آستان قدس رضوی با صدور فراخوانی بین‌المللی، مسابقه طراحی منظر و فضای یادمانی گلزار شهدای مدرسه شجره طیبه میناب را رسماً اعلام کرد. این مسابقه با عنوان «معماری؛ فراتر از تسلی» و زیرعنوان «برای صلح و زندگی» برگزار می‌شود و هدف آن ایجاد فضایی یادمانی در خور شأن ۱۵۵ شهید این حادثه تلخ است.

چهار محور اصلی فعالیت آستان قدس رضوی

سعید مهرپویا، دبیر مسابقه، در نشست اعلام فراخوان که در موزه و کتابخانه ملک برگزار شد، توضیح داد که آستان قدس رضوی پس از دستور تولیت این نهاد در اواخر فروردین‌ماه، اقداماتی را در چهار محور اصلی پیش برده است:

  • محور اول: حفظ مدرسه شجره طیبه و تبدیل آن به موزه پس از ثبت ملی
  • محور دوم: طراحی و ساخت یادمان محل خاک‌سپاری شهدا در گلزار میناب
  • محور سوم: ساخت یادمان‌های شهدا در نقاط مختلف ایران و جهان
  • محور چهارم: ساخت هشت مدرسه در هشت نقطه کشور به یاد کودکان شهید

فضایی فراتر از آرامستان معمولی

مهرپویا با اشاره به تفاوت این مکان با دیگر آرامستان‌ها گفت: این فضا برای خانواده‌های شهدا حکم خانه را دارد. خانواده‌ها زمان زیادی را در کنار فرزندان خود می‌گذرانند، با آنها نجوا می‌کنند و به نوعی خانه جدید فرزندانشان را جزئی از خانه خود می‌دانند. بنابراین توجه به ابعاد ارتباط عاطفی و معنوی خانواده‌ها با شهدا در طراحی این مکان بسیار حیاتی است.

به گفته دبیر مسابقه، عرصه طراحی حدود هشت هزار مترمربع است تا پیرامون مزار شهدا فضایی شکل بگیرد که علاوه بر تسلی دادن به خانواده‌ها، فرصتی برای تأمل، تفکر و یادبود نیز فراهم کند. آینده این فضا در شهر میناب و افق پیش روی منطقه نیز مسئله مهمی است که باید در طراحی به آن اندیشید.

مسابقه‌ای با پیام صلح و مقاومت

مهرپویا با بیان اینکه حادثه مدرسه میناب سوگی جهانی است، گفت: مسابقه بین‌المللی فرصتی فراهم می‌کند تا صدای مظلومیت و معصومیت شهدای این واقعه به گوش جهانیان و همه وجدان‌های بیدار برسد. وی تأکید کرد: پرسش بنیادین پیش رو، مسئولیت معماری در مواجهه با چنین فجایعی است و به همین دلیل عنوان مسابقه «معماری؛ فراتر از تسلی» انتخاب شده است.

زیرعنوان این فراخوان «برای صلح و زندگی» است. پیام این مسابقه آن است که ما جنگ را آغاز نکردیم و صلح‌طلب هستیم، اما در برابر ظلم می‌ایستیم و در فردای این سوگ عظیم در پی زندگی و آینده‌ای روشن برای کودکان و مردم سرزمینمان هستیم.

جزئیات فنی و زمان‌بندی مسابقه

ثبت‌نام علاقه‌مندان از هفته آینده آغاز می‌شود و مجموعاً ۱۰ هفته برای فرآیند مسابقه در نظر گرفته شده است. پس از پایان این مرحله نیز حدود ۷ تا ۱۰ روز برای ارزیابی آثار اختصاص خواهد یافت و تلاش می‌شود این فرآیند تا انتهای آبان‌ماه به سرانجام برسد.

مجموع جوایز مسابقه ۲.۴ میلیارد تومان در نظر گرفته شده که میان پنج طرح برتر تقسیم خواهد شد. همچنین از هشت طرح شایسته تقدیر نیز با نظر هیئت داوران قدردانی می‌شود. با توجه به پیچیدگی موضوع و لایه‌های گوناگون تأثیرگذار بر ارزیابی آثار، از متخصصان و نخبگان رشته‌های مختلف نیز دعوت خواهد شد تا درباره آثار نهایی اعلام نظر کنند.

فراخوان چندزبانه و اطلاع‌رسانی جهانی

اسناد راهنمای فراخوان علاوه بر زبان فارسی به زبان‌های عربی، انگلیسی، چینی، اسپانیایی و روسی نیز آماده شده و از طریق سفارت‌خانه‌ها و رایزنان فرهنگی ایران در کشورهای مختلف اطلاع‌رسانی خواهد شد. پایگاه اینترنتی رسمی مسابقه به نشانی minabmemorial.ir نیز راه‌اندازی شده است.

روایت‌های شهدای این حادثه، از جمله داستان فداکاری شهید ادریس غریب‌پور، رویاها و آرزوهای دانش‌آموزان، و ایستادگی والدین دل‌نگران، همگی موضوع طراحی این یادمان خواهند بود. در نهایت مجموعه یافته‌ها و تجربیات پدیدآمده در خلال این مسابقه در قالب کتاب منتشر شده و نمایشگاه‌های متعددی نیز برای نمایش آثار برگزار خواهد شد.