قاچاق سوخت به دلیل اختلاف قیمت فرآورده‌های نفتی در داخل و کشورهای همسایه یکی از مهم‌ترین پرونده‌های اقتصادی و امنیتی ایران در سال‌های اخیر بوده است. حالا پلیس امنیت اقتصادی فراجا از دستاورد جدیدی در این زمینه خبر می‌دهد: شناسایی حدود ۱۰۰ مسیر فعال قاچاق سوخت که برخی از آنها از درون خود جایگاه‌های عرضه بنزین عبور می‌کنند.

پمپ‌بنزین‌ها، حلقه‌ای در زنجیره قاچاق

سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا، در گفتگو با خبرنگار مهر توضیح داد که در جریان طرح‌های مبارزه با قاچاق سوخت، حدود ۱۰۰ مسیر شناسایی شده و یکی از این مسیرها مشخصاً پمپ‌بنزین‌ها بوده‌اند. به گفته او، جایگاه‌های سوخت به دلیل قرار گرفتن در ابتدای زنجیره توزیع، می‌توانند در صورت سوءاستفاده متخلفان به نقطه شروع قاچاق تبدیل شوند.

رحیمی با اشاره به تمرکز نظارتی روی استان‌های بوشهر و هرمزگان گفت: «در پمپ‌بنزین‌ها، در واقع جزو برنامه‌های ما بوده و در چندین مورد، به‌خصوص در دو استان بوشهر و هرمزگان، تخلفات سنگینی از چندین پمپ‌بنزین شناسایی شده است. چندین جایگاه‌دار احضار شده‌اند و با آنها برخورد شده است.»

پهنای وسیع تخلفات در جایگاه‌های عرضه بنزین

تخلفات جایگاه‌های عرضه سوخت یک‌ بعدی نیست. در یک سوی ماجرا، رانندگانی قرار دارند که ممکن است بابت مکمل‌های سوخت غیرضروری، مبالغ اضافی پرداخت کنند. یکی از شگردهای رایج، ایجاد تصور خرابی سیستم سوخت‌رسانی خودرو و توصیه خرید مکمل است. برخی متصدیان حتی با قطع و وصل نازل، به راننده اعلام می‌کنند «بنزین وارد باک نمی‌شود» و سپس فروش مکمل را پیشنهاد می‌دهند.

در سوی دیگر، پرونده‌های سنگین‌تری وجود دارد که به سوءاستفاده از کارت‌های سوخت و مشارکت در شبکه‌های قاچاق مربوط می‌شود. عرضه و فروش مکمل‌های سوخت در جایگاه‌ها طبق اعلام شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ممنوع است و با متخلفان برخورد خواهد شد.

جریمه‌های میلیاردی در استان‌ها

مرور پرونده‌های تعزیراتی نشان‌دهنده شدت تخلفات است. در هرمزگان، یک جایگاه‌دار به دلیل سوءاستفاده از ۶۱ کارت سوخت به پرداخت ۴۲ میلیارد ریال جریمه محکوم شد. در رشت، مدیر یک جایگاه به خاطر کسری غیرمجاز بنزین ۳ میلیارد ریال جریمه خورد و در کرج نیز یک جایگاه‌دار متخلف به پرداخت ۱۶۵ میلیون تومان جریمه محکوم شد.

دادستانی استان کرمان نیز از دستگیری تعدادی جایگاه‌دار به اتهام اخلال در نظام اقتصادی و همکاری با قاچاقچیان سوخت خبر داده بود. در هرمزگان نیز نظارت مستمر بر خودروها و جایگاه‌های سوخت در دستور کار قرار گرفته است.

تهدید امنیت اطلاعات بانکی شهروندان

در مواردی حتی امنیت اطلاعات بانکی مشتریان نیز به خطر افتاده است. پلیس فتا پیش‌تر از شناسایی فردی خبر داده بود که با نصب دستگاه اسکیمر در یک جایگاه سوخت، اطلاعات کارت بانکی مشتریان را سرقت می‌کرد. این شگرد می‌تواند علاوه بر خسارت مربوط به خرید سوخت، حساب بانکی مشتریان را نیز هدف قرار دهد.

تداوم طرح نظارتی با همکاری وزارت نفت

سردار رحیمی تأکید کرد که اقدامات پلیس امنیت اقتصادی مقطعی نیست و طرح مقابله با تخلفات و قاچاق سوخت ادامه خواهد داشت. او گفت: «این طرح ادامه دارد و با استفاده و کمک وزارت نفت این کار را ادامه می‌دهیم و به کل کشور تعمیم می‌دهیم.»

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران نیز با اشاره به گزارش‌های تخلف در نحوه عرضه سوخت اعلام کرده بود که بازرسی‌ها با تمرکز بر برخی جایگاه‌های حومه کلانشهر تهران آغاز خواهد شد.

شماره ۳۰۱۱۰؛ خط ارتباطی مردم با پلیس

رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا از شهروندان خواست در صورت مشاهده تخلفاتی مانند سوءاستفاده از کارت سوخت، فروش اجباری مکمل، دریافت غیرقانونی وجه یا فعالیت‌های مشکوک مرتبط با قاچاق سوخت، مراتب را از طریق شماره ۳۰۱۱۰ اطلاع‌رسانی کنند. این خط تلفنی به‌طور شبانه‌روزی و از سراسر کشور آماده دریافت گزارش‌های مردمی درباره مسائل اقتصادی است.

رحیمی با اشاره به گستردگی فعالیت تیم‌های پلیس امنیت اقتصادی گفت: «تیم‌های عملیاتی ما در سراسر کشور، حتی در گمرکات و بازارچه‌های مرزی، آماده‌اند که با تخلفات اقتصادی برخورد کنند.»

چنین اقداماتی نشان می‌دهد که زنجیره قاچاق سوخت فقط به مرزهای جغرافیایی محدود نیست و ریشه آن می‌تواند در جایگاه‌هایی باشد که هر روز میلیون‌ها شهروند برای سوخت‌گیری به آنها مراجعه می‌کنند. به همین دلیل، نظارت هوشمندانه و همکاری مردم، دو عنصر کلیدی موفقیت در مقابله با این پدیده به شمار می‌روند.