محمد اله‌داد، مدیرعامل شرکت توانیر، در جریان بازدید از شرکت توزیع نیروی برق خراسان رضوی و دیدار با نیروهای عملیاتی مدیریت برق چناران، از دستاورد قابل‌توجه طرح «مهتاب» رونمایی کرد. به گفته وی، با اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت مصرف، بیش از ۲۵۰۰ مگاوات از بار شبکه سراسری برق کشور کاسته شده است؛ ظرفیتی که عملاً بدون نیاز به سوخت، احداث نیروگاه جدید، تخصیص زمین یا ایجاد آلایندگی زیست‌محیطی در اختیار شبکه قرار گرفته است.

عبور از ناترازی با مدیریت مصرف

اله‌داد با تأکید بر اینکه طرح مهتاب به یکی از مهم‌ترین ابزارهای صنعت برق برای عبور از ناترازی تبدیل شده، اظهار داشت: «نباید افزایش تولید را تنها راهکار رفع ناترازی بدانیم. بخش عمده‌ای از این ناترازی ناشی از رشد مصرف است و اگر مصرف را مدیریت نکنیم، در رقابت میان تولید و مصرف، همواره مصرف پیشی خواهد گرفت.»

وی همچنین با ارائه یک مثال عددی توضیح داد: «اگر قرار بود ظرفیت ۴۰ مگاواتی‌ای که در یک شرکت توزیع به‌عنوان نمونه آزاد شده از طریق نیروگاه خورشیدی تأمین شود، با توجه به ضریب بهره‌برداری نیروگاه‌های خورشیدی، حدود ۲۰۰ مگاوات ظرفیت نصب‌شده مورد نیاز بود.» این مقایسه نشان‌دهنده مقیاس صرفه‌جویی اقتصادی طرح مدیریت مصرف در مقایسه با توسعه فیزیکی شبکه است.

مزایای نیروگاه مجازی در برابر توسعه فیزیکی

مدیرعامل توانیر در ادامه به مزایای راهبردی مدیریت مصرف پرداخت و گفت: «مدیریت مصرف می‌تواند با هزینه و زمان بسیار کمتر از توسعه فیزیکی شبکه، ظرفیت قابل‌توجهی آزاد کند و از تحمیل هزینه‌های سنگین برای احداث و توسعه تأسیسات، نصب ترانسفورماتورها و افزایش ظرفیت شبکه جلوگیری کند.»

اله‌داد با بیان اینکه شرایط جدید کشور بیش از گذشته ارزش و اهمیت انرژی را آشکار کرده، تصریح کرد: «توسعه نیروگاه‌های جدید همچنان ضروری است، اما در کنار آن باید ظرفیت نیروگاه مجازی حاصل از مدیریت مصرف را به‌عنوان راهکاری سریع، کم‌هزینه و بدون نیاز به سوخت و زمین، جدی‌تر از گذشته مورد توجه قرار دهیم.»

قدرت از نیروهای عملیاتی در خط مقدم

وی با قدردانی از نقش نیروهای فنی و عملیاتی شرکت‌های توزیع برق گفت: «بخش مهمی از این دستاوردها حاصل تلاش نیروهای فداکار، متخصص و هوشمندی است که در خط مقدم خدمت‌رسانی به مردم فعالیت می‌کنند. تخصص و مهارت این نیروها باید در نظام پرداخت و مشوق‌های بهره‌وری مورد توجه قرار گیرد.»

مدیرعامل توانیر همچنین از رویکرد شرکت توزیع نیروی برق خراسان رضوی در تعریف «شاخص آچار به‌دستی» برای ارزیابی نیروهای عملیاتی تقدیر کرد و آن را نمونه‌ای از نوآوری در مدیریت منابع انسانی صنعت برق دانست.

چشم‌انداز آینده: بهره‌وری به‌جای توسعه نابرابر

اله‌داد با اشاره به محدودیت‌های تأمین گاز و سوخت در سال‌های آینده تأکید کرد: «باید با کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری، از ظرفیت‌های موجود شبکه حداکثر بهره را ببریم.» به گفته وی، صنعت برق یکی از مهم‌ترین نمادهای خدمت‌رسانی دولت به مردم است و مدیریت هوشمندانه مصرف می‌تواند بخش عمده‌ای از چالش‌های تأمین برق پایدار در فصول پُر مصرف را مرتفع کند.