سخنگوی نظامی عراق اعلام کرد روند خروج نیروهای ائتلاف بین‌المللی از خاک این کشور شتاب گرفته و قرار است تا ۳۰ سپتامبر سال آینده به پایان برسد. این عقب‌نشینی در چارچوب توافق بغداد و واشنگتن برای انتقال از مأموریت ائتلافی به همکاری‌های امنیتی دوجانبه انجام می‌شود.

به گزارش خبرگزاری عراق (INA)، «صباح النعمان» سخنگوی نظامی عراق روز چهارشنبه در گفت‌وگو با شبکه «العراقیه» گفت که خروج نیروها به صورت مستقیم با دفتر نخست‌وزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح هماهنگ شده و بر اساس زمان‌بندی از پیش تعیین‌شده پیش می‌رود.

تکمیل خروج نظامیان آلمانی از اربیل

النعمان با اشاره به آخرین تحولات میدانی تأکید کرد که نیروهای آلمانی به تازگی خروج خود را از اربیل در شمال عراق به طور کامل به پایان رسانده‌اند. این نیروها بخشی از ائتلاف بین‌المللی به رهبری ایالات متحده بودند که در سال ۲۰۱۴ با هدف مبارزه با گروه تروریستی داعش تشکیل شد.

بر اساس این گزارش، نظامیان آلمانی از سال ۲۰۱۵ در اربیل مستقر بودند و مأموریت اصلی آن‌ها آموزش نیروهای ارتش عراق و پیشمرگه، مشارکت در برنامه‌های تسلیحاتی و انجام مأموریت‌های شناسایی هوایی بوده است. سخنگوی نظامی عراق تأکید کرد که فرآیند خروج این نیروها روز چهارشنبه نهایی شده است.

وی افزود: جابه‌جایی نیروها و تجهیزات چه از مسیر زمینی و چه هوایی، تحت نظارت مستقیم دفتر نخست‌وزیری انجام می‌شود. تأسیسات پیشین نیروهای آلمانی در فرودگاه اربیل به اداره این فرودگاه واگذار خواهد شد و سایر مواضع و پایگاه‌های تخلیه‌شده نیز در اختیار نیروهای پیشمرگه قرار می‌گیرد.

به گفته النعمان، این واگذاری پس از آن صورت می‌گیرد که پیش‌تر پایگاه‌های مهم دیگری از جمله «عین‌الاسد» در استان الانبار و پایگاه «بلد» پس از پایان مأموریت ائتلاف در آن مناطق به وزارت دفاع عراق تحویل داده شده بود.

دو مرحله برای پایان مأموریت ائتلاف

مقام نظامی عراق یادآور شد که بغداد در ماه ژانویه گذشته اعلام کرده بود فاز نخست طرح پایان مأموریت ائتلاف را با خروج نیروهای آمریکایی از پایگاه هوایی عین‌الاسد در غرب عراق و تحویل کامل آن به نیروهای عراقی به پایان رسانده است.

به گفته وی، اکنون فاز دوم و نهایی این طرح آغاز شده که تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. در این مرحله، پشتیبانی از عملیات ضد داعش در سوریه همچنان از طریق پایگاه اربیل ادامه می‌یابد تا خلأ امنیتی در منطقه مرزی ایجاد نشود.

النعمان تصریح کرد که تمامی جابه‌جایی‌ها با رعایت دقیق پروتکل‌های امنیتی و با هماهنگی مستمر برای تأمین امنیت مسیرها و مقاصد نهایی انجام می‌شود. به گفته او، هرگونه انتقال نیرو و تجهیزات با مجوزهای رسمی صورت گرفته و گزارش‌های روزانه به فرمانده کل نیروهای مسلح ارائه می‌شود.

ترسیم نقشه همکاری‌های امنیتی پس از خروج

سخنگوی نظامی عراق از دستور نخست‌وزیر برای تشکیل کمیته‌ای ویژه به منظور تعیین شکل و ماهیت روابط آینده عراق با کشورهای عضو ائتلاف پس از ۳۰ سپتامبر خبر داد.

وی توضیح داد که همکاری‌های آتی بر تداوم هماهنگی‌ها به ویژه در حوزه‌های تبادل اطلاعات، همکاری اطلاعاتی و مشارکت در برنامه‌های تسلیحاتی و آموزشی متمرکز خواهد بود. این رویکرد نشان می‌دهد بغداد به دنبال قطع کامل همکاری نظامی نیست، بلکه قصد دارد آن را از قالب ائتلاف چندملیتی به روابط دوجانبه با هر یک از کشورها منتقل کند.

این برنامه بر اساس توافقی است که بغداد و واشنگتن در سپتامبر ۲۰۲۴ اعلام کردند. بر مبنای آن توافق، مأموریت نظامی ائتلاف به صورت تدریجی به روابط امنیتی دوجانبه میان عراق و کشورهای عضو تبدیل می‌شود و این فرآیند باید تا سپتامبر ۲۰۲۶ به طور کامل به سرانجام برسد.

پیشینه تشکیل ائتلاف بین‌المللی ضد داعش

ائتلاف بین‌المللی به سرکردگی آمریکا در سال ۲۰۱۴ و پس از تسلط گروه تروریستی داعش بر بخش‌های وسیعی از خاک عراق و سوریه تشکیل شد. این ائتلاف با مشارکت ده‌ها کشور، عملیات هوایی، مستشاری و آموزشی گسترده‌ای را برای حمایت از نیروهای عراقی آغاز کرد.

دولت عراق در دسامبر ۲۰۱۷ به طور رسمی اعلام کرد که تمام اراضی این کشور از اشغال داعش آزاد شده است؛ با این حال، بقایای این گروه همچنان به صورت هسته‌های پراکنده در برخی مناطق به ویژه در مناطق بیابانی و مرزی دست به حملات تروریستی می‌زنند و همین موضوع ضرورت ادامه همکاری‌های اطلاعاتی و امنیتی را دوچندان کرده است.

به گفته ناظران، تکمیل خروج ائتلاف تا پایان سپتامبر آینده نقطه عطفی در بازتعریف جایگاه امنیتی عراق در منطقه خواهد بود و بغداد تلاش می‌کند با تکیه بر توان داخلی و در عین حال حفظ همکاری‌های دوجانبه با شرکای بین‌المللی، امنیت پایدار را بدون حضور نظامی مستقیم ائتلاف تأمین کند.