وزارت راه و شهرسازی ششمین دوره ثبتنام طرح «آشیان» را برای زوجهای جوان در استانهای تهران و خراسان رضوی راهاندازی کرده است. این طرح که در ظاهر حمایتی از خانوادههای جوان به نظر میرسد، با انتقادات گستردهای از سوی کارشناسان مسکن مواجه شده و بسیاری آن را یک اقدام نمایشی و بدون خروجی مشخص ارزیابی میکنند.
جزئیات ثبتنام و شرایط واجد شرایط
متقاضیان واجد شرایط تا پایان روز چهارشنبه چهارم شهریورماه فرصت دارند از طریق سامانه مسکن حمایتی وزارت راه و شهرسازی ثبتنام کنند. در استان تهران، امکان درخواست برای شهرهای تهران، اندیشه، قرچک و پرند فراهم شده و در خراسان رضوی نیز ثبتنام برای شهرهای مشهد، گلبهار، بینالود، نیشابور، سرخس، کاخک، سبزوار و خلیلآباد ممکن است.
شرایط اصلی برای بهرهمندی از این طرح شامل موارد زیر است:
- ازدواج رسمی متقاضی باید کمتر از پنج سال گذشته باشد
- متقاضی، همسر و فرزندان تحت تکفل طی پنج سال اخیر هیچ واحد مسکونی یا زمین با کاربری مسکونی در اختیار نداشته باشند
- بر اساس استعلام پایگاه رفاه ایرانیان، خانواده در دهکهای درآمدی یک تا شش قرار داشته باشند
- حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر مرکزی مجموعه شهری محل تقاضا الزامی است
- فرم «ج» سبز برای متقاضی و همسر تأیید شده باشد
ثبتنام کنید، اما خانه را فراموش کنید!
نکتهای که بیش از همه خودنمایی میکند، تأکید صریح وزارت راه و شهرسازی بر این مضمون است که «ثبتنام به معنای تخصیص قطعی واحد نیست». این جمله بهتنهایی ماهیت واقعی طرح را آشکار میسازد؛ متقاضیان اساساً در قرعهکشی احتمالی شرکت میکنند بدون اینکه بدانند تعداد واحدهای قابل عرضه چقدر است و اولویتبندی نهایی بر اساس چه معیارهایی انجام میشود.
نبود شفافیت در تعداد واحدهای موجود و فرآیند اولویتبندی مبهم، ثبتنام در این طرح را به یک امید واهی تبدیل کرده است. کارشناسان معتقدند این رویکرد نهتنها مشکل زوجهای جوان را حل نمیکند، بلکه با ایجاد انتظارات بیپایه، سرخوردگی این گروه را تشدید میکند.
پنج سال اجاره، اما بعد از آن چه؟
یکی دیگر از انتقادات جدی به طرح آشیان، تعیین سقف پنجساله برای بهرهمندی از واحدهای استیجاری است. وزارت راه و شهرسازی تاکنون هیچ پاسخ روشنی به این سؤال کلیدی نداده که پس از پایان دوره پنجساله، سرنوشت این خانوادهها چه خواهد شد.
با توجه به شرایط کنونی بازار مسکن و نرخهای فزاینده اجارهبها، واقعبینانه نیست انتظار داشت زوجی که در دهکهای پایین درآمدی قرار دارد بتواند ظرف پنج سال پسانداز کافی برای خرید مسکن جمعآوری کند. بنابراین طرح آشیان عملاً زوجهای جوان را پنج سال از بازار دور نگه میدارد و سپس آنها را با هزینههایی بهمراتب سنگینتر در سال ششم با واقعیت تلخ اجارهبها روبهرو میکند.
نوسان اجارهبها و عدم امنیت مالی
از دیگر چالشهای این طرح، شیوه تعیین اجارهبها بر اساس درصدی از نرخ روز بازار است. چون نرخ اجارهبها در ایران بهطور ماهانه دچار نوسان میشود و وابستگی آن به قیمتهای جاری به معنای پذیرش تورم اجارهای است، مستأجران نمیتوانند پیشبینی دقیقی از هزینههای ماههای آتی داشته باشند. این عدم اطمینان، امنیت روانی و مالی خانوادههای جوان را بهشدت تحت تأثیر قرار میدهد.
آیا طرح آشیان واقعاً کمکی به زوجهای جوان میکند؟
اگرچه وزارت راه و شهرسازی طرح آشیان را گامی برای حمایت از خانوادههای جوان معرفی میکند، اما ترکیبی از عدم شفافیت در تعداد واحدها، محدودیت زمانی پنجساله و نوسان قیمت اجارهبها، این طرح را بیشتر به یک تأخیر در مواجهه با واقعیت تبدیل کرده تا یک راهحل واقعی. کارشناسان حوزه مسکن توصیه میکنند در صورت تمایل واقعی وزارتخانه به کمک به این گروه، بهتر است به جای تخصیصهای احتمالی، مسیری طراحی شود که پس از دوره استیجاری، زوجها بتوانند به مالکیت خانه برسند نه اینکه بار دیگر به رحم بازار بیثبات مسکن سپرده شوند.
نظرات (0)