مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به جایگاه ممتاز این استان در حوزه آبزی‌پروری، از فعالیت ۱۳ مزرعه تخصصی پرورش ماهیان خاویاری در نوار ساحلی گیلان خبر داد. به گفته علی‌اصغر داداش‌پور، این مزارع نقش مهمی در تأمین خاویار پرورشی کشور دارند و سالانه در مجموع حدود ۱۰ تن و ۸۰۰ کیلوگرم خاویار در این استان تولید و روانه بازار می‌شود.

ظرفیت بزرگ گیلان در آبزی‌پروری

داداش‌پور با تأکید بر اینکه گیلان از ظرفیت‌های بسیار بالایی در تولید آبزیان برخوردار است، گفت: این استان هم به لحاظ دسترسی به دریای خزر و هم به دلیل برخورداری از منابع آبی داخلی، تالاب‌ها و آب‌بندان‌های فراوان، یکی از مستعدترین مناطق کشور برای توسعه آبزی‌پروری محسوب می‌شود.

به گفته وی، در حال حاضر ۴۷ شرکت تعاونی صید پره و ۳۰ فروند شناور صید کیلکا در استان فعال هستند و ۳۶ هزار و ۶۰۰ نفر عضو تعاونی‌های پره صیادی گیلان به شمار می‌روند. این جامعه بزرگ صیادی در کنار مزارع پرورش ماهی، چرخه تولید شیلاتی استان را شکل می‌دهند.

مدیرکل شیلات گیلان افزود: در مجموع ۶ هزار و ۲۰۰ مزرعه آبزی‌پروری در استان فعال است که از این تعداد، ۵ هزار و ۲۰۰ مزرعه به پرورش ماهیان گرم‌آبی اختصاص دارد. به گفته او، تنها ۱۰ درصد تولیدات شیلاتی گیلان از محل صید دریایی حاصل می‌شود و ۹۰ درصد دیگر نتیجه فعالیت مزارع آبزی‌پروری است؛ موضوعی که نشان می‌دهد توسعه پرورش ماهی در محیط‌های کنترل‌شده، محور اصلی امنیت غذایی و اشتغال در حوزه شیلات استان است.

صید ماهیان استخوانی و کیلکا

داداش‌پور با اشاره به برنامه‌های توسعه‌محور شیلات گیلان اظهار کرد: فصل صید ماهیان استخوانی همه‌ساله از مهرماه آغاز می‌شود و پیش‌بینی‌های لازم برای مدیریت ذخایر و نظارت بر صید در این فصل انجام شده است.

وی همچنین از صید ۷۰۰ تن ماهی کیلکا از ابتدای سال جاری تاکنون در آب‌های استان خبر داد و گفت: صید کیلکا به عنوان یکی از گونه‌های مهم دریای خزر، علاوه بر تأمین ماده اولیه صنایع کنسرو و پودر ماهی، نقش مهمی در معیشت صیادان دارد.

۱۳ مزرعه خاویاری فعال در سواحل گیلان

بخش مهمی از سخنان مدیرکل شیلات گیلان به پرورش ماهیان خاویاری اختصاص داشت. به گفته داداش‌پور، ۱۳ مزرعه خاویاری در سواحل استان به صورت فعال در حال تولید هستند و با استفاده از فناوری‌های نوین تکثیر و پرورش، سالانه نزدیک به ۱۰.۸ تن خاویار پرورشی تولید می‌کنند.

گیلان به دلیل نزدیکی به زیستگاه طبیعی تاسماهیان خزر و سابقه تاریخی در صید و استحصال خاویار، از دیرباز به عنوان یکی از کانون‌های اصلی خاویار ایران شناخته می‌شود. با کاهش شدید ذخایر طبیعی تاسماهیان بر اثر صید بی‌رویه و آلودگی‌های زیست‌محیطی در دهه‌های گذشته، پرورش متراکم این گونه‌های ارزشمند در مزارع ساحلی به راهبرد اصلی برای حفظ تولید و صادرات خاویار تبدیل شده است.

کارشناسان معتقدند توسعه مزارع خاویاری علاوه بر ارزآوری و ایجاد ارزش افزوده بالا، به کاهش فشار بر ذخایر وحشی دریای خزر نیز کمک می‌کند و می‌تواند جایگاه ایران را به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده خاویار پرورشی در جهان تثبیت کند.

بهره‌برداری از ۵ پروژه شیلاتی در هفته دولت

داداش‌پور با اشاره به برنامه‌های هفته دولت گفت: به همین مناسبت ۵ پروژه شیلاتی در نقاط مختلف استان به بهره‌برداری می‌رسد. با راه‌اندازی این طرح‌ها، ۸۰ تن به ظرفیت تولید شیلاتی گیلان افزوده خواهد شد.

به گفته وی، بهره‌برداری از این پروژه‌ها برای ۱۰ نفر اشتغال دائم و برای ۲۳ نفر اشتغال موقت ایجاد می‌کند و گامی مؤثر در تقویت اقتصاد ساحلی و روستایی استان به شمار می‌رود. این پروژه‌ها شامل توسعه مزارع پرورش ماهی، بهسازی زیرساخت‌های صید و بهبود زنجیره فرآوری و نگهداری آبزیان است.

برخورد با صید غیرمجاز و رهاسازی بچه‌ماهی در خزر

مدیرکل شیلات گیلان در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع حفاظت از منابع آبی اشاره کرد و گفت: از ابتدای امسال تاکنون حدود ۱۰ تن صید غیرمجاز دریایی در آب‌های خزر کشف و ضبط شده است. وی با بیان اینکه امکانات حفاظتی و نظارتی موجود در استان محدود است، تأکید کرد: صیانت از ذخایر دریای خزر نیازمند رویکرد مشارکت‌محور با حضور جوامع محلی، صیادان و سازمان‌های مردم‌نهاد است و قوانین بازدارنده نیز باید نسبت به گذشته تقویت شود.

داداش‌پور همچنین از رهاسازی ۷۰ میلیون قطعه انواع بچه‌ماهی در دریای خزر خبر داد و گفت: این اقدام با هدف بازسازی ذخایر و حفظ تنوع زیستی دریا انجام شده و هر ساله با همکاری مراکز تکثیر و بازسازی ذخایر شیلاتی ادامه می‌یابد. رهاسازی بچه‌ماهیان به‌ویژه برای گونه‌های استخوانی و تاسماهیان از اهمیت حیاتی برخوردار است.

هوشمندسازی و پیوند شیلات با گردشگری

وی هوشمندسازی فعالیت‌های شیلاتی را از اولویت‌های مهم برشمرد و اظهار کرد: استفاده از فناوری‌های نوین، سامانه‌های پایش آنلاین کیفیت آب، تغذیه هوشمند و مدیریت داده‌محور مزارع می‌تواند به افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و ارتقای کیفیت محصولات منجر شود.

داداش‌پور در پایان با اشاره به ظرفیت آب‌بندان‌های استان گفت: گیلان صدها آب‌بندان طبیعی و مصنوعی دارد که می‌توان با برنامه‌ریزی اصولی، بخش قابل توجهی از آن‌ها را برای پرورش انواع ماهیان گرم‌آبی به کار گرفت. به گفته او، تلفیق گردشگری با شیلات از جمله ایجاد مزارع گردشگری، رستوران‌های دریایی و تورهای بازدید از مزارع پرورش ماهی، می‌تواند درآمد جوامع محلی را افزایش دهد و در عین حال فرهنگ مصرف آبزیان را نیز ترویج کند.