بزرگترین طرح پیامبرپژوهی جهان اسلام در آستانه یکهزار و پانصدمین سال میلاد حضرت ختمی مرتبت (ص) در قم آغاز شد. حجتالاسلام والمسلمین فرهاد عباسی، معاون پژوهش حوزههای علمیه، با اعلام این خبر گفت: به همت پژوهشگران حوزه علمیه قم، موسوعهای ۱۲ جلدی شامل ۶۰ هزار مسئله پژوهشی بر اساس چالشها و پرسشهای روز درباره پیامبر اسلام (ص) شناسایی و نظاممند شده است.
از شناسایی خلأهای پژوهشی تا تدوین ۶۵ هزار موضوع
منصور حاجی، پژوهشگر و نویسنده اصلی این طرح، با اشاره به اینکه نام مبارک پیامبر (ص) چهار بار در قرآن با نام محمد و یک بار با نام احمد آمده و سورهای نیز به نام ایشان اختصاص دارد، گفت: با وجود این جایگاه رفیع، در عرصه پژوهشهای رسمی و دانشگاهی با کمبودی جدی در حوزه پیامبرشناسی مواجهیم. به عنوان نمونه، درباره اندیشمندانی مانند فارابی، ابنعربی و ملاصدرا آثار و پایاننامههای فراوانی وجود دارد، اما درباره خود پیامبر اسلام (ص)، با وجود عظمت شخصیت ایشان، پژوهشها بسیار اندک است.
حاجی توضیح داد: حدود ۱۰ سال پیش با همکاری گروهی از دوستان، کار را با مطالعه گسترده پایاننامههای داخلی و خارجی آغاز کردیم. سه تا چهار سال ابتدایی کاملاً به شناسایی خلأهای پژوهشی گذشت و از پنج سال پیش، کار تدوین و نگارش موضوعات جدید شروع شد. او افزود: در قرآن بیش از ۱۵۰۰ آیه به نحوی با پیامبر اکرم (ص) ارتباط دارد، اما کمتر تفسیر جامع و مستقلی با رویکرد علمی درباره ایشان از سوی فریقین ارائه شده است.
۶۵ هزار عنوان در ۲۸ گرایش علمی
این پژوهشگر با اشاره به رویکرد کاربردی مجموعه تصریح کرد: تلاش کردیم موضوعاتی را شناسایی کنیم که تاکنون هیچ پایاننامه یا رسالهای به آنها نپرداخته است. برای نمونه، تأثیر احادیث نبوی بر شکلگیری تمدنهای اسلامی، جایگاه معارف محمدی در فلسفه ملاصدرا و ابنعربی، و نقد انسانشناسی سکولار در پرتو آموزههای پیامبر (ص) از جمله موضوعات این مجموعه است.
حاجی با اشاره به حجم گسترده این مجموعه گفت: امروز با حمایت مجموعههای پژوهشی حوزه، ۶۵ هزار عنوان بدون هیچگونه تکراری در ۲۸ رشته علمی آماده شده که حدود ۵ هزار عنوان آن، فوقتخصصی و با رویکردهای کاملاً نوین است. این عناوین در دستهبندیهایی از تفسیر و علوم قرآن تا مطالعات تمدنی، زنان و خانواده، روانشناسی و علوم تربیتی تنظیم شدهاند.
تولید ۳۲۰ اثر علمی و ترجمه به زبان عربی
حجتالاسلام والمسلمین سیدحسین اسحاقی، رئیس دبیرخانه راهبری پژوهشهای دینی، با اشاره به فعالیت این دبیرخانه از حدود پنج سال پیش در حوزههای علمیه تصریح کرد: از زمان تشکیل تاکنون، حدود ۳۲۰ اثر مختلف در ۲۸ گروه علمی تولید شده است. از جمله آثار تولیدشده «تاریخ در قرآن و تحلیل رخدادهای آن در عصر نبوی»، «سیره نبی اعظم در مدیریت افکار عمومی امت محمدی (ص)» و مجموعه «معارف شیعه پیامبر (ص)» است که به دو زبان فارسی و عربی تهیه شده و یک مؤسسه در لبنان نیز برای ترجمه آن اقدام کرده است.
رونمایی در چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین سیدمفید حسینی کوهساری، معاون بینالملل حوزههای علمیه، با اشاره به اینکه سال ۱۴۴۷ قمری در عرصه بینالملل بهعنوان یکهزار و پانصدمین سالگرد میلاد پیامبر اسلام (ص) مورد توجه قرار گرفته، افزود: نظام جمهوری اسلامی ایران برای نخستینبار به این مناسبت توجه ویژهای داشت و پس از تصویب در مجامع علمی و سازمان همکاری اسلامی، مسئولیت برگزاری بخشی از برنامهها به ایران واگذار شد.
کوهساری اعلام کرد: چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی در سه شهر تهران، قم و مشهد برگزار خواهد شد و در برنامه قم، از مجموعه ۱۲ جلدی تدوینشده توسط حوزه علمیه رونمایی میشود. او با تأکید بر اینکه تحولات منطقهای و جنگهای اخیر ملتها را به شناخت و بازشناسی شخصیت پیامبر اسلام (ص) ترغیب کرده، اظهار داشت: این مناسبت میتواند نقطه عطفی در توجه جهانیان به اسلام و پیامبر (ص) باشد.
هدیهای از حوزه علمیه قم به جامعه بشری
عباسی با اشاره به اینکه مسائل شناساییشده قابلیت ارائه در قالب کتاب، مقاله، نشستهای علمی، کرسیهای آزاداندیشی و نظریهپردازی را دارند، گفت: در مراحل بعدی، این مسائل اولویتبندی، تبیین و سپس به منبع علمی برای پژوهشگران و دینپژوهان جهان تبدیل خواهند شد. عباسی این اقدام را در جهان اسلام کمنظیر توصیف کرد و اظهار داشت: این مجموعه هدیه و مژدهای است که به برکت وجود پیامبر مکرم اسلام (ص)، حوزه علمیه قم میتواند به جامعه بشری و دینپژوهان تقدیم کند.
نظرات (0)