با تداوم چالشهای آبی در مناطق مختلف ایران، عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری اخیر خود، تصویری روشن و نگرانکننده از وضعیت منابع آبی کشور ترسیم کرد. اگرچه شاخص کلی بارش کشور در محدوده نرمال قرار دارد، اما شکاف عمیق بین شرایط آبی مناطق مختلف، زنگ خطر جدی را به صدا درآورده است.
۵۸ شهر در تله تنش آبی
بزرگزاده با اشاره به آمار نگرانکننده تنش آبی در کشور گفت: «از حدود یکهزار و ۴۰۰ شهر مهم کشور، ۵۸ شهر با تنش آبی مواجه هستند که حدود ۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشور را دربر میگیرد.» به گفته وی، ۱۲ استان با کاهش بارش روبهرو هستند و استانهای تهران، البرز، خراسان رضوی (بهویژه مشهد) و مرکزی در صدر مناطق دارای تنش آبی قرار دارند.
سخنگوی صنعت آب کشور تأکید کرد که نرمال بودن بارش در مقیاس کشوری به هیچ وجه به معنای یکسان بودن شرایط آبی در همه مناطق نیست و ایران به دلیل تنوع اقلیمی و جغرافیایی، نیازمند مدیریت محلی و دقیق منابع آبی است. در مقایسه با سال گذشته که حدود دو سوم کشور با کاهش بارش و ۶۵ میلیون نفر در معرض تنش آبی بودند، امسال شرایط تا حدی بهتر شده اما همچنان بحرانی است.
سدهای تهران در وضعیت بحرانی
یکی از نگرانیهای اصلی سخنگوی صنعت آب، وضعیت نامطلوب سدهای تهران بود. به گفته بزرگزاده، درصد پرشدگی مجموع سدهای تهران تنها ۲۶ درصد است که وضعیتی بسیار نگرانکننده محسوب میشود. جزئیات وضعیت هر یک از سدهای اصلی تهران به شرح زیر است:
- سد طالقان: ۴۹ درصد پُر (در مقایسه با سال گذشته که ۴۹ میلیون مترمکعب آب داشت، اکنون ۲۵ میلیون مترمکعب موجودی دارد)
- سد امیرکبیر: ۸۶ درصد پُر
- سد ماملو: فقط ۱۳ درصد پُر
- سد لتیان: ۵۴ درصد پُر
- سد لار: فقط ۶ درصد پُر
بزرگزاده توضیح داد که سدهای دارای نیروگاه برقآبی مانند امیرکبیر و لتیان درصد پرشدگی بالاتری دارند، در حالی که سدهای صرفاً تأمین آب مانند ماملو و لار با کمبود شدید مواجهاند. وی همچنین تأکید کرد که درصد پرشدگی ۵۳ درصدی سدهای کشور را نمیتوان به تهران تعمیم داد و وضعیت منابع آب پایتخت باید بهطور جداگانه مدیریت شود.
حجم کل ذخایر آبی کشور افزایش یافته
در کنار نگرانیها، خبرهای امیدوارکنندهای نیز وجود دارد. حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور حدود ۲۷ میلیارد و ۳۵۰ میلیون مترمکعب است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته (حدود ۲۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب) حدود ۶.۹ میلیارد مترمکعب افزایش نشان میدهد. سد دز در خوزستان با ۷۵ درصد پرشدگی و موجودی یکهزار و ۹۹۶ میلیون مترمکعب و سد کرخه با ۵۰ درصد پرشدگی و موجودی ۲ هزار و ۴۹۵ میلیون مترمکعب از جمله سدهایی هستند که وضعیت بهتری دارند.
دریاچه ارومیه؛ افزایش چشمگیر حجم آب
بزرگزاده درباره وضعیت دریاچه ارومیه نیز اطلاعات امیدوارکنندهای ارائه کرد. حجم آب دریاچه در دوم شهریورماه امسال به حدود ۳ میلیارد مترمکعب رسیده که در مقایسه با حدود ۳۷۰ میلیون مترمکعب در مدت مشابه سال گذشته، افزایش قابل توجه ۲.۶ میلیارد مترمکعبی را نشان میدهد. با این حال، وی هشدار داد که این بهبود نباید موجب غفلت از مدیریت مصرف شود و برای رسیدن به تراز اکولوژیک (۱۲۷۴.۱۰ متر) همچنان حدود ۱۲ میلیارد مترمکعب تا حجم مطلوب فاصله وجود دارد. به گفته بزرگزاده، برای نجات دریاچه ارومیه، کاهش حدود ۴۰ درصدی مصرف آب کشاورزی ضروری است.
آمادگی برای سیلابهای پاییزی
سخنگوی صنعت آب کشور همچنین به احتمال وقوع بارشهای شدید و سیلاب در پاییز پیش رو اشاره کرد. وزارت نیرو دستورالعملهای لازم را به دستگاههای مرتبط ابلاغ کرده و بر پاکسازی آبراههای شهری و رفع گرفتگی مجاری آب تأکید شده است. بزرگزاده از شهروندان خواست با توجه به پیشبینیهای هواشناسی از قرار گرفتن در بستر و حریم رودخانهها خودداری کنند.
حقابه هیرمند و منابع آبی مشترک
در بخش دیگری از نشست خبری، بزرگزاده به منابع آبی مشترک با کشورهای همسایه پرداخت و گفت ایران هنوز تمام حقابهای را که باید دریافت میکرده، دریافت نکرده است، اما ورودی آب به رودخانه هیرمند نسبت به چند سال گذشته بهبود یافته که نتیجه تلاشهای دیپلماتیک وزارت نیرو و وزارت امور خارجه بوده است. وی تأکید کرد که توسعه در بالادست هیرود و هیرمند نباید بهرهبرداری تاریخی از منابع آب را مختل کند.
اقدامات عمرانی دولت در حوزه آب
در بخش پایانی نشست، بزرگزاده به عملکرد دولت در حوزه آب و فاضلاب اشاره کرد. بر اساس اعلام وی، ۱۶ سد ملی و استانی بهرهبرداری و آبگیری شده و حجم سدهای ملی بهرهبرداریشده ۸۷۴ میلیون مترمکعب است. همچنین ۱۷ سد دیگر برای افتتاح و آبگیری در سال ۱۴۰۵ آماده شدهاند که حجم مخزن آنها ۱۳۳۰.۷۷ میلیون مترمکعب خواهد بود.
در بخش مدیریت منابع آب زیرزمینی نیز ۳۵۰۰ میلیون مترمکعب مدیریت برداشت انجام شده و ۷۰۵۹۶ هکتار شبکه آبیاری و زهکشی احداث و آباندازی شده است. ظرفیت طرحهای آبرسانی افتتاحشده و آماده افتتاح نیز روزانه ۷۹۸۷۴۴ مترمکعب اعلام شده و ۳۱۲۴۴ دستگاه کنتور هوشمند برای تجهیز چاهها نصب شده است.
نظرات (0)