در روزهای اخیر با انتشار شایعات گسترده در فضای مجازی پیرامون افزایش شدید قیمت بنزین، سخنگوی دولت به تشریح دقیق سیاست‌های فعلی و آتی حوزه سوخت پرداخت. بر اساس اطلاعات رسمی اعلام‌شده، فرآیند سوخت‌گیری در سراسر کشور همچون ماه‌های گذشته و بر پایه سهمیه‌های قبلی ادامه دارد و هیچ برنامه‌ای برای تغییر نرخ‌ها تا پایان شهریورماه وجود ندارد.

تثبیت سهمیه‌های یارانه‌ای در دو نرخ ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی

ساختار دو نرخی سهمیه پایه بنزین در کارت‌های هوشمند سوخت خودروهای شخصی بدون کوچک‌ترین تغییری معتبر باقی مانده است. طبق این ساختار:

  • سهمیه اول: ۶۰ لیتر بنزین ماهانه با نرخ یارانه‌ای ۱۵۰۰ تومان برای هر دستگاه خودروی سواری شخصی
  • سهمیه دوم: ۵۰ لیتر بنزین ماهانه با نرخ ۳۰۰۰ تومان که پیش‌تر از سقف ۷۰ لیتر به ۵۰ لیتر تعدیل شده بود

حفظ این دو سهمیه بدون تغییر قیمت، تضمین‌کننده دسترسی پایدار شهروندان به سوخت مورد نیاز برای ترددهای روزمره است.

تکذیب رسمی نرخ‌های ۵۰ و ۸۰ هزار تومانی

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، با رد قاطعانه ادعاهای مبنی بر تعیین قیمت‌های گزاف برای بنزین آزاد تصریح کرد: «اعداد منتشر شده مانند ۸۰ یا ۵۰ هزار تومان، به هیچ‌عنوان نرخ قطعی نیستند و هنوز تصمیم نهایی در این باره گرفته نشده است.»

به گفته مهاجرانی، سناریوی اصلی دولت حفظ قیمت بنزین سهمیه‌ای و اصلاح تدریجی قیمت بنزین آزاد یا همان نرخ سوم است که هم‌اکنون ۵ هزار تومان تعیین شده و ممکن است به‌تدریج افزایش یابد.

نرخ سوم و سازوکار کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها

رانندگانی که سهمیه ۶۰ لیتری ۱۵۰۰ تومانی و سهمیه ۵۰ لیتری ۳۰۰۰ تومانی خودروی خود را مصرف کرده باشند، می‌توانند از کارت‌های اضطراری مستقر در پمپ‌بنزین‌ها استفاده کنند. در حال حاضر بهای بنزین از طریق کارت جایگاه معادل نرخ سوم یعنی ۵۰۰۰ تومان محاسبه می‌شود و سقف مجاز برای هر بار سوخت‌گیری معمولاً به ۱۵ لیتر محدود است.

این محدودیت با هدف مدیریت تقاضا، ترغیب مالکان به استفاده از کارت اختصاصی خود و ساماندهی مصرف تعریف شده است. رویکرد سیاست‌گذاران نشان می‌دهد که هرگونه اصلاح آینده متوجه سهمیه‌های پایه نخواهد بود و تغییرات صرفاً بر نرخ سوم یا مصارف مازاد متمرکز خواهد شد.

ذخایر استراتژیک بنزین در وضعیت مطلوب

سخنگوی دولت با اشاره به شاخص‌های تولید و توزیع سوخت در کشور اعلام کرد: «تولید داخلی و ذخایر استراتژیک بنزین در وضعیت مطلوبی قرار دارد و جای هیچ نگرانی برای مردم نیست.» تمامی پالایشگاه‌های تولید فرآورده‌های نفتی در مدار فعالیت کامل قرار دارند و انبارهای ذخیره‌سازی در سراسر کشور از حجم مناسب و استاندارد سوخت برخوردار هستند.

هماهنگی‌های لازم میان شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و جایگاه‌های عرضه انجام شده و توزیع سوخت بدون وقفه جریان دارد. بنابراین شکل‌گیری صف‌های طولانی ناشی از جو روانی شایعات بوده و کمبودی در موجودی پمپ‌بنزین‌ها وجود ندارد.

سیاست شفافیت و اطلاع‌رسانی پیشینی

سیاست رسمی دولت بر اصل همراهی و اقناع جامعه استوار است. هرگونه اصلاح ساختاری در نظام توزیع یا قیمت سوخت پس از جمع‌بندی نهایی در هیئت دولت، با تعیین زمان‌بندی شفاف به آگاهی افکار عمومی خواهد رسید تا مردم بتوانند رفتار مصرفی خود را متناسب با قواعد جدید تنظیم کنند.

بررسی سناریوهای مختلف اصلاح ساختار مصرف سوخت از جمله بازتوزیع یارانه‌ها بر مبنای کارت ملی، بهینه‌سازی مصرف در کارخانه‌های خودروسازی و اصلاح نرخ در باجه‌های آزاد در دستور کار کارشناسان قرار دارد، اما دولت تأکید دارد که هیچ طرحی پیش از بررسی همه‌جانبه ابعاد فنی، اجتماعی و اقتصادی به مرحله اجرا نخواهد رسید.

جمع‌بندی وضعیت فعلی

در مجموع، وضعیت کنونی عرضه بنزین در کشور نشان‌دهنده ثبات و آرامش است. سهمیه ۶۰ لیتری ۱۵۰۰ تومانی و سهمیه ۵۰ لیتری ۳۰۰۰ تومانی تا پایان شهریورماه پابرجا بوده و شایعات مربوط به افزایش ناگهانی به نرخ‌های ۵۰ یا ۸۰ هزار تومان به طور رسمی رد شده است. کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها نیز با نرخ ۵۰۰۰ تومان و سقف مشخص فعال هستند تا ضمن تأمین نیاز خودروها، انضباط لازم در سامانه هوشمند سوخت حفظ شود.