ویدیویی کوتاه که روز پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ در رسانههای سوری بازنشر شد، احمد الشرع، حاکم دولت انتقالی سوریه را در حال پرداخت صورتحساب با کارت بانکی متصل به شبکه جهانی نشان میدهد. بر اساس توضیح منتشرشده همراه این تصاویر، این نخستین تراکنش رسمی او از طریق شبکه بینالمللی ویزا پس از لغو تحریمها علیه سوریه و توافق اخیر دمشق با آمریکا بوده است.
این ویدیو که با عنوان «نبض خبر» منتشر شده، در شبکههای اجتماعی سوریه به سرعت فراگیر شد و از سوی بسیاری از کاربران و رسانهها به عنوان نمادی از بازگشت تدریجی سوریه به نظام مالی بینالملل تعبیر شده است.
آنچه در ویدیو دیده میشود
در تصاویر چندثانیهای منتشرشده که در دو کیفیت ۳۶۰ و ۷۲۰ در دسترس قرار گرفته، احمد الشرع در یک مرکز خدماتی دیده میشود که کارت بانکی خود را روی دستگاه کارتخوان قرار میدهد و پرداخت را به صورت الکترونیکی انجام میدهد. کارت مورد استفاده به شبکه ویزا (Visa) متصل است؛ شبکهای که در کنار مسترکارت، اصلیترین زیرساخت پرداختهای فرامرزی در جهان محسوب میشود.
رسانه منتشرکننده گزارش داده که این پرداخت با موفقیت انجام شده و از نظر فنی، اتصال شبکه بانکی سوریه به شبکه جهانی برقرار است. اگرچه مبلغ صورتحساب و مکان دقیق تراکنش اعلام نشده، اما تأکید شده که این عملیات، نخستین استفاده مستند الشرع از ابزار پرداخت بینالمللی پس از رفع محدودیتها بوده است.
پیشزمینه؛ سالها انزوای بانکی سوریه
سوریه بیش از یک دهه تحت تحریمهای گسترده آمریکا و اتحادیه اروپا قرار داشت؛ تحریمهایی که علاوه بر حوزه نفت و انرژی، نظام بانکی و مالی این کشور را نیز هدف قرار داده بود. در نتیجه این محدودیتها، بانکهای سوری از سامانه سوئیفت و شبکههای پرداخت جهانی جدا شدند و کارتهای بینالمللی مانند ویزا و مسترکارت در داخل این کشور عملاً کارایی نداشتند.
این انزوا، هزینه تجارت خارجی را به شدت افزایش داده و شهروندان سوری را از دریافت حوالههای ارزی، استفاده از خدمات بانکی بینالمللی و حتی تراکنشهای ساده گردشگری محروم کرده بود.
پس از تحولات سیاسی اخیر در دمشق و تشکیل دولت انتقالی به ریاست احمد الشرع، مذاکراتی میان سوریه و آمریکا برای کاهش تدریجی تحریمها آغاز شد. بر اساس گزارشهای رسانههای منطقه، توافقی اولیه برای تعلیق بخشی از محدودیتهای مالی و بانکی حاصل شده که زمینه فعالیت آزمایشی برخی نهادهای مالی بینالمللی در سوریه را فراهم کرده است.
چرا این پرداخت اهمیت نمادین دارد؟
برای شهروندان بسیاری از کشورها، پرداخت با کارت ویزا امری روزمره است، اما در سوریه به دلیل سابقه طولانی تحریم، چنین تصویری بار معنایی ویژهای دارد. ناظران میگویند نمایش تراکنش موفق رئیس دولت انتقالی با کارت جهانی، حامل سه پیام اصلی است:
- پیام داخلی: القای این تصور که روند عادیسازی اقتصادی آغاز شده و بهبود معیشت در چشمانداز است.
- پیام خارجی: اطمیناندهی به سرمایهگذاران و بانکهای بینالمللی مبنی بر فعال شدن دوباره زیرساخت پرداخت در سوریه.
- پیام سیاسی: نمایش نتیجه ملموس تعامل دیپلماتیک جدید دمشق با غرب پس از سالها تقابل.
حامیان دولت انتقالی این ویدیو را «پایان انزوای بانکی» توصیف کردهاند، در حالی که برخی تحلیلگران آن را حرکتی حسابشده و رسانهای برای برجستهسازی دستاورد دیپلماتیک دولت جدید میدانند.
بازتابها و گامهای بعدی
پس از انتشار ویدیو، شماری از رسانههای سوری با تیترهایی درباره «بازگشت ویزاکارت و مسترکارت به سوریه» به استقبال این خبر رفتند. در شبکههای اجتماعی نیز کاربران سوری با طیفی از واکنشها از ابراز امیدواری برای تسهیل تجارت و سفر تا پرسش درباره زمان دسترسی عموم مردم به کارتهای بینالمللی، به این تصاویر واکنش نشان دادند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند فعال شدن دوباره شبکههای پرداخت جهانی در صورت تداوم، میتواند آثار ملموسی داشته باشد:
- کاهش هزینه واردات کالاهای اساسی و تسهیل تجارت خارجی
- امکان دریافت آسانتر حوالههای ارزی از سوی خانوادههای سوری مقیم خارج
- احیای صنعت گردشگری از طریق امکان استفاده گردشگران خارجی از کارتهای بانکی
- افزایش شفافیت مالی و جذب سرمایهگذاری خارجی
با این حال، اقتصاددانان تأکید میکنند که تنها اتصال به یک شبکه پرداخت برای حل بحران عمیق اقتصادی سوریه کافی نیست و این کشور همچنان به اصلاح نظام بانکی، تثبیت نرخ ارز، بازسازی زیرساختها و رفع کامل تحریمهای باقیمانده نیاز دارد.
تاکنون بانک مرکزی سوریه و وزارت اقتصاد این کشور جزئیات رسمی درباره نحوه صدور کارتهای بینالمللی برای شهروندان عادی، سقف تراکنشها و فهرست بانکهای عامل منتشر نکردهاند. انتظار میرود در روزهای آینده اطلاعیههای تکمیلی درباره سازوکار اجرایی این طرح و زمان عرضه عمومی کارتها اعلام شود.
ویدیوی منتشرشده هرچند کوتاه و بدون جزئیات فنی است، اما به دلیل زمان انتشار و جایگاه فردی که در آن دیده میشود، به یکی از پربازدیدترین تصاویر روزهای اخیر در رسانههای سوریه تبدیل شده و به عنوان نشانهای از فصل جدید تعامل مالی دمشق با جهان مورد توجه قرار گرفته است.
نظرات (0)