ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن، روز دوشنبه عازم چین شد تا در مقطعی که کشورش در تلاش برای مدیریت رابطه‌ای پیچیده با قدرت‌های بزرگ جهان است، زمینه‌های همکاری اقتصادی عمیق‌تر با پکن را بررسی کند. به گزارش نیو عرب، این سفر نشان‌دهنده چرخش اردن از واشنگتن نیست، بلکه بخشی از استراتژی گسترده‌تر امان برای گسترش گزینه‌های خود در حوزه‌های سرمایه‌گذاری، فناوری و زیرساخت است.

دیدارهای سطح بالا با مقامات چینی

بر اساس اعلام دفتر سلطنتی اردن، ملک عبدالله قرار است روز سه‌شنبه با شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین، لی چیانگ، نخست‌وزیر، و ژائو لژی، رئیس کمیته دائمی کنگره ملی خلق، دیدار کند. پادشاه اردن همچنین با یک هیئت اقتصادی سفر کرده و قرار است با مدیران شرکت‌های بزرگ چینی نیز گفت‌وگو کند.

چالش تعادل میان واشنگتن و پکن

این سفر در حالی انجام می‌شود که اردن با فشارهای فزاینده ناشی از درگیری‌های پیرامونی خود مواجه است و به دنبال نقش بزرگ‌تری در دیپلماسی منطقه‌ای است. امان در ماه‌های اخیر با واشنگتن و تهران در تماس بوده و در عین حال تلاش کرده خود را از پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران مصون نگه دارد.

نضال الطعانی، رئیس سابق کمیسیون امور خارجه مجلس اردن، تأکید کرد که این پادشاهی مدت‌هاست به دنبال تنوع‌بخشی به مشارکت‌های سیاسی و اقتصادی خود بوده است. به گفته وی، سفر به چین به منزله «سیاست تنوع‌بخشی به مشارکت‌ها است، نه سیاست جدا شدن». ایالات متحده همچنان عمیقاً در معماری امنیتی و دفاعی این پادشاهی ریشه دارد و موقعیت جغرافیایی اردن به آن اهمیتی فراتر از اندازه اقتصادش برای واشنگتن می‌دهد.

چشم‌انداز همکاری‌های اقتصادی

حسن عبدالله الداجه، عضو شورای جهانی مطالعات چین، گفت که پکن می‌تواند سرمایه‌گذاری، فناوری، تأمین مالی زیرساخت‌ها و دسترسی بیشتر به بازارهای چین را به اردن ارائه دهد. به گفته وی، تصمیم پادشاه برای آوردن یک هیئت اقتصادی و دیدار با رهبران تجاری چین، بر جاه‌طلبی‌های تجاری پشت این سفر تأکید دارد.

داجه پیش‌بینی کرد که سرمایه‌گذاری چین در حوزه‌های انرژی، آب، حمل‌ونقل و فناوری غیرنظامی نسبتاً ساده خواهد بود، اما مشارکت چین در شبکه‌های مخابراتی حساس، بنادر دومنظوره، هوش مصنوعی مرتبط با امنیت یا تأمین دفاعی می‌تواند بسیار دشوارتر باشد. دلیل این امر همکاری گسترده نظامی و اطلاعاتی اردن با ایالات متحده است.

استراتژی گرایش به شرق بدون قطع اتحاد با غرب

تحلیلگران معتقدند اردن می‌تواند از نظر اقتصادی به شرق بنگرد، اما سقف مانور آن همچنان توسط اتحاد امنیتی خود با ایالات متحده تعیین می‌شود. رویکرد اردن منعکس‌کننده استراتژی است که به طور فزاینده در میان دولت‌های منطقه‌ای قابل مشاهده است؛ دولت‌هایی که روابط امنیتی نزدیکی با واشنگتن حفظ می‌کنند اما برای سرمایه‌گذاری، تجارت و فناوری به چین نگاه می‌کنند.

الطعانی اردن را «دروازه و نقطه عبور مهم» برای ترتیبات منطقه‌ای آینده توصیف کرد و استدلال کرد که موقعیت مکانی و روابط آن با قدرت‌های رقیب، نقش دیپلماتیک مهمی به آن می‌دهد. برای اردن، چالش اصلی این است که روابط نزدیک‌تر با چین را به دستاوردهای اقتصادی ملموس تبدیل کند بدون اینکه تلافی واشنگتن را برانگیزد.