مراسم رونمایی از کتاب صوتی «دالان؛ پیوند نسل‌ها» ظهر پنج‌شنبه در همدان با حضور رئیس شورای شهر، جمعی از فعالان فرهنگی و علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ این دیار کهن برگزار شد. در این آیین، سیدمسعود حسینی شهردار همدان ضمن تبریک هفته همدان، بر جایگاه ممتاز این شهر در سپهر تمدنی ایران تأکید کرد و حفظ گویش بومی را ضرورتی فرهنگی دانست.

همدان؛ شهری با پیشینه‌ای کهن

شهردار همدان در سخنانی با اشاره به پیشینه غنی و ریشه‌دار همدان به عنوان یکی از نخستین کانون‌های تمدن در فلات ایران گفت: همدان تنها یک نام جغرافیایی نیست؛ بلکه روایت هزاران سال زیست، فرهنگ و هویت ایرانی است. به گفته حسینی، همین قدمت تاریخی سبب شده است که خرده‌فرهنگ‌ها، آیین‌ها و به‌ویژه گویش همدانی در این شهر اهمیت دوچندان پیدا کند.

او افزود: گویش و اصالت همدانی بخشی از تار و پود فرهنگی ایران است. این گویش بازمانده یک زبان تاریخی و حامل تجربه زیسته نسل‌های پی‌درپی است و به همین دلیل باید با نگاهی ویژه مورد توجه، مستندسازی و حمایت قرار گیرد.

هشدار درباره خطر یکسان‌سازی فرهنگی

حسینی در بخش دیگری از سخنان خود نسبت به روند یکسان‌سازی فرهنگی هشدار داد و تصریح کرد: اگر تنوع زبانی و گویشی نادیده گرفته شود، خرده‌فرهنگ‌ها به تدریج کم‌رنگ شده و از میان خواهند رفت. هر گویش، تکه‌ای از حافظه تاریخی یک ملت است و از دست رفتن آن به معنای از دست رفتن بخشی از هویت جمعی ماست.

وی تأکید کرد که حفظ گویش‌ها نباید وظیفه یک نهاد یا یک گروه خاص تلقی شود، بلکه پاسداشت این میراث ناملموس، مسئولیتی همگانی است که از خانواده و مدرسه تا رسانه‌ها و نهادهای مدیریت شهری را در بر می‌گیرد.

گویش بومی؛ مولفه قدرت فرهنگی

شهردار همدان با برشمردن نقش فرهنگ‌های اصیل در انسجام ملی اظهار کرد: فرهنگ‌های ریشه‌دار و از جمله گویش‌های بومی، از مهم‌ترین مولفه‌های قدرت فرهنگی کشور هستند. این سرمایه‌های ارزشمند در طول تاریخ، پشتوانه ایستادگی مردم در دفاع از سرزمین و هویت خود بوده‌اند و امروز نیز می‌توانند عامل پیوند اجتماعی و تقویت همبستگی ملی باشند.

به گفته او، توجه به گویش همدانی تنها یک رویکرد نوستالژیک نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای آینده فرهنگی ایران است؛ چرا که زبان و گویش، حامل جهان‌بینی، ضرب‌المثل‌ها، روایت‌ها و شیوه زیست مردمان یک منطقه است.

«دالان»؛ پلی میان نسل‌ها

حسینی با اشاره به محتوای کتاب صوتی «دالان؛ پیوند نسل‌ها» این اثر را گامی مؤثر در مسیر معرفی و ماندگاری فرهنگ و گویش همدانی توصیف کرد. او گفت: چنین تولیدات فرهنگی می‌تواند فاصله میان نسل امروز و گنجینه زبانی گذشته را کم کند و امکان شنیدن، فهمیدن و زیستن دوباره با گویش مادری را فراهم آورد.

وی با تأکید بر ضرورت پذیرش و افتخار به گویش محلی، از هنرمندان، نویسندگان، تولیدکنندگان محتوا و فعالان رسانه خواست نقش پررنگ‌تری در این حوزه ایفا کنند. به باور شهردار همدان، استفاده آگاهانه و هنرمندانه از گویش‌های بومی در آثار ادبی، نمایشی، سینمایی، موسیقایی و رسانه‌ای، بهترین راه برای ثبت، ترویج و انتقال این میراث به نسل‌های آینده است.

در پایان این مراسم که به مناسبت هفته همدان برگزار شد، حاضران بر لزوم تداوم برنامه‌های مشابه، حمایت از پژوهش‌های زبان‌شناختی درباره گویش همدانی و تولید آثار بیشتر با محوریت فرهنگ بومی تأکید کردند. هفته همدان هر ساله فرصتی برای بازخوانی هویت تاریخی این شهر و یادآوری پیوند ناگسستنی فرهنگ محلی با فرهنگ ملی ایران به شمار می‌رود.