وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرد که این کشور بهصورت جدی و با رویکردی فعال به دنبال ایفای نقش میانجی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا است. سخنگوی این وزارتخانه روز پنجشنبه در اظهاراتی که از سوی شبکه الجزیره بازتاب یافته، تأکید کرد که اسلامآباد این تلاشها را در هماهنگی نزدیک با کشورهای دوست و با هدف کاهش تنش در منطقه غرب آسیا پیگیری میکند.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از الجزیره، سخنگوی دستگاه دیپلماسی پاکستان تصریح کرده است که رایزنیها و تماسهای دیپلماتیک برای حل بحرانهای جاری منطقه ادامه دارد و پاکستان خود را متعهد به کمک به مسیر گفتوگو میان تهران و واشنگتن میداند. وی جزئیات بیشتری از کانالهای ارتباطی ارائه نکرد، اما گفت که این ابتکار با جدیت دنبال میشود.
سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران در چارچوب تلاشهای دیپلماتیک
در همین ارتباط، وزارت خارجه پاکستان اعلام کرده است که فرمانده ارتش این کشور نیز در چارچوب همین تلاشهای میانجیگرانه به تهران سفر کرده است. بر اساس این گزارش، یکی از محورهای اصلی این سفر، کمک به احیای مذاکرات با هدف بازگشایی مسیرهای مرتبط با تنگه هرمز و کاهش محدودیتهای ناشی از تنشهای اخیر عنوان شده است.
تنگه هرمز بهعنوان یکی از مهمترین آبراههای راهبردی جهان، نقش حیاتی در تأمین انرژی و تجارت بینالمللی دارد و هرگونه اختلال در تردد کشتیها در این منطقه میتواند پیامدهای گسترده اقتصادی و امنیتی برای بازارهای جهانی به همراه داشته باشد. به همین دلیل، موضوع حفظ امنیت دریانوردی و بازگشایی کامل این آبراه همواره در کانون رایزنیهای منطقهای و بینالمللی قرار داشته است.
منابع پاکستانی تأکید کردهاند که سفر نظامی مقام ارشد ارتش به تهران صرفاً جنبه نظامی ندارد و در هماهنگی با ابتکارات دیپلماتیک دولت اسلامآباد صورت گرفته است. این سفر بهعنوان بخشی از تلاشهای گستردهتر پاکستان برای ایجاد اعتماد متقابل و فراهم کردن زمینه گفتوگوی غیرمستقیم میان ایران و آمریکا ارزیابی میشود.
اسلامآباد؛ در میانه تعادل میان تهران و واشنگتن
پاکستان بهطور سنتی روابطی متوازن با هر دو طرف این پرونده داشته است. از یک سو، روابط تاریخی، فرهنگی و مذهبی نزدیکی با ایران دارد و مرز مشترک طولانی دو کشور و همکاریهای اقتصادی و امنیتی، اهمیت ثبات در روابط دوجانبه را دوچندان کرده است. از سوی دیگر، اسلامآباد از شرکای قدیمی واشنگتن در جنوب آسیا به شمار میرود و در حوزههای امنیتی، اقتصادی و کمکهای توسعهای تعاملات گستردهای با آمریکا داشته است.
همین جایگاه ویژه باعث شده است که پاکستان در سالهای گذشته نیز بارها آمادگی خود را برای میانجیگری میان ایران و آمریکا اعلام کند. مقامهای پاکستانی پیش از این نیز گفته بودند که تشدید رویارویی میان تهران و واشنگتن به نفع هیچیک از کشورهای منطقه نخواهد بود و میتواند امنیت کل غرب آسیا و جنوب آسیا را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، اسلامآباد تلاش کرده است با تکیه بر اصل بیطرفی فعال و گفتوگو، از افزایش تنشها جلوگیری کند.
ناظران معتقدند که هماهنگی اسلامآباد با «کشورهای دوست» که در اظهارات سخنگوی وزارت خارجه به آن اشاره شده، میتواند به معنای رایزنی با کشورهای حاشیه خلیج فارس، ترکیه، چین و برخی بازیگران اروپایی باشد که همگی نسبت به پیامدهای گسترش بحران در غرب آسیا نگران هستند. چنین هماهنگی منطقهای میتواند شانس موفقیت ابتکار پاکستان را افزایش دهد.
تداوم تلاشها برای حل بحران در غرب آسیا
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در بخش دیگری از اظهارات خود تأکید کرده است که تلاشها برای حل بحران در غرب آسیا ادامه دارد و این کشور از هر ابتکاری که به کاهش تنش، بازگشت به دیپلماسی و جلوگیری از درگیریهای جدید منجر شود، حمایت میکند. وی بدون اشاره به جزئیات مذاکرات احتمالی، گفت که پاکستان امیدوار است طرفها بهجای اقدامات یکجانبه، مسیر گفتوگو را انتخاب کنند.
اهمیت این موضعگیری در شرایطی است که منطقه غرب آسیا در ماههای اخیر با مجموعهای از تحولات پیچیده، از جمله تنشهای دریایی، تحریمها و بنبستهای دیپلماتیک مواجه بوده است. کارشناسان بر این باورند که هرگونه میانجیگری موفق نیازمند اراده سیاسی هر دو طرف اصلی، یعنی ایران و آمریکا، و همچنین حمایت جامعه بینالمللی است.
در همین حال، تأکید پاکستان بر موضوع تنگه هرمز نشان میدهد که اسلامآباد بهخوبی به پیوند میان پرونده هستهای و امنیتی ایران با مسائل اقتصادی جهانی واقف است. بازگشایی و تضمین امنیت این آبراه نهتنها برای ایران و کشورهای صادرکننده انرژی، بلکه برای واردکنندگان بزرگ در آسیا و اروپا نیز اهمیتی راهبردی دارد و به همین دلیل میتواند نقطه اشتراکی برای آغاز دوباره مذاکرات باشد.
با وجود اعلام آمادگی پاکستان، هنوز مشخص نیست که تهران و واشنگتن چه واکنشی به این ابتکار نشان خواهند داد و آیا پیشنهاد میانجیگری اسلامآباد میتواند به ازسرگیری گفتوگوهای مستقیم یا غیرمستقیم منجر شود یا خیر. آنچه مسلم است، پاکستان تلاش دارد با فعالسازی دیپلماسی منطقهای، نقش سازندهتری در مهار بحرانهای غرب آسیا ایفا کند و از سرایت بیثباتی به مرزهای شرقی ایران و غربی خود جلوگیری نماید.
نظرات (0)