تازه‌ترین داده‌های منابع تجاری نشان می‌دهد سهم روسیه از سبد واردات نفت خام هند از مرز ۵۰ درصد عبور کرده و مسکو را به تأمین‌کننده بی‌رقیب بزرگ‌ترین خریداران نفت آسیا تبدیل کرده است. بر اساس این آمار، پالایشگاه‌های هندی در ماه ژوئیه به‌طور میانگین ۲ میلیون و ۴۷۰ هزار بشکه نفت خام در روز از روسیه وارد کرده‌اند که معادل ۵۰.۸۳ درصد از کل واردات سومین مصرف‌کننده بزرگ نفت جهان است.

رشد چشمگیر واردات از روسیه

مقایسه ارقام نشان می‌دهد واردات نفت هند از روسیه در ژوئیه نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۲.۴ درصد رشد کرده است، هرچند در قیاس با رکورد بی‌سابقه ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز در ماه ژوئن، ۴.۸ درصد کاهش یافته است. این نوسان نشان می‌دهد پالایشگاه‌های هندی همچنان برای تأمین خوراک خود به نفت تخفیف‌دار روسیه اتکا دارند، اما سطح خرید آنها تحت‌تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی و سیاست‌های تجاری تغییر می‌کند.

چرا پالایشگاه‌های هند به روسیه روی آورده‌اند؟

در ماه ژانویه، پالایشگاه‌های هند برای پرهیز از تعرفه‌های سنگین آمریکا و هم‌زمان با مذاکرات دهلی‌نو و واشینگتن درباره توافق تجاری دوجانبه، کاهش واردات نفت از روسیه را در دستور کار قرار دادند. با این حال، اختلال در عرضه خاورمیانه ناشی از جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، چاره‌ای جز ادامه خرید از مسکو برای پالایشگاه‌های هندی باقی نگذاشت.

تازه‌ترین چالش اما از واشینگتن برخاسته است؛ سنای آمریکا در ماه جاری میلادی قانونی را برای اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی بر خریداران نفت روسیه تصویب کرد و همین موضوع، آینده واردات هند از روسیه را با ابهام مواجه ساخته است. این اقدام هنوز در مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب نرسیده و سرنوشت آن مشخص نیست.

مسکو تأمین‌کننده اول، امارات در جایگاه دوم

در چهار ماه نخست سال مالی هند که از آوریل آغاز می‌شود، سهم روسیه از واردات نفت خام این کشور به سطح بی‌سابقه‌ای رسید؛ به‌طوری‌که به‌طور میانگین روزانه بیش از ۲ میلیون بشکه نفت از روسیه وارد شده و سهم مسکو به ۴۳.۲۵ درصد رسیده که نسبت به سال گذشته حدود ۳۷ درصد افزایش یافته است.

در همین بازه زمانی، امارات متحده عربی با کنار زدن عراق به دومین تأمین‌کننده بزرگ نفت خام هند تبدیل شد. امارات که در آوریل از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) خارج شد، سال گذشته در جایگاه چهارمین تأمین‌کننده نفت هند قرار داشت. همچنین سهم آمریکای لاتین از واردات هند از ۳.۵ درصد به ۱۲.۷ درصد جهش کرده که عمدتاً ناشی از افزایش خرید نفت از برزیل و ونزوئلا بوده است.

وابستگی ساختاری هند به واردات

هند برای تأمین بیش از ۹۰ درصد نفت خام مورد نیاز خود به واردات وابسته است و همین وابستگی، این کشور را در برابر هرگونه اختلال در جریان تجارت جهانی نفت بسیار آسیب‌پذیر کرده است. با تداوم تنش‌ها در خاورمیانه و تحولات سیاست انرژی آمریکا، ترکیب تأمین‌کنندگان نفت هند در ماه‌های آینده نیز می‌تواند به‌سرعت دستخوش تغییر شود.