آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز شنبه در کنفرانسی خبری در دمشق به همراه اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه دولت موقت سوریه، با صدور بیانیه‌ای قاطعانه اعلام کرد که بلندی‌های جولان بخشی جدایی‌ناپذیر از خاک سوریه است و هرگونه اقدام علیه حاکمیت این کشور از سوی جامعه بین‌المللی قابل پذیرش نیست.

موضع قاطع سازمان ملل

گوترش در این نشست خبری که همزمان با آغاز سفر سه روزه وی به سوریه برگزار شد، تصریح کرد: «بلندی‌های جولان که از سال ۱۹۶۷ در اشغال اسرائیل قرار دارد، متعلق به سوریه است و آنچه متعلق به مردم سوریه است را نمی‌توان از آنان گرفت.» دبیرکل سازمان ملل با اشاره به قطعنامه‌های بین‌المللی، بر تعهد کامل این سازمان به تمامیت ارضی، استقلال و حاکمیت سوریه تأکید نمود.

وی از جامعه جهانی خواست تا از طریق شورای امنیت سازمان ملل اقدامات لازم را برای پایان دادن به نقض‌های مکرر اسرائیل در منطقه به عمل آورند. گوترش خاطرنشان کرد که هرگونه نقض تمامیت ارضی سوریه غیرقابل قبول است و باید فوراً متوقف شود.

نخستین سفر پس از ۱۷ سال

این سفر گوترش به سوریه از چند جهت حائز اهمیت است. نخست اینکه، این اولین سفر یک دبیرکل سازمان ملل متحد به این کشور از زمان سفر بان کی مون در سال ۲۰۰۹ میلادی به شمار می‌رود. فاصله ۱۷ ساله میان این دو سفر نشان‌دهنده تحولات عمیق در روابط بین‌المللی و وضعیت داخلی سوریه است.

برنامه سفر گوترش علاوه بر دیدارهای سیاسی، شامل بازدید میدانی از نیروهای ناظر سازمان ملل مستقر در بلندی‌های جولان نیز می‌شود. این نیروها که تحت نظارت سازمان ملل فعالیت می‌کنند، وظیفه نظارت بر تعهدات طرفین ذیل توافق آتش‌بس با اسرائیل را بر عهده دارند.

اهمیت راهبردی بلندی‌های جولان

بلندی‌های جولان یکی از مهم‌ترین مناطق راهبردی در خاورمیانه به شمار می‌رود که از سال ۱۹۶۷ در پی جنگ شش روزه به اشغال اسرائیل درآمد. این منطقه همواره محل مناقشه میان دو کشور بوده و جامعه بین‌المللی نیز اشغال آن را به رسمیت نمی‌شناسد. شورای امنیت سازمان ملل در قطعنامه ۴۹۷ (۱۹۸۱) الحاق بلندی‌های جولان توسط اسرائیل را باطل و غیرقابل قبول اعلام کرده است.

سفر گوترش به سوریه در حالی انجام می‌شود که تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی حساسیتی فزاینده نسبت به مسئله حاکمیت کشورها و تمامیت ارضی آنان ایجاد کرده است. دبیرکل سازمان ملل با این موضع‌گیری، بار دیگر بر اصول بنیادین منشور ملل متحد در خصوص احترام به حاکمیت و یکپارچگی سرزمینی کشورها تأکید کرد.