تحلیل تازهای که آرون بلیک، خبرنگار ارشد سیانان در واشنگتن منتشر کرده، نشان میدهد دولت آمریکا که جنگ با ایران را با شعارها و اهداف حداکثری آغاز کرده بود، اکنون - در ششمین ماه درگیری - نشانههای روشنی از تعدیل و عقبنشینی از آن خواستهها بروز داده است. به نوشته این تحلیل، فهرست اهدافی که زمانی شامل «تسلیم ایران» و «تغییر رژیم» بود، حالا به فهرستی کوتاه و بسیار محدودتر تبدیل شده است.

دو هدفی که ونس مطرح کرد

جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، پنجشنبه در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی پایان جنگ، دو هدف را برای کاخ سفید برشمرد. او نخستین هدف را تضمین ادامه صادرات نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج فارس به اقتصاد جهانی و حفظ ثبات قیمت انرژی خواند و تأکید کرد «هدف شماره یک این است که نفت و گاز را برای آمریکاییها در سراسر کشور ارزان نگه داریم». هدف دوم از نظر او نیز «حصول اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نمیکند» بود.

سیانان ترتیب این فهرست را قابل توجه میداند و مینویسد این فهرست دیگر همان فهرست قدیمی اهداف دولت ترامپ نیست. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید نیز جمعه در واکنش به این اظهارات گفت هر دو هدف برای رئیسجمهور آمریکا به یک اندازه اهمیت دارند.

تغییری معنادار در مواضع واشنگتن

نکته قابل توجه از نگاه نویسنده این تحلیل آن است که حتی اگر کاخ سفید واقعاً این دو هدف را همارز بداند، گنجاندن قیمت نفت و گاز در فهرست اهداف - آن هم بدون اشاره به برخی اهداف دیگر - به خودی خود تغییر معناداری به شمار میرود. ترامپ در ماه مه صراحتاً چنین هدفی را رد کرده بود؛ وقتی از او پرسیده شد آیا هنگام تلاش برای پایان جنگ وضعیت مالی آمریکاییها را در نظر میگیرد، پاسخ داد «نه حتی ذرهای». او روز جمعه نیز همین موضع را تکرار کرد و گفت هرگز بابت اینکه آمریکاییها پول بیشتری برای بنزین میپردازند عذرخواهی نخواهد کرد.

فهرست اهدافی که مدام تغییر میکرد

بلیک در بخش دیگری از این تحلیل یادآور میشود دولت ترامپ اغلب چهار هدف را در ارتباط با جنگ علیه ایران مطرح میکرد، اما این فهرست بسته به اینکه چه کسی از طرف دولت صحبت میکرد تغییر میکرد؛ در برخی فهرستها پایان دادن به تأمین مالی گروههای نیابتی ایران آمده بود و در برخی دیگر نه، بعضی فهرستها به نابودی زیرساخت موشکی ایران اشاره داشتند و بعضی دیگر این موضوع را نادیده میگرفتند. با این حال، هیچیک از آن فهرستها شامل پایین نگه داشتن قیمت نفت و گاز در آمریکا نمیشد.

نویسنده با اشاره به اینکه تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ باز بود، نتیجه میگیرد هدفی که اکنون بهعنوان هدف شماره یک مطرح میشود، در عمل چیزی جز «بازگشت به وضعیت پیش از جنگ» نیست. او تنها دستاورد جدید آمریکا در این جنگ را «خلع سلاح هستهای ایران» میداند؛ موضوعی که به نوشته این گزارش، ایران هرگز آن را نداشته و به دنبالش هم نبوده است.

نشانههای عقبنشینی از خواستههای هستهای

به گزارش سیانان، دولت ترامپ تا ماه ژوئن با ایران به تفاهمنامهای رسید که تقریباً هیچ اشارهای به اهدافی که پیشتر برای آمریکا محوری بودند، نداشت. ترامپ طی بیش از دو ماه گذشته نیز اظهاراتی داشته که بهوضوح احتمال عقبنشینی از خواستههای هستهای را مطرح میکرد؛ از جمله اینکه شاید آسیب واردشده به برنامه هستهای ایران کافی بوده و مواد هستهای آنقدر در اعماق زمین دفن شدهاند که دسترسی به آنها ممکن نیست. او همچنین گفته که آمریکا میتواند از فضا بر فعالیتهای ایران نظارت کند و حتی اعلام کرده که ایران پیشتر «خلع سلاح هستهای» شده است.

به باور نویسنده این تحلیل، این اظهارات بسیار شبیه سخنان فردی است که میداند شاید نتواند ایران را به پذیرش یک توافق هستهای واقعاً سختگیرانه وادار کند.

جمعبندی

این گزارش تحلیلی در پایان نتیجهگیری میکند که قرار گرفتن قیمت انرژی در صدر فهرست اهداف کاخ سفید، با روند عقبنشینی از اهداف سخت و غیرقابل انعطاف ابتدای جنگ همخوانی کامل دارد. اگر «بازگشت به وضعیت پیش از جنگ» واقعاً اکنون هدف شماره یک دولت ترامپ باشد، این خود گویای آن است که این جنگ تا چه اندازه دستاورد ناچیزی برای آمریکا داشته است.