سازمان تعزیرات حکومتی به موضوع «سبد‌فروشی» دارو ورود کرد. سیدیاسر رایگانی، سخنگوی این سازمان، با اشاره به گزارش‌ها و شکایت‌های متعدد درباره این پدیده در شبکه توزیع دارو، هشدار داد که هرگونه مشروط کردن فروش داروهای ضروری به خرید سایر اقلام، غیرقانونی است و با متخلفان برخورد خواهد شد.

سبد‌فروشی دارو چیست؟

«سبد‌فروشی» یا فروش سبدی، به رویه‌ای گفته می‌شود که در آن شرکت‌های پخش دارو، فروش داروهای مورد نیاز و حیاتی داروخانه‌ها را به خرید اجباری سایر محصولات و اقلام غیرضروری مشروط می‌کنند. این روش باعث ایجاد تبعیض میان داروخانه‌ها در دسترسی به داروهای سهمیه‌ای و خاص شده و فشار اقتصادی مضاعفی را به صاحبان داروخانه‌ها وارد می‌کند.

مبانی قانونی برخورد

رایگانی با استناد به ماده ۲۹ قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی و بند ۴ ماده ۸ آیین‌نامه تأسیس و فعالیت شرکت‌های پخش فرآورده‌های سلامت‌محور، تأکید کرد که فروش دارو از طریق روش‌های غیرمتعارف از جمله ایجاد سبد دارویی ممنوع است. به گفته وی، این اقدام به‌ویژه هنگامی که موجب تبعیض میان داروخانه‌ها شود، تخلف آشکاری محسوب می‌شود.

سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی همچنین به ماده ۶۴ قانون نظام صنفی اشاره کرد که بر اساس آن، فروش اجباری یک یا چند نوع کالا یا خدمت همراه با کالا یا خدمت دیگر، تخلف صنفی شناخته می‌شود. وی افزود: «در صورت احراز تخلف، متخلف علاوه بر الزام به پس گرفتن کالای تحمیلی یا جبران خسارت واردشده، به پرداخت جریمه نقدی معادل پنج برابر قیمت فروش کالای تحمیلی یا مبلغ خدمت اجباری محکوم خواهد شد.»

روند رسیدگی به شکایات

رایگانی درباره روند رسیدگی به تخلفات سبد‌فروشی دارو توضیح داد: بر اساس ماده ۷۲ قانون نظام صنفی، اتحادیه مربوطه پس از دریافت شکایت یا گزارش تخلف، موظف است حداکثر ظرف ۱۰ روز موضوع را بررسی و اعلام نظر کند. در صورت احراز تخلف، پرونده برای رسیدگی نهایی و صدور رأی به سازمان تعزیرات حکومتی ارسال می‌شود.

وی با تأکید بر حساسیت ویژه تخلفات حوزه توزیع دارو به دلیل تأثیر مستقیم آن بر نظام سلامت و حقوق داروخانه‌ها و بیماران، تصریح کرد: «هرگونه اقدام شرکت‌های پخش در تحمیل خرید اقلام غیرضروری به داروخانه‌ها، قابل اغماض نیست و در صورت وصول شکایت و احراز تخلف، پرونده برای رسیدگی و صدور رأی به سازمان تعزیرات حکومتی ارجاع می‌شود.»

واکنش انجمن شرکت‌های پخش دارو

سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی همچنین به مکاتبه اخیر انجمن شرکت‌های پخش دارو و مکمل‌های انسانی ایران با مدیران عامل شرکت‌های پخش اشاره کرد. در این نامه نیز بر ضرورت رعایت حقوق مشتریان، پرهیز از سبد‌فروشی و جلوگیری از هرگونه تخلف در فرآیند توزیع دارو تأکید شده است.

رایگانی در پایان خاطرنشان کرد: «سازمان تعزیرات حکومتی در چارچوب وظایف قانونی خود، رسیدگی به گزارش‌ها و شکایت‌های مرتبط با سبد‌فروشی دارو را با جدیت دنبال خواهد کرد و با هرگونه اقدام مغایر با ضوابط قانونی در حوزه توزیع دارو برخورد خواهد شد.»

این نخستین بار نیست که موضوع سبد‌فروشی دارو در ایران مطرح می‌شود. پیش از این نیز فعالان صنفی داروخانه‌ها نسبت به این رویه اعتراض کرده بودند و خواستار نظارت جدی‌تر نهادهای ناظر بر عملکرد شرکت‌های پخش دارو شده بودند.