سومین نشست کارگروه جنوب فرهنگستان علوم پزشکی ایران در سال جاری با موضوعی بکر و چالشبرانگیز برگزار شد. استاد ملک حسینی در این نشست با عنوان «نگاهی نو به عالم ذر و عهد الست»، برداشتی متفاوت و میانرشتهای از آیات ۱۷۲ و ۱۷۳ سوره اعراف قرآن کریم ارائه کرد.
چالش با برداشت سنتی
نقطه آغاز سخنرانی ملک حسینی، نقد برداشت سنتی از مفهوم «عالم ذر» بود. بر اساس این برداشت رایج، عالم ذر فضایی فراطبیعی پیش از خلقت مادی جهان تصور میشود که در آن بنیآدم از صلب آدم خارج شده و به خداوند عهد بستهاند. اما ملک حسینی با تکیه بر سه پیشفرض — سازگاری قرآن و علم تجربی، وجود نشانههای دقیق در آیات آفرینش، و امکان تفسیر میثاق الهی در بستر خلقت مادی — رویکردی نوین را پیشنهاد میکند.
ذرات، نسل و فرایند زایش
یکی از جذابترین بخشهای ارائه، تفسیر واژگان کلیدی آیات با زبان علوم مدرن بود. ملک حسینی واژه «ذر» را از نظر لغوی به ذرات بسیار ریز نسبت داد و احتمال داد این واژه میتواند با ذرات اتمی، زیراتمی و حتی مولکولهای DNA ارتباط داشته باشد.
واژه «ذریه» نیز که به معنای نسل و فرزندان است، از دیدگاه او قابلیت ارتباط با مفهوم انتقال اطلاعات ژنتیکی از نسلی به نسل دیگر را دارد. اما شاید برجستهترین بخش، تفسیر «ظهور» به نطفه و سلولهای جنسی پدر و مادر و فرایند شکلگیری جنین باشد. به باور ملک حسینی، ترتیب سهگانه «بنیآدم، ظهور و ذریه» در آیات، میتواند با مراحل واقعی شکلگیری انسان و انتقال ژنتیکی هماهنگی دقیقی داشته باشد.
پرسش از ربوبیت
ملک حسینی در ادامه به پرسشی کلیدی پرداخت: چرا در آیه مذکور، از میان تمام صفات الهی، تنها ربوبیت موضوع پیمان قرار گرفته است؟ به گفته او، ربوبیت به معنای تدبیر، پرورش و مدیریت است و این مفهوم دقیقاً با فرایند رشد انسان از نطفه تا پایان عمر سازگاری دارد.
خلقت آدم و حوا فراتر از وراثت
نکته مهم دیگری که ملک حسینی به آن اشاره کرد، تفاوت خلقت آدم و حوا با سایر فرزندان آنان بود. بر اساس تفسیر او از آیات قرآن، آدم و حوا مستقیماً از خاک آفریده شدهاند و بنابراین نمیتوان فرایند خلقت آنان را با قوانین وراثت ژنتیکی که حاکم بر تولد سایر انسانهاست یکسان دانست.
DNA: کتاب مقدس طبیعت
در بخش پایانی این نشست، ملک حسینی به ساختار دو رشتهای DNA پرداخت و آن را یکی از شگفتیهای بینظیر آفرینش خواند. کشف این ساختار در سال ۱۹۵۳ را که یکی از عظیمترین دستاوردهای تاریخ علم بشر است، زمینهساز طرح پرسشهای عمیقتری درباره رابطه میان قرآن و علوم طبیعی دانست.
ملک حسینی احتمال داد مفاهیمی مانند «ذر» و «ذریه» بتواند از منظر علوم ژنتیک و مولکولی مورد بازخوانی و بررسی مجدد قرار گیرد. در پایان نشست، نقدهایی نیز از سوی حاضران مطرح شد و ایشان اعلام کرد کتاب تألیفی خود در این زمینه را پس از اعمال اصلاحات لازم به زودی منتشر خواهد کرد.
نظرات (0)