طلعت بیک ماسادیکوف، دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی، در بیانیه‌ای رسمی آمادگی این سازمان برای ارائه تمامی حمایت‌های مورد نیاز به بلاروس در چارچوب توافقات پیمان امنیت جمعی را تأیید کرد. وی تصریح کرد که «در صورت لزوم، متحدان تمام اقدامات جمعی ضروری را مطابق با اسناد نظارتی و تعهدات پیمانی انجام خواهند داد.»

این بیانیه در شرایطی صادر شده است که تنش‌های نظامی در منطقه رو به افزایش است. لهستان در روزهای ۱۳ و ۱۴ ژوئیه رزمایش‌های نظامی گسترده‌ای را در نزدیکی مرزهای مشترک روسیه و بلاروس برگزار کرد. ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، این اقدام ورشو را «تلاش برای قدرت‌نمایی» توصیف کرد و نخبگان سیاسی لهستان را به فاصله مطلق از مسئولیت‌پذیری متهم نمود.

نگاهی به ساختار و اهداف سازمان پیمان امنیت جمعی

سازمان پیمان امنیت جمعی یک اتحاد سیاسی و نظامی است که در هفتم اکتبر سال ۲۰۰۲ میلادی تأسیس شده و دفتر مرکزی آن در مسکو قرار دارد. این سازمان شامل شش کشور عضو اصلی است: فدراسیون روسیه، بلاروس، قزاقستان، تاجیکستان، قرقیزستان و ارمنستان.

ریاست این سازمان به صورت چرخشی بین کشورهای عضو برای دوره‌های یک‌ساله تغییر می‌کند. اهداف اصلی پیمان شامل موارد زیر است:

  • تضمین امنیت جمعی و دفاع از حاکمیت، قلمرو، استقلال و وحدت کشورهای عضو
  • همکاری نظامی و حفظ امنیت و صلح در منطقه
  • مبارزه با تروریسم و جرایم سازمان‌یافته
  • جلوگیری از گسترش سلاح‌های کشتار جمعی

بر اساس منشور این سازمان، کشورهای عضو حق استفاده از زور یا تهدید به استفاده از آن را در قبال یکدیگر ندارند و نمی‌توانند به اتحادهای نظامی دیگر بپیوندند. یکی از مهم‌ترین بندهای پیمان امنیت جمعی این است که هرگونه حمله به یکی از اعضای آن، به منزله حمله به تمامی اعضا تلقی می‌شود و واکنش جمعی را به دنبال خواهد داشت.

زمینه تنش‌های جاری

اعلام حمایت دبیرکل سازمان از بلاروس در زمانی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند که کشورهای عضو ناتو به ویژه لهستان، فعالیت‌های نظامی خود را در نزدیکی مرزهای شرقی اروپا تشدید کرده‌اند. برگزاری رزمایش‌های متعدد در منطقه، نگرانی‌هایی را در مورد احتمال تشدید تنش‌ها در مرزهای مشترک با روسیه و بلاروس ایجاد کرده است.