گزارش تحقیقی شبکه سی‌ان‌ان بر پایه داده‌های رسمی سوانح نظامی ایالات متحده، تصویری نگران‌کننده از وضعیت ناوگان بالگردهای تهاجمی AH-64 آپاچی ارتش آمریکا ترسیم می‌کند. بر اساس این بررسی، سقوط این بالگردها در سال جاری میلادی به بیش‌ترین حد خود رسیده و ریشه اصلی مشکل در نقص سامانه انتقال قدرت یا همان گیربکس مدل E شناسایی شده است.

آمار وحشتناک سوانح

از اکتبر گذشته تاکنون پنج حادثه بزرگ برای بالگردهای آپاچی ثبت شده که آخرین آن‌ها مرگبارترین مورد بود: سقوط در ایالت تگزاس که جان دو خلبان آمریکایی را گرفت و آتش‌سوزی عظیمی به راه انداخت. در پی این حادثه، ارتش به‌طور موقت پروازهای آموزشی آپاچی‌ها را متوقف کرد.

طبق استانداردهای نظامی ایالات متحده، «سانحه کلاس A» حادثه‌ای است که منجر به فوت، نقص عضو دائمی، تخریب کامل بالگرد یا خسارتی فراتر از دو و نیم میلیون دلار شود. محاسبات سی‌ان‌ان نشان می‌دهد نرخ وقوع این سوانح در سال جاری حدود ۶.۲۴ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار ساعت پرواز است؛ رقمی که تقریباً با بدترین سال مالی ثبت‌شده یعنی ۲۰۲۴ با نرخ ۷.۰۲ مورد برابی می‌کند.

گیربکسی که خلبانان را به کام مرگ می‌فرستد

نسخه E بالگرد آپاچی که از سال ۲۰۱۱ وارد چرخه عملیاتی شده، با نقص جدی در گیربکس دستبه‌گریبان است. این نقص می‌تواند ملخ دم، سامانه‌های الکتریکی و هیدرولیک را به‌یکباره از کار بیندازد و بالگرد را در آسمان به چرخشی غیرقابل کنترل وادارد. اگرچه خبرنامه داخلی ایمنی پرواز ارتش بخشی از سوانح را به خطای انسانی نسبت داده، اما به‌صراحت تأیید کرده که در یک سانحه مرگبار، خرابی ویرانگر گیربکس عامل اصلی بوده است.

در ماه آوریل، پیام ایمنی فوری ارتش، ۷۰ گیربکس مشکوک را فهرست کرد و به تمام یگان‌ها دستور داد تا زمان رفع عیب، این بالگردها از پرواز کنار گذاشته شوند. دو ماه بعد در ژوئیه، ۱۰ گیربکس دیگر هم به این فهرست سیاه اضافه شد. مجموع این دو دستور، تقریباً یک‌دهم ناوگان بالگردهای تهاجمی ارتش را زمین‌گیر کرده است.

سکوت فرماندهان و ابهام درباره بازگشت به پرواز

در اواسط ژوئن، یک مقام ارتشی به سی‌ان‌ان تأیید کرد که تمام آپاچی‌های معیوب همچنان از پرواز محرومند، اما از پاسخ‌گویی درباره اینکه آیا بالگردی از آن زمان تعمیر و به چرخه عملیاتی بازگشته یا نه، طفره رفت.

مونترل راسل، سخنگوی رسمی ارتش، نیز از ارائه هرگونه جزئیات درباره تحقیقات جاری امتناع کرد. او حتی درباره یافته‌های اولیه سانحه تگزاس هم سکوت کرد و مدعی شد ملاحظات امنیتی مانع از انتشار اطلاعات فنی می‌شود. همزمان شرکت بوئینگ، سازنده آپاچی، تیم‌هایی برای کمک به تعمیرات به پایگاه‌های ارتش فرستاده اما پرسش‌ها درباره ریشه نقص فنی را به خود ارتش حواله می‌دهد.

آیا شفافیت قربانی ملاحظات نظامی شده؟

این هماهنگی در سکوت ارتش و بوئینگ، بسیاری از ناظران را به این باور رسانده که ابعاد واقعی بحران گیربکس آپاچی فراتر از آن چیزی است که تاکنون افشا شده. با زمین‌گیری بخش قابل‌توجهی از ناوگان تهاجمی و فقدان شفافیت درباره زمان رفع نقص، سؤال اصلی این است: فرماندهان پنتاگون چه زمانی حاضر خواهند شد حقیقت را درباره خطری که جان خلبانان را تهدید می‌کند، بپذیرند؟