ادعاهای دونالد ترامپ درباره پاکسازی کامل تنگه هرمز از مین‌های دریایی با تردید جدی متحدان آمریکا مواجه شده است. بر اساس گزارش بلومبرگ، مقامات کشورهای نزدیک به واشنگتن در گفت‌وگوهای غیرعلنی اعلام کرده‌اند که عملیات مین‌روبی احتمالاً پیشرفت‌هایی داشته، اما هنوز نتوانسته تمام ۸۰ تا ۱۵۰ مین برآوردشده را از آب‌های بین‌المللی پاک کند.

تناقض ارزیابی متحدان با ادعاهای ترامپ

ترامپ روز چهارشنبه در برنامه «گلن بک» با قاطعیت اعلام کرد: «دیگر هیچ مینی وجود ندارد. همه مین‌ها را از بین بردیم.» وی هرمز را «تنگه‌ای کاملاً فعال و قابل استفاده» توصیف کرد و تأکید کرد که عملیات پاکسازی به طور کامل انجام شده است.

این در حالی است که فرماندهی مرکزی آمریکا موسوم به سنتکام از اظهارنظر درباره برآورد تعداد مین‌های باقی‌مانده در تنگه خودداری کرده است. تاکنون نیز هیچ منبع مستقلی ادعای ترامپ درباره پاکسازی کامل هرمز را تأیید نکرده است.

پیچیدگی عملیات به دلیل جابه‌جایی مین‌ها

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده به بلومبرگ، عملیات مین‌روبی با چالش فنی مهمی روبه‌رو است: بسیاری از مین‌ها، حتی مین‌هایی که قبلاً شناسایی شده بودند، احتمالاً در اثر جریان‌های دریایی از محل اولیه خود جابه‌جا شده‌اند. این موضوع، روند پاکسازی را به مراتب سخت‌تر کرده است.

بکا واسر، مسئول بخش دفاعی بلومبرگ اکونومیکس، با تأکید بر این نکته گفت: «بسیار بعید است که همه مین‌های موجود در تنگه پاکسازی شده باشند.» وی همچنین اشاره کرد که شمار زیادی از کشتی‌های تجاری همچنان در تیررس پهپادها و موشک‌های کوتاه‌برد ایران قرار دارند و بسیاری از آنها خارج از محدوده پوشش پدافند هوایی آمریکا هستند.

هشدار سازمان بین‌المللی دریانوردی

سازمان بین‌المللی دریانوردی روز سه‌شنبه بار دیگر هشدار داد که کشتی‌ها هنگام تصمیم‌گیری برای عبور از تنگه هرمز باید «حداکثر احتیاط را به خرج دهند و از قرار دادن دریانوردان در معرض خطر غیرضروری خودداری کنند.» تردید کشتی‌ها در عبور از این آبراه باریک همچنان فاصله زیادی با سطح پیش از جنگ دارد.

آمریکا تلاش کرده به کشتی‌های تجاری محتاط کمک کند تا از بخش عمانی تنگه عبور کنند، اما کارشناسان معتقدند بازگرداندن اطمینان کامل به شرکت‌های کشتیرانی تجاری به یک عملیات بین‌المللی نیاز دارد که در آن تجهیزات پیشرفته پاکسازی، همراه با پوشش هوایی و دریایی به کار گرفته شود.

واکنش ایران و ابتکار عمان

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، شامگاه سه‌شنبه در یک مصاحبه تلویزیونی تأکید کرد که تنها جمهوری اسلامی از محل دقیق مین‌های موجود در هرمز اطلاع دارد. وی هشدار داد: «هرگونه شناور آمریکایی که بخواهد عملیات پاکسازی انجام دهد، هدف بسیار مناسبی برای نیروهای مسلح ما خواهد بود.»

از سوی دیگر، بلومبرگ مدعی شده عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، درباره ابتکاری برای ایجاد یک «کریدور موقت مشترک دریایی» و اجرای طرح پاکسازی گفت‌وگو کرده‌اند. خبرگزاری رسمی عمان روز سه‌شنبه این موضوع را در بیانیه‌ای مشترک اعلام کرد.

افزایش فشار برای پایان دادن به بحران

کارشناسان اظهارات مکرر ترامپ درباره امن بودن تنگه هرمز را بخشی از تلاش‌های گسترده دولت او برای آرام کردن بازارهای انرژی ارزیابی می‌کنند. این تلاش‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که واشنگتن به دنبال پایان دادن به جنگ شش‌ماهه پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر است. فشار بر بازارهای انرژی و افزایش بی‌اطمینانی شرکت‌های کشتیرانی، بخشی از پیامدهای این بحران است که دولت آمریکا انگیزه زیادی برای حل آن دارد.