معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش با اعلام نقشه راه جدید فعالیت‌های پرورشی، از تلاش برای فراهم کردن فرصت نقش‌آفرینی برای تمام دانش‌آموزان خبر داد و تأکید کرد که هیچ دانش‌آموزی نباید از این میدان کنار بماند. صادق حسین‌زاده ملکی این برنامه را در سی‌ونهمین اجلاس مدیران و رؤسای آموزش و پرورش کشور تشریح کرد.

شعار «هر دانش‌آموز یک نقش و یک تشکل»

معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به اینکه مشارکت و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان یکی از ساحت‌های اصلی تربیت است، گفت: برنامه ویژه این معاونت بر پایه شعار «هر دانش‌آموز یک نقش و هر دانش‌آموز یک تشکل» طراحی شده است. به گفته وی، مرحله نخست این نقشه در سال گذشته اجرا شده و در سال‌های آینده به‌صورت گسترده‌تری توسعه خواهد یافت تا هیچ دانش‌آموزی از فرصت ایفای نقش در فعالیت‌های پرورشی محروم نماند.

حسین‌زاده ملکی با بیان اینکه نظام تعلیم و تربیت در برابر همه دانش‌آموزان مسئول است، یادآور شد: حتی دانش‌آموزی که بیشتر درگیر آسیب‌های اجتماعی است، فرزند همین نظام است و ما در قبال او وظیفه داریم. بنابراین سبد برنامه‌های آموزشی و پرورشی باید برای همه دانش‌آموزان با هر سلیقه و علاقه‌ای متنوع باشد و در مسیر تحقق شایستگی‌های اصیل ایرانی، اسلامی و انقلابی حرکت کند.

چهار لایه نقشه راه پرورشی

معاون وزیر آموزش و پرورش در ادامه، نقشه راه فعالیت‌های پرورشی آینده را در چهار لایه تبیین کرد:

  • سرگرمی‌های مفید: ایجاد و توسعه سرگرمی‌های هدفمند، گروهی و فرهنگی که به گفته وی تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
  • مشارکت و نقش‌آفرینی: فراهم کردن فرصت‌هایی برای تمرین مسئولیت‌های اجتماعی و تشکیلاتی دانش‌آموزان در فضای مدرسه؛ به‌گونه‌ای که هیچ دانش‌آموزی بدون مسئولیت نباشد.
  • مصرف فرهنگی و تربیتی: تغذیه فکری دانش‌آموزان و ارائه برنامه‌های هویت‌بخش متناسب با نیازهای آنان.
  • استعدادیابی و استعدادپروری: پیگیری عمیق این فرایند برای نهادینه کردن خردورزی و مهارت‌های زندگی در دانش‌آموزان.

حسین‌زاده ملکی تأکید کرد: اگر دانش‌آموزان با این چهار لایه مأنوس شوند، در نهایت خردورزی و خوشبختی در جامعه دانش‌آموزی محقق خواهد شد.

جنگ‌های اخیر؛ نبرد هویت‌ها

معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش در بخش دیگری از سخنان خود، تحولات اخیر را از منظر تربیتی مورد توجه قرار داد و جنگ‌های اخیر را «نبرد هویت‌ها» توصیف کرد. به گفته وی، این نبرد تقابل تبلور هویت ایرانی، اسلامی و انقلابی در یک سو و تبلور هویت جبهه استکبار به رهبری آمریکا و صهیونیست‌ها در سوی دیگر بود.

وی افزود: ملت ایران به پشتوانه هویت گران‌سنگ خود جرئت کرد در برابر این جبهه بایستد؛ بنابراین قدرشناسی، توسعه و تقویت این هویت از ضروریات قطعی این برهه تاریخی است. حسین‌زاده ملکی با اشاره به همبستگی اجتماعی شکل‌گرفته در ابتدای وقایع اخیر، آن را «همبستگی و انسجام اجتماعی حیرت‌انگیز» خواند و گفت: جامعه تعلیم و تربیت، مربیان و مدیران مسئولیت سنگینی بر دوش دارند تا این برانگیختگی‌های ملی و تمدنی را به خاطرات ماندگار در ذهن دانش‌آموزان تبدیل کنند.

تفاوت آموزش و پرورش؛ از کلاس درس تا موقعیت تربیتی

معاون وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر تفاوت ماهوی رویکرد آموزشی و پرورشی گفت: اگر آموزش بر پایه کلاس و با محوریت معلم برای انتقال شایستگی‌ها شکل می‌گیرد، امر پرورش باید بر پایه «موقعیت تربیتی» و با محوریت دانش‌آموز باشد. وی خاطرنشان کرد: چالش‌های اجتماعی بزرگ‌ترین فرصت برای معلمان و مربیان هستند تا با بهره‌گیری از موقعیت‌های تربیتی، دانش‌آموز را در مسیر صحیح هدایت کنند.

حسین‌زاده ملکی با بیان اینکه معیار موفقیت یک مدیر مدرسه میزان نقش‌آفرینی دانش‌آموزان در فعالیت‌های مدرسه است، گفت: غایت نظام پرورشی، پرورش خرد، تفکر و مهارت‌های خوشبختی است. وی با اشاره به سخنان رئیس‌جمهور درباره ضرورت غنای ذهنی برای تفکر، پیشنهاد کرد همان‌طور که مدارس آزمایشگاه فیزیک و شیمی دارند، «آزمایشگاه زندگی» نیز در مدارس مستقر شود تا دانش‌آموزان در آن مهارت‌های زیستن را تمرین کنند.

روایت‌گری دانش‌آموزان از رویدادهای ملی

معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش در پایان بر ضرورت روایت‌گری دانش‌آموزان از رویدادهای ملی تأکید کرد و گفت: باید بررسی کنیم دانش‌آموزان چه میزان از رویدادها را روایت کرده‌اند. یکی از مهم‌ترین وظایف ما این است که خطورات ذهنی دانش‌آموزان را به خاطرات ملی تبدیل کنیم و انعکاس انسانیت ایرانی را در قلب و ذهن آن‌ها حک کنیم.

وی در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: وقتی بر سرگرمی‌های مفید و مشارکت‌های اجتماعی تأکید می‌کنیم و آغوش خود را به روی همه دانش‌آموزان باز می‌کنیم، در واقع به دنبال فرصت‌سازی برای نقش‌آفرینی آنان هستیم.