مرگ غیرمنتظره و مرموز دست‌کم ۲۰ فیل در منطقه حیات وحش آمبوسلی که یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های فیل‌های آفریقایی در جنوب کنیا به شمار می‌رود، نگرانی‌های گسترده‌ای درباره وجود یک تهدید ناشناخته علیه حیوانات این منطقه ایجاد کرده است.

فرضیه مسمومیت سیانیدی زیر سؤال رفت

بر اساس نتایج آزمایش‌های اولیه، احتمال مسمومیت فیل‌ها با سیانید ناشی از آفت‌کش‌های کشاورزی مطرح شده بود. با این حال، کارشناسان محیط زیست کنیا با توجه به علائم بالینی مشاهده‌شده روی لاشه‌ها و رفتار طبیعی حیوانات لاشخور در اطراف لاشه‌ها، این فرضیه را قطعی نمی‌دانند و خواستار آزمایش‌های تکمیلی شده‌اند.

یکی از کارشناسان محلی در توضیح این تناقض گفت: «کفتارها را دیده‌ایم که از لاشه‌های فیل‌ها تغذیه می‌کنند اما هیچ اتفاقی برایشان نمی‌افتد. کرکس‌ها نیز همین‌طور از لاشه‌ها می‌خورند و تلف نمی‌شوند. حتی مگس‌ها روی لاشه‌ها می‌نشینند و پس از تغذیه بدون هیچ مشکلی منطقه را ترک می‌کنند.»

خشکسالی ۲۰۲۲ عامل نیست

این مرگ‌ومیرها در فاصله چند سال پس از خشکسالی شدیدی رخ داده که در سال ۲۰۲۲ کنیا را فرا گرفته بود. با این حال مقامات محلی تأکید می‌کنند که شرایط فعلی منطقه آمبوسلی نشانی از کمبود آب یا غذا ندارد و فیل‌ها از نظر منابع تغذیه‌ای در وضعیت مطلوبی قرار داشته‌اند. بنابراین احتمال تلف شدن فیل‌ها به دلیل گرسنگی یا تشنگی رد شده است.

خطر بالقوه برای جوامع انسانی

آنچه این ماجرا را نگران‌کننده‌تر می‌کند، ابهام درباره ماهیت عامل مرگ فیل‌هاست. اگر ماده سمی یا عامل بیماری‌زایی که جان فیل‌ها را گرفته بتواند سایر گونه‌های حیوانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد، دام‌های اهلی منطقه و در مرحله بعد جوامع انسانی ساکن در اطراف پارک ملی آمبوسلی نیز در معرض خطر جدی خواهند بود.

با توجه به اهمیت بین‌المللی منطقه حیات وحش آمبوسلی به عنوان یکی از مقاصد گردشگری طبیعت‌محور و همچنین زیستگاه حیاتی برای جمعیت باقیمانده فیل‌های آفریقایی، انتظار می‌رود تیم‌های تحقیقاتی بین‌المللی به زودی برای بررسی دقیق‌تر این پدیده وارد عمل شوند.