صلوات بر پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت طاهرین ایشان یکی از پرفضیلتترین اعمال عبادی در فرهنگ اسلامی به شمار میرود. این ذکر پرفضیلت در قرآن کریم نیز بهصراحت مورد تأکید قرار گرفته است؛ آنجا که خداوند متعال میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیما».
جایگاه صلوات در روایات اسلامی
امام صادق(ع) درباره عظمت صلوات فرمودهاند: سنگینترین عملی که در ترازوی اعمال روز قیامت گذاشته میشود، صلوات بر محمد(ص) و اهلبیت گرامی ایشان(ع) است. آثار و برکات فرستادن صلوات بسیار فراوان است؛ از آمرزش گناهان و استجابت دعا گرفته تا رفع حوائج، نورانیت در قبر و صراط، بهشت اخروی و دوری از شیاطین و نفاق. صلوات در حقیقت بیان دوستی و محبت به پیامبر(ص) به عنوان رسول خداوند است و خداوند خود بر سلام فرستادن بر حضرتش امر فرموده است.
معنا و مفهوم لعن در فرهنگ شیعه
در کنار صلوات، مفهوم «لعن» نیز جایگاه ویژهای در فرهنگ شیعی دارد. لعن به معنای دور کردن از رحمت خداوند و اظهار بیزاری از ظالمان و غاصبان حق اهلبیت(ع) است. لعن کردن عملاً نشاندهنده انزجار از دشمنان پیامبران و اهلبیت(ع) است؛ کسانی که خداوند دوستدار آنهاست و بنابراین با لعن کردن، محبت به دوستان خدا و بیزاری از دشمنان آنها آشکار میشود. بخشی از زیارت عاشورا نیز به لعن قاتلین و عاملین شهادت سیدالشهدا(ع) اختصاص دارد.
ادعای برتری لعن بر صلوات و پاسخ علمی
در این میان، پرسشی پیش میآید: آیا لعن بر صلوات برتری دارد و ثواب آن بیشتر است؟ حجتالاسلام مصطفی صادقی کاشانی، دانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با قاطعیت پاسخ میدهد: لعن برتر از صلوات نیست.
به گفته این پژوهشگر حوزوی، دو دلیلی که برای اثبات برتری لعن ذکر شده، جعلی و بدون مدرک است:
- روایت اول: ادعا شده که امیرمؤمنین(ع) به کسی که در حال طواف مشغول لعن بود، سلام نکرد و فرمود نخواسته تو را از ثواب مهمی بازدارم که ثوابش از صلوات بیشتر است. این مطلب در کتاب «مجمعالنورین» اثر ابوالحسن مرندی آمده که حدود صد سال پیش نوشته شده و هیچ اعتبار علمی و روایی ندارد.
- روایت دوم: میگویند خیاطی نزد امام صادق(ع) آمد و گفت لباسی با ذکر لعن دوختهام و لباسی با ذکر صلوات؛ امام(ع) اولی را ترجیح داد. این سخن در هیچ منبع معتبر و حتی غیرمعتبری نیامده و معلوم نیست ساخته و پرداخته کیست.
تأکید بر اهمیت صلوات
حجتالاسلام صادقی کاشانی تأکید میکند که صلوات به اندازهای اهمیت دارد که خود خداوند در قرآن به آن اشاره کرده و بدان اقدام و توصیه نموده است. در مقابل، هیچ آیه قرآنی و روایت معتبری وجود ندارد که ثواب لعن را بر صلوات ترجیح دهد. البته اصل لعن ظالمان و دشمنان اهلبیت(ع) قابل انکار نیست و در قرآن نیز بر آن تأکید شده، اما این به معنای برتری آن بر صلوات نیست.
بنابراین، فرستادن صلوات بر پیامبر(ص) و اهلبیت(ع) به عنوان ذکری مجرب و مقرب همواره از سفارشهایی است که برای تقرب بیشتر به خداوند متعال به آن توصیه شده و جایگاه آن در قرآن و روایات معتبر اسلامی کاملاً روشن و غیرقابل خدشه است.
نظرات (0)