استان قم در سال‌های اخیر شاهد اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های عمرانی، زیرساختی، مسکن، حمل‌ونقل و انرژی بوده است که بخشی از آنها در هفته دولت وارد مرحله بهره‌برداری شده و بخشی دیگر با افزایش اعتبارات و پیگیری دستگاه‌های اجرایی در مسیر تکمیل قرار گرفته است. تصویری که از مجموع اقدامات انجام‌شده در استان به دست می‌آید، حکایت از تلاش برای عبور پروژه‌های مهم قم از مرحله مطالعات و انتظار و رساندن آنها به مرحله اجرا و بهره‌برداری دارد.

مسکن: بیش از چهار هزار واحد در هفته دولت بهره‌برداری شد

پروژه‌های حوزه مسکن یکی از مهم‌ترین محورهای توسعه قم به شمار می‌رود. در جریان برنامه‌های هفته دولت، بیش از چهار هزار واحد مسکونی در قالب طرح‌های مختلف به مرحله بهره‌برداری رسید. علاوه بر این، روند آماده‌سازی و افتتاح حدود ۱۲ هزار واحد مسکونی نیز در هفته دولت امسال دنبال می‌شود و مجموعه دستگاه‌های خدمات‌رسان از آب و برق و گاز تا مخابرات و شبکه بانکی در تأمین زیرساخت‌های این طرح‌ها مشارکت دارند.

توسعه سکونتگاه‌های جدید در قم، نیازمند هم‌زمانی ساخت مسکن با ایجاد شبکه‌های خدماتی و زیربنایی است و از همین رو، پروژه‌های آب، برق، فاضلاب، راه و خدمات عمومی در کنار طرح‌های مسکن اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. بدون تأمین این زیرساخت‌ها، مسکن‌سازی به تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای جمعیت رو به رشد استان باشد.

تصفیه‌خانه فاضلاب: پروژه‌ای حیاتی برای آینده شهر

یکی از طرح‌های مهم زیرساختی استان، پروژه تصفیه‌خانه فاضلاب قم است که با هدف پاسخگویی به نیاز مناطق جدید شهری و تأمین بخشی از نیاز شهرک‌های پردیسان، مسکن مهر و نهضت ملی مسکن در حال اجراست. پیشرفت عملیات اجرایی این پروژه قابل توجه بوده و اعتبار تخصیص‌یافته به طرح نیز افزایش یافته است.

برای این پروژه ابتدا ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده بود اما با توجه به اهمیت آن، ۵۳۰ میلیارد تومان دیگر تخصیص یافت و مقرر شده امسال نیز ۳۵۰ میلیارد تومان نیز به آن اختصاص یابد. اهمیت این پروژه تنها به جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب محدود نمی‌شود و توسعه شبکه فاضلاب می‌تواند در مدیریت منابع آب، استفاده مجدد از پساب و کاهش فشار بر منابع زیرزمینی استان نقش مؤثری داشته باشد.

تاکنون حدود ۵۰۰ هزار نفر در قم تحت پوشش شبکه فاضلاب قرار گرفته‌اند و طرح دیگری نیز برای پوشش جمعیتی حدود ۴۲۰ هزار نفر در دست اجراست که از سال گذشته آغاز شده و قرار است سال آینده به پایان برسد.

متروی قم: از بلاتکلیفی به سمت تعیین تکلیف

در میان پروژه‌های بزرگ قم، مترو جایگاه ویژه‌ای دارد. طرحی که سال‌هاست در انتظار تأمین واگن برای راه‌اندازی قرار دارد و اکنون چند مسیر و سناریو برای تعیین تکلیف آن در دست بررسی است. خرید واگن از شرکت‌های تولیدکننده داخل کشور در دستور کار قرار گرفته است.

بخش نخست مسیر مترو از محدوده جاده جعفریه به سمت حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) تکمیل شده و مسیر مترو تا مسجد مقدس جمکران نیز در حال احداث است. همچنین توسعه مسیر مترو به سمت پردیسان به عنوان یکی از نیازهای مهم حمل‌ونقل شهری قم در دستور کار مدیریت شهری است و برای انجام این پروژه در پردیسان، نزدیک به ۲۰۰ هکتار زمین برای استقرار کارگاه اختصاص یافته و فرآیند انعقاد قرارداد با پیمانکاران در حال انجام است.

مونوریل و چهار گزینه برای آینده آن

برای پروژه مونوریل نیز هم‌زمان مطالعاتی برای تعیین بهترین شیوه ادامه مسیر صورت گرفته و چهار گزینه شامل جمع‌آوری وضعیت موجود، تغییر کاربری، ادامه مسیر فعلی و ترکیب سازه موجود با اجرای خط مترو بررسی می‌شود. قرار است ابعاد فنی و مالی این گزینه‌ها در یک جمع‌بندی کارشناسی مشخص شود و پس از آن، دیدگاه صاحب‌نظران، مدیریت شهری، نمایندگان و مجموعه‌های دانشگاهی نیز برای رسیدن به تصمیم نهایی مورد استفاده قرار گیرد.

فرودگاه قم در مسیر احداث

فرودگاه قم نیز در شمار پروژه‌های مهم و قدیمی استان قرار دارد که پس از چندین سال بلاتکلیفی هم‌اکنون در چرخه احداث قرار گرفته و آسفالت باند فرودگاه نیز در هفته دولت امسال آغاز خواهد شد. اختصاص بودجه‌های پیش‌بینی شده از جمله از محل مولدها نیازمند تعیین تکلیف و تصمیم‌گیری در سطح ملی است و موضوع این پروژه قرار است در شورای اقتصاد مطرح شود تا مسیر ادامه عملیات و نحوه تأمین منابع آن روشن‌تر شود.

اکبر بهنام‌جو، استاندار قم، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با تشریح آخرین وضعیت طرح‌های مهم عمرانی و زیرساختی استان از پیگیری برای تسریع در اجرای پروژه‌های مترو، فرودگاه، فاضلاب و راه‌های مواصلاتی خبر داد و گفت: تلاش می‌کنیم طرح‌های نیمه‌تمام و بلاتکلیف با تصمیم‌گیری کارشناسی و همراهی مردم، نمایندگان و دستگاه‌های اجرایی هرچه سریع‌تر تعیین تکلیف شوند.

راه‌ها و ارتقای ارتباطات استان

در حوزه حمل‌ونقل برون‌شهری نیز پروژه‌های مهمی در قم دنبال می‌شود. محور شهید سلیمانی و جاده قدیم قم ـ تهران از جمله طرح‌هایی هستند که برای بهبود ارتباطات استان و ارتقای ظرفیت شبکه راهی مورد توجه قرار گرفته‌اند و تأمین منابع مورد نیاز آنها با جدیت دنبال می‌شود.

استاندار قم با اشاره به اینکه گزارش‌های ارائه شده درباره عملکرد استان نشان می‌دهد در بسیاری از ردیف‌ها میزان پیشرفت و جذب منابع از سطح پیش‌بینی شده عبور کرده، بر تسریع در اجرای مترو و فرودگاه تأکید کرد و افزود: پروژه مترو از جمله طرح‌هایی است که باید با جدیت بیشتری دنبال شود و تلاش ما این است که با هماهنگی بیشتر، زمان اجرای پروژه کاهش پیدا کند.

رشد تولید انرژی خورشیدی

یکی دیگر از جلوه‌های توسعه زیرساختی قم، رشد ظرفیت تولید انرژی خورشیدی است. این رشد در کنار برنامه احداث نیروگاه‌های جدید و طرح‌های ترکیبی، نشان می‌دهد توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به یکی از مسیرهای مهم استان برای پاسخگویی به نیازهای برق تبدیل شده است.

نیروگاه‌های خورشیدی در مدارس نیز در حال توسعه است و علاوه بر کمک به تأمین انرژی، می‌تواند بخشی از هزینه‌های جاری مراکز آموزشی را نیز پوشش دهد. طرح استفاده از انرژی خورشیدی در واحدهای مسکونی نیز در حال پیگیری است و تسهیلاتی در نظر گرفته شده تا خانوارها بتوانند بخشی از نیاز برق خود را از طریق تولید پراکنده تأمین کنند.

آینده قم در گرو شبکه‌ای از زیرساخت‌های به‌هم‌پیوسته

آنچه پروژه‌های اخیر قم را از یکدیگر جدا نمی‌کند، پیوند مستقیم آنها با یکدیگر است: مسکن بدون آب و برق و فاضلاب کامل نمی‌شود، توسعه جمعیت پردیسان بدون حمل‌ونقل مناسب با دشواری روبه‌رو خواهد بود و توسعه اقتصادی نیز به راه، انرژی و زیرساخت نیاز دارد. از این منظر، مسیر پیش روی قم تنها تکمیل چند پروژه عمرانی نیست، بلکه ایجاد شبکه‌ای از زیرساخت‌های به‌هم‌پیوسته برای شهری است که جمعیت آن در حال افزایش است و نیازهای تازه‌ای در حوزه سکونت، حمل‌ونقل، خدمات، انرژی و محیط زیست دارد.

اکنون مهم‌ترین مطالبه از مجموعه مدیریت استان، حفظ همین شتاب، تأمین به‌موقع منابع و جلوگیری از بازگشت پروژه‌های مهم به چرخه طولانی بلاتکلیفی است؛ چرا که ارزش واقعی این طرح‌ها زمانی آشکار می‌شود که اعتبار و عملیات اجرایی آنها به نتیجه نهایی برسد و آثار آن در زندگی روزمره مردم قم دیده شود.