سیدحسین اسحاقی، رئیس دبیرخانه راهبری پناح حوزه‌های علمیه، در نشستی خبری اعلام کرد که شناسایی ۶۰ هزار پرسش پژوهشی در ۲۸ گرایش علمی، ظرفیت تازه‌ای برای توسعه مطالعات درباره شخصیت، سیره و معارف پیامبر اسلام(ص) فراهم کرده است. به گفته وی، پیامبر رحمت(ص) از کامل‌ترین الگوهای قابل ارائه برای بشریت هستند و هر اندازه ابعاد مختلف زندگی ایشان مورد کنکاش قرار گیرد، الگوهای ارزشمندتری برای زندگی امروز انسان آشکار می‌شود.

گستردگی موضوعات پیامبرپژوهی

اسحاقی تأکید کرد که بررسی شخصیت پیامبر اکرم(ص) فقط به یک حوزه محدود نمی‌شود. از اخلاق فردی و روابط خانوادگی گرفته تا مدیریت جامعه، شجاعت، سخاوت، عدالت و مردم‌داری، همگی موضوعاتی هستند که ظرفیت پژوهش و الگوسازی را دارند. حتی شیوه همسرداری و رفتار خانوادگی ایشان به تنهایی می‌تواند موضوعی گسترده برای مطالعات علمی باشد.

پیشینه فعالیت دبیرخانه

دبیرخانه راهبری پژوهش‌های دینی حدود پنج سال پیش در حوزه‌های علمیه راه‌اندازی شد تا بخشی از نیازهای پژوهشی روز جامعه در ارتباط با نظام حکمرانی و نیازهای علمی حوزه‌ها را پاسخ دهد. از زمان آغاز فعالیت این دبیرخانه تاکنون حدود ۳۲۰ اثر در ۲۸ گروه علمی تولید شده است که بخشی از آن‌ها به موضوع پیامبر اسلام(ص) و ابعاد مختلف سیره و معارف ایشان اختصاص دارد.

مطالعات پیشین و ظرفیت بین‌المللی

پیش از آغاز پروژه اخیر نیز مطالعات متعددی درباره پیامبر اکرم(ص) در دبیرخانه تدوین شده بود؛ از جمله پژوهش‌هایی درباره تاریخ در قرآن و تحلیل رخدادهای عصر نبوی، سیره نبی اعظم در مدیریت افکار عمومی امت محمدی(ص) و مجموعه معارف شیعه پیامبر(ص). مجموعه معارف شیعه پیامبر(ص) به دو زبان فارسی و عربی تهیه شده و یک مؤسسه در لبنان نیز برای ترجمه این اثر اقدام کرده است که نشان‌دهنده قابلیت عرضه این‌گونه آثار در خارج از کشور است.

ضرورت تعریف موضوعات تازه

اسحاقی با اشاره به تجربه حضور خود در عربستان در دوره فعالیت مرتبط با حج و زیارت، گفت: تنها درباره معاویه حدود ۴۰۰ عنوان پایان‌نامه نوشته شده است، در حالی که تعداد آثار پژوهشی درباره پیامبر اسلام(ص) بسیار کمتر بود. این وضعیت نشان می‌دهد که در حوزه مطالعات دانشگاهی و حوزوی، نیاز جدی به تعریف موضوعات تازه برای رساله‌ها و پایان‌نامه‌ها وجود دارد.

ایجاد خوشه‌های موضوعی

مجموعه ۶۰ هزار مسئله پژوهشی می‌تواند با ایجاد خوشه‌های موضوعی متعدد، مسیر دسترسی پژوهشگران به موضوعات جدید را هموار کند. وقتی مسائل مرتبط با پیامبر اسلام(ص) در گرایش‌های علمی گوناگون دسته‌بندی شود، پژوهشگران متناسب با تخصص خود موضوعات مشخصی را انتخاب کرده و به تولید آثار علمی هدفمند می‌پردازند.

امید به همراهی مسئولان و پژوهشگران

رئیس دبیرخانه راهبری پناح حوزه‌های علمیه ابراز امیدواری کرد با همراهی مسئولان و تلاش پژوهشگران، این مجموعه ۶۰ هزار مسئله پژوهشی در اختیار جامعه علمی قرار گیرد تا زمینه انتخاب موضوعات جدید برای پایان‌نامه‌ها و رساله‌های علمی فراهم شود و بخشی از خلأ موجود در مطالعات مربوط به شخصیت و سیره پیامبر اسلام(ص) پوشش یابد.