پس از نقض آتشبس از سوی آمریکا و ادامه حملات علیه مواضع مختلف در ایران، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در یک اقدام تلافیجویانه، پایگاههای نظامی آمریکا و مراکز پشتیبان حضور این کشور در منطقه را هدف قرار دادند. در میان این اهداف، پایگاه هوایی «ملک فیصل» اردن بهعنوان یکی از مراکز مهم عملیاتی و پشتیبانی نیروی هوایی آمریکا در منطقه، جایگاه ویژهای دارد.
موقعیت راهبردی در قلب بیابانهای اردن
پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base) در منطقه الجفر در استان معان جنوب اردن واقع شده است. این پایگاه که ساخت آن از میانه دهه ۱۹۷۰ میلادی آغاز و در اوایل دهه ۱۹۸۰ به بهرهبرداری رسید، در یکی از کمجمعیتترین و خلوتترین مناطق اردن ساخته شده است. فاصله مناسب از مراکز شهری و صنعتی، دسترسی به محورهای جنوب و شرق کشور و قرارگیری در عمق جغرافیایی اردن، از جمله مزیتهای راهبردی این پایگاه به شمار میرود.
این موقعیت جغرافیایی ویژه باعث شده است که پایگاه ملک فیصل در برابر تهدیدات کوتاهبرد مانند حملات راکتی و توپخانهای آسیبپذیری کمتری داشته باشد؛ هرچند کارشناسان نظامی تأکید دارند که این پایگاه همچنان در برابر تهدیدات دوربرد از جمله موشکهای بالستیک و کروز مصونیت کامل ندارد.
زیرساختهای عملیاتی فراتر از یک فرودگاه نظامی
پایگاه هوایی ملک فیصل صرفاً یک فرودگاه نظامی ساده نیست، بلکه یک مجموعه عملیاتی و پشتیبانی کامل محسوب میشود. این پایگاه دارای باند پروازی آسفالتی به طول تقریبی ۳۶۰۰ متر است که امکان نشست و برخاست طیف گستردهای از هواگردها را فراهم میکند؛ از جنگندههای مدرن اف-۱۶ (F-16 Fighting Falcon) گرفته تا هواپیماهای ترابری سنگین سی-۱۳۰ هرکولس (C-130 Hercules) و هواپیماهای سوخترسان.
از دیگر امکانات این پایگاه میتوان به شبکه مسیرهای ارتباطی باند (Taxiway)، سکوهای توقف و آمادهسازی هواپیما (Apron)، آشیانههای نگهداری و تعمیر هواگردها، سازههای مستحکم هواپیما (Hardened Aircraft Shelter)، تأسیسات سوخترسانی، انبارهای لجستیکی، مراکز تعمیر و نگهداری، سامانههای ارتباطی و ناوبری هوایی و ساختمانهای فرماندهی و کنترل اشاره کرد.
حلقهای از زنجیره همکاری با سنتکام
پایگاه ملک فیصل در چارچوب همکاریهای امنیتی اردن و واشنگتن و ارتباطات نظامی با فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM)، بخشی از معماری هوایی مورد حمایت آمریکا در منطقه محسوب میشود. اگرچه این پایگاه در مقایسه با پایگاههایی مانند موفق السلطي یا شاهزاده حسن کمتر مورد توجه رسانهها قرار گرفته است، اما بررسی موقعیت جغرافیایی، زیرساختهای عملیاتی و سوابق همکاری با ارتش آمریکا نشان میدهد که این پایگاه یکی از مراکز مهم پشتیبانی نیروی هوایی سلطنتی اردن و بخشی از شبکه همکاری امنیتی امان با سنتکام است.
قابلیت میزبانی از هواگردهای کشورهای شریک در رزمایشهای مشترک و برنامههای همکاری نظامی، اهمیت این پایگاه را دوچندان کرده است. با آغاز نوسازی نیروی هوایی اردن و ورود جنگندههای اف-۱۶ از اواخر دهه ۱۹۹۰، این هواپیماها به ستون فقرات توان رزمی اردن تبدیل شدند، اما برخلاف پایگاه موفق السلطي که مرکز اصلی عملیات اف-۱۶ اردن محسوب میشود، پایگاه ملک فیصل نقش یک مرکز پشتیبان، آموزشی و عملیاتی را ایفا میکند.
اهمیت راهبردی برای ایران
از منظر راهبردی، پایگاه هوایی ملک فیصل به دلیل نقش پشتیبانیاش از عملیاتهای هوایی آمریکا در غرب آسیا، به یکی از اهداف مهم نیروهای مسلح ایران تبدیل شده است. این پایگاه با قرار گرفتن در عمق خاک اردن و فاصله از مرزهای پرتنش، بهعنوان یک مرکز عملیاتی پشتیبان در شرایط بحران طراحی شده است و میتواند نقش مهمی در حفظ تداوم عملیاتهای هوایی ائتلاف تحت رهبری آمریکا ایفا کند.
کارشناسان نظامی معتقدند که با توجه به جایگاه این پایگاه در شبکه پشتیبانی لجستیکی آمریکا و قابلیت پذیرش انواع هواگردهای نظامی، هرگونه درگیری نظامی گسترده در منطقه میتواند این پایگاه را به یکی از نخستین اهداف حملات ایران تبدیل کند. وجود باند بلند ۳۶۰۰ متری و زیرساختهای سوخترسانی و مهمات، این پایگاه را به گزینهای ارزشمند برای پشتیبانی از عملیاتهای هوایی تبدیل کرده است.
بررسی تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که این پایگاه همچنان فعال بوده و زیرساختهای آن در وضعیت عملیاتی مناسبی قرار دارند. نیروی هوایی اردن برای مأموریتهای جابهجایی نیرو، انتقال تجهیزات، عملیات امدادی و پشتیبانی لجستیکی، از ناوگان ترابری خود شامل هواپیماهای سی-۱۳۰ هرکولس، سی-۲۹۵ و سی-۱۴۵ استفاده میکند و پایگاه ملک فیصل نقش مهمی در این مأموریتها دارد.
بدین ترتیب، پایگاه هوایی ملک فیصل نه بهخاطر میزبانی یک یگان رزمی مشخص، بلکه بهدلیل جایگاه آن بهعنوان یکی از حلقههای پشتیبان شبکه هوایی اردن و عامل افزایش انعطافپذیری و تداوم عملیات، به هدفی راهبردی برای ایران تبدیل شده است.
نظرات (0)