتی و نبود راهبرد روشن از سوی آمریکا ترسیم کرده و اعتماد متحدان به واشنگتن را بیش از پیش کاهش داده است.

فراس مقصد، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه اوراسیا نیز در این گزارش تأکید کرده است که سیاست ترامپ در قبال ایران «متغیر و غیرقابل پیش‌بینی» است و همین ویژگی، برنامه‌ریزی متحدان عرب را برای دوران پس از جنگ دشوار کرده است.

تردید درباره پایگاه‌های نظامی آمریکا

گزارش واشنگتن پست حاوی نکته تازه‌ای درباره آینده حضور نظامی آمریکا در منطقه است. با وجود ادامه وابستگی کشورهای عربی خلیج فارس به آمریکا به عنوان شریک اصلی امنیتی و تأمین‌کننده عمده تسلیحات، برخی از این کشورها اکنون میزان کارآمدی پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاک خود را مورد بازبینی قرار داده‌اند.

پیامدهای مستقیم جنگ در منطقه باعث شده تا این کشورها درباره ادامه میزبانی از نیروهای آمریکایی تردیدهایی جدی مطرح کنند؛ تردیدی که اگر به تصمیم عملیاتی تبدیل شود، می‌تواند معماری امنیتی دهه‌های اخیر خلیج فارس را دستخوش تغییر کند.

تغییر مواضع پس از فروپاشی انتظارات اولیه

تحلیلگران معتقدند متحدان آمریکا در خلیج فارس احساس می‌کنند وارد جنگی شده‌اند که با منافع آنها همسو نبوده و دولت ترامپ اکنون برای پایان دادن به آن با مشکل جدی روبه‌روست. آنا جیکوبز از پژوهشکده کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در واشنگتن نیز در این گزارش گفته است که اعتماد به آمریکا از زمان آغاز جنگ کاهش یافته و متحدان واشنگتن بر این باورند که رفتار آمریکا در منطقه، امنیت آنها را تضعیف می‌کند.

به نوشته واشنگتن پست، مواضع کشورهای عربی پس از آن تغییر کرد که روشن شد جنگ به سرعت به سقوط نظام ایران یا بازگشایی تنگه هرمز منجر نخواهد شد؛ انتظاراتی که به نظر می‌رسید در محاسبات اولیه برخی پایتخت‌های عربی نقش داشته باشد. اکنون این کشورها در انتظار روشن شدن مسیر سیاسی واشنگتن برای خروج از این بحران هستند و تا آن زمان، سیاست‌های خود را با این واقعیت جدید هماهنگ خواهند کرد.