سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، در سی‌ونهمین اجلاس مدیران و رؤسای آموزش و پرورش سراسر کشور با تقدیر از وزیر آموزش و پرورش و جامعه یک‌میلیون نفری فعالان این وزارتخانه، بر اهمیت و اولویت نظام آموزشی در شرایط حساس کشور تأکید کرد.

سالی پر از امتحانات تاریخی

پورمحمدی با اشاره به وقایع سال گذشته که آن را «همراه با امتحانات سخت تاریخی» توصیف کرد، گفت: «آیندگان در قضاوت درباره این نسل، داوری‌های بی‌سابقه‌ای خواهند داشت.» وی به حوادثی مانند انفجار بندر شهید رجایی، تحریم‌های شدید آمریکا، جنگ ۱۲ روزه، خشکسالی ۶۰ ساله و جنگ رمضان اشاره کرد و افزود: «در همان حال، آموزش و پرورش نه تنها فراموش نشد بلکه به پیش رفت.»

اقدامات اجرایی در دو سال اخیر

رئیس سازمان برنامه و بودجه به اقدامات عملی انجام شده در حوزه آموزش اشاره کرد و گفت: «ساخت و تجهیز هزاران کلاس درس، توجه ویژه به معلمان و دانش‌آموزان و نوآوری در نظام تعلیم و تربیت، از جمله اقدامات دو سال اخیر بوده است.»

پیشنهاد اجرای طرح هوش مصنوعی در مدارس

پورمحمدی با تأکید بر ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین در نظام آموزشی، پیشنهاد داد: «باید یک تفاهم‌نامه بین سازمان برنامه و بودجه و آموزش و پرورش انجام بشود و طرح هوش مصنوعی را در پنج استان به صورت پایلوت امسال شروع کنیم و آسیب‌هایش را ببینیم و بسطش بدهیم.» وی افزود: «همه امکانات کشور را بیاوریم. ما باید یک تحرک بسیار بزرگی از لحاظ علمی دانش‌آموز ایجاد کنیم.»

استفاده از تجربه بازنشستگان

رئیس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به ظرفیت بازنشستگان آموزش و پرورش پیشنهاد کرد: «اگر یک مدیری نصف روز کار می‌کند و بعدازظهرش آزاد است، کی بهتر از آن مدیر می‌تواند این کار را انجام بدهد؟ اگر یک معلمی رسیده به سی سال، می‌خواهد بازنشسته بشود، الان با یک مهابتی از معیشت بعد از آن روبه‌رو است، کی بهتر از او که دوباره از این تجربه استفاده بشود.»

شش سؤال اساسی از مدیران آموزش و پرورش

پورمحمدی خطاب به مدیران آموزش و پرورش گفت: «الان سازمان برنامه و بودجه با شما روبه‌روست، به عنوان دستگاهی که گفته من در سخت‌ترین شرایط همه کار کشور را کنار گذاشتیم. ما شما را در اولویت یک قرار دادیم، ولی شما باید به شش سؤال ما پاسخ بدهید.»

وی این شش سؤال را مطرح کرد:

  • جذب دانش‌آموزان: «آموزش و پرورش چقدر توانست کودکان کشور را جذب و مغناطیسی ایجاد کند که به مدرسه دعوت کند؟»
  • ماندگاری در مدرسه: «اگر اینها را دعوت کرد به مدرسه، چقدر توانست فقط آنها را ماندگار کند؟ در مدرسه، در دوره ابتدایی، در دوره متوسطه اول و تا پایان دوران دبیرستان چه میزان؟»
  • یادگیری واقعی: «اگر اینها را در مدرسه آورد، چقدر اینها یاد گرفتند؟ آیا این همه ظرفیتی که راجع به آن صحبت کردیم، آوردیم، حالا هیچ چیزی یاد دادیم؟»
  • تبدیل یادگیری به مهارت: «این شخصی که ما آوردیم اینجا، فرض را بر این گذاشتیم که یاد گرفته، چقدر توانست یادگیری‌اش را تبدیل به مهارت بکند؟»
  • توانایی حل مسئله: «آیا این شخص قدرت حل یک مسئله را دارد یا نه؟ زمانی کشور توسعه پیدا می‌کند که آن محصل قدرت حل مسئله کشور را داشته باشد.»
  • عدالت آموزشی: «آیا ما این را به عدالت برخورد کردیم؟ این میزان موفقیتی که داشتیم، یعنی بین دختر و پسر یکسان بود؟ بین منطقه محروم و منطقه غیرمحروم، حاشیه و غیرحاشیه یکسان بود؟»

وضعیت شاخص‌های آموزشی

پورمحمدی با اشاره به آمارهای موجود گفت: «خوشحال نیستم که بگویم در بسیاری از شاخص‌ها وضعیت مناسبی نداریم.» وی توضیح داد: «ما نود و هشت درصد کودک را می‌آوریم در مدرسه. تا پایان دوره ابتدایی هم به نود و هفت درصد نگه می‌داریم. دوره راهنمایی یا متوسطه اول به نود و دو درصد می‌رسد. به پایان دوران دبیرستان می‌رسد، هفتاد و پنج درصد؛ یعنی بیست و پنج درصد اینجا طی می‌شود.»

این اظهارات نشان می‌دهد که علیرغم پیشرفت‌های صورت گرفته، هنوز چالش‌های جدی در حوزه جذب و نگه‌داشت دانش‌آموزان، به‌ویژه در مقاطع بالاتر تحصیلی وجود دارد. پورمحمدی با تأکید بر ضرورت پاسخگویی مدیران آموزش و پرورش به این سؤالات، خواستار تحول اساسی در نظام تعلیم و تربیت کشور شد.