تام باراک، سفیر ایالات متحده آمریکا نزد ترکیه که نقش فرستاده ویژه واشنگتن به سوریه را نیز بر عهده دارد، با اظهارات جنجالی خود درباره وضعیت حقوقی بلندی‌های جولان، بحرانی دیپلماتیک را در عالی‌ترین سطوح سیاست خارجی آمریکا به وجود آورده است.

اعترافی که آتش به پا کرد

باراک روز جمعه در اظهاراتی کم‌سابقه اذعان کرد که بلندی‌های جولان سوریه همچنان تحت اشغال رژیم صهیونیستی قرار دارد و این اقدام خلاف قطعنامه‌های بین‌المللی است؛ زیرا این منطقه متعلق به خاک سوریه محسوب می‌شود. این سخنان در حالی بیان شد که واشنگتن از سال ۲۰۱۹ با به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر جولان، سیاست متفاوتی را دنبال می‌کند.

鹟رندی پس از برخاستن موج گسترده‌ای از خشم در محافل سیاسی آمریکا و محافل صهیونیستی، باراک تلاش کرد اظهارات خود را اصلاح کند و مدعی شد منظورش «توصیف شرایط تاریخی» بوده و نه تأیید آن. با این حال، این توضیح نتوانست جلوی بحرانی شدن اوضاع را بگیرد.

فراخواندن به واشنگتن و احتمال برکناری

لورا لومر، خبرنگار و فعال سیاسی نزدیک به دونالد ترامپ، نخستین کسی بود که خبر فراخواندن باراک به واشنگتن را رسانه‌ای کرد. او با استناد به یک منبع آگاه در وزارت خارجه آمریکا گزارش داد که واشنگتن اکنون به شدت خواستار برکناری سفیر خود است تا جایی که ممکن است حتی از یک شرکت حمل‌ونقل برای انتقال وسایل شخصی باراک از آنکارا استفاده شود. به گفته لومر، بسیار بعید است که باراک بار دیگر به ترکیه بازگردد.

باراک که در زمان ریاست‌جمهوری ترامپ به عنوان فرستاده ویژه آمریکا به سوریه نیز منصوب شده بود، با این اظهارات عملاً خط قرمز سیاست خارجی واشنگتن را درباره حمایت از موضع اسرائیل بر جولان شکست.

پیامدهای دیپلماتیک

تحلیلگران معتقدند اعتراف باراک می‌توانست پیامدهای بسیار جدی‌تری به همراه داشته باشد. اگر این سخنان جدی‌تر تلقی می‌شد، احتمال تشدید تنش‌های بین ترکیه، سوریه و رژیم صهیونیستی وجود داشت. ترکیه که همواره مخالفت خود با اشغال جولان را اعلام کرده، می‌توانست از این اظهارات به عنوان پشتوانه‌ای برای فشارهای دیپلماتیک خود استفاده کند.

این ماجرا نشان‌دهنده شکنندگی سیاست خارجی آمریکا در منطقه حساس خاورمیانه است، جایی که کوچک‌ترین انحراف از مسیر رسمی واشنگتن می‌تواند زنجیره‌ای از واکنش‌های زنجیره‌ای را در سطح بین‌المللی به راه بیندازد.