تأمین سوخت نیروگاه‌های کشور یکی از حیاتی‌ترین مأموریت‌های صنعت انرژی ایران به شمار می‌رود؛ زیرا هرگونه اختلال در این زنجیره به‌طور مستقیم پایداری شبکه برق را تهدید می‌کند. بر اساس آخرین داده‌های رسمی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، ذخایر نفت‌گاز نیروگاهی در حال حاضر به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده و تاب‌آوری این بخش ارتقاء یافته است.

شروع دشوار با کاهش ۴۳ درصدی ذخایر

آغاز فعالیت دولت جدید با شرایط سختی در حوزه سوخت نیروگاهی همراه بود. در شهریورماه سال ۱۴۰۳، حجم ذخیره نفت‌گاز نیروگاهی به یک‌میلیارد و ۸۱۰ میلیون لیتر رسیده بود که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل (سه میلیارد و ۱۷۴ میلیون لیتر) بیش از ۴۳ درصد کاهش را نشان می‌داد. این افت ذخایر هم‌زمان با رشد فصلی مصرف برق و محدودیت‌های عرضه گاز طبیعی، مدیریت انرژی کشور را در وضعیتی بحرانی قرار داده بود.

رشد ۴۰ درصدی تحویل سوخت در سال ۱۴۰۳

با وجود این چالش‌ها، سرعت تأمین سوخت مایع نیروگاهی در ادامه سال ۱۴۰۳ به‌طور چشمگیری افزایش یافت. مجموع تحویل سوخت مایع به نیروگاه‌ها در این سال به بیش از ۲۲ میلیارد لیتر رسید که نسبت به سال ۱۴۰۲ بیش از ۴۰ درصد افزایش (معادل بیش از شش میلیارد لیتر) داشت. این حجم تحویل، بالاترین رکورد ثبت‌شده در ۹۷ سال فعالیت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران بود.

در سوم اسفندماه ۱۴۰۳ نیز یک رکورد روزانه به ثبت رسید؛ در این روز در مجموع ۱۰۷ میلیون لیتر سوخت مایع به نیروگاه‌ها تحویل شد که شامل ۷۲ میلیون لیتر نفت‌گاز و ۳۵ میلیون لیتر نفت‌کوره بود.

افزایش میانگین تحویل روزانه

آمارهای عملکردی نشان می‌دهد میانگین تحویل روزانه نفت‌گاز به نیروگاه‌ها در سال نخست دولت جدید با رشد ۳۷ درصدی نسبت به دوره مشابه دولت قبل به ۳۷ میلیون و ۴۰۰ هزار لیتر در روز رسید. در بخش نفت‌کوره نیز میانگین ارسال روزانه با افزایش ۴۳ درصدی همراه شده و به ۲۸ میلیون و ۶۰۰ هزار لیتر در روز ارتقا یافته است.

رسیدن ذخایر به بالاترین سطح تاریخی

سیاست تقویت ذخایر نیروگاهی نیز با جدیت دنبال شد تا آنجا که در آبان‌ماه ۱۴۰۴ حجم ذخایر نفت‌گاز نیروگاهی برای نخستین بار از سه میلیارد و ۴۰۰ میلیون لیتر فراتر رفت. بخش قابل‌توجهی از مخازن و انبارهای شرکت ملی پخش به سقف ظرفیت خود رسیدند و حتی ادامه ذخیره‌سازی منوط به آزادسازی ظرفیت شد.

این میزان ذخایر در مقایسه با بیشینه سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۲ به‌ترتیب ۸۶ درصد و ۶ درصد افزایش نشان می‌دهد. همچنین میزان پرشدگی انبارهای شرکت ملی پخش نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۰ درصد رشد داشته است.

مدیریت مصرف اوج بدون اختلال

در دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز میانگین تحویل روزانه نفت‌گاز به حدود ۵۸ میلیون لیتر رسید که در مقایسه با ۵۴ میلیون لیتر در مدت مشابه سال قبل بیش از ۷ درصد افزایش داشت. این رقم نسبت به بالاترین میانگین تحویل در دولت سیزدهم (۴۲ میلیون لیتر در روز) افزایش ۳۸ درصدی را نشان می‌دهد.

در دهه سوم آذرماه ۱۴۰۴ نیز مصرف روزانه نفت‌گاز نیروگاهی به ۱۱۲ میلیون لیتر رسید که با اتکا به ذخایر موجود و بدون هیچ‌گونه اختلال در تولید برق مدیریت شد. بر اساس آخرین گزارش‌ها در ۲۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ حجم ذخایر مفید به سه میلیارد و ۴۰۰ میلیون لیتر رسید که بیش از یک‌میلیارد لیتر افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل را نشان می‌دهد.

نتیجه‌گیری

مجموع این داده‌ها حاکی از آن است که مدیریت سوخت نیروگاهی کشور در شرایطی دشوار بازآرایی شده و زنجیره تأمین انرژی تقویت شده است. آنچه از کارنامه سوخت‌رسانی نیروگاه‌ها به دست می‌آید، صرفاً افزایش عددی ذخایر و تحویل فرآورده نیست، بلکه نشانه‌ای از بهبود تاب‌آوری شبکه برق و ارتقای کیفیت مدیریت تأمین سوخت در کشور است.