بازار جهانی نفت بار دیگر چشم به تحولات تنگه هرمز دوخته است؛ آبراهی راهبردی که هرگونه اختلال در آن میتواند معادلات عرضه و قیمت را بهسرعت تغییر دهد. تحلیلگران هشدار میدهند در صورت بروز اختلال جدید در جریان انتقال نفت از این مسیر حیاتی، قیمت نفت بهراحتی از مرز روانی ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور خواهد کرد.
بر اساس گزارشی که به نقل از دادهها و تحلیلهای منتشرشده در بلومبرگ بازتاب یافته، چشمانداز کوتاهمدت بازار نفت همچنان تحت تاثیر مستقیم وضعیت تردد در تنگه هرمز قرار دارد. در حالی که در روزهای اخیر با کاهش نسبی تنشها و افزایش امیدواری نسبت به ازسرگیری تردد ایمن کشتیها، قیمتها تا حدی تحت فشار نزولی قرار گرفتهاند، کارشناسان تاکید دارند این آرامش شکننده است و بازار نسبت به هرگونه شکست در مذاکرات یا تشدید دوباره تنشهای منطقهای بهشدت واکنشپذیر خواهد بود.
پیشبینی رابوبانک از نوسان قیمت برنت
بانک هلندی رابوبانک در تازهترین ارزیابی خود پیشبینی کرده است که قیمت نفت برنت در ماههای آینده روندی پرنوسان را تجربه خواهد کرد. برآورد این نهاد مالی نشان میدهد در شرایط جاری، محدوده ۷۰ تا ۷۵ دلار در هر بشکه میتواند بهعنوان کف حمایتی بازار عمل کند؛ سطحی که با توجه به تقاضای جهانی و سیاستهای عرضه تولیدکنندگان بزرگ، خریداران در آن فعال میشوند.
در مقابل، در سناریوی عادی و بدون بروز شوک ژئوپلیتیک جدید، سقف قیمتی بازار در محدوده ۹۵ تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه برآورد شده است. به بیان دیگر، تا زمانی که جریان نفت از تنگه هرمز و بابالمندب بدون اختلال ادامه یابد، بازار احتمالا در همین کریدور نوسان خواهد کرد و عبور پایدار از ۱۰۰ دلار دشوار خواهد بود.
اما نقطه عطف این تحلیل به سناریوی اختلال بازمیگردد. تحلیلگران رابوبانک و سایر موسسات مورد استناد بلومبرگ تصریح کردهاند که در صورت ایجاد وقفه دوباره در عبور نفتکشها از تنگه هرمز یا تنگه بابالمندب، معادله قیمت بهطور کامل تغییر میکند و نفت برنت میتواند بهسرعت از مرز ۱۰۰ دلار فراتر رود. در این حالت، حتی رکوردهای بالاتر از ۱۰۰ دلار نیز دور از انتظار نخواهد بود، زیرا بازار با کمبود عرضه فوری و افزایش صرف ریسک مواجه میشود.
چرا تنگه هرمز برای بازار انرژی حیاتی است؟
اهمیت تنگه هرمز برای اقتصاد جهانی انرژی بر کسی پوشیده نیست. این آبراه باریک میان خلیج فارس و دریای عمان، یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت نفت و گاز طبیعی مایع (الانجی) در جهان بهشمار میرود. بر اساس برآوردهای بینالمللی، روزانه حدود یکپنجم تا یکسوم نفت خام و فرآوردههای نفتی جهان و بخش قابل توجهی از گاز صادراتی منطقه از این مسیر عبور میکند.
به همین دلیل هرگونه کاهش در رفتوآمد ایمن نفتکشها، حتی اگر موقت باشد، عرضه جهانی را تحت فشار قرار میدهد. افزایش هزینههای بیمه، تغییر مسیر کشتیها به مسیرهای طولانیتر و پرهزینهتر، تاخیر در تحویل محمولهها و رشد تقاضای احتیاطی برای ذخیرهسازی، همگی عواملی هستند که بهصورت همزمان قیمت را به سمت بالا هل میدهند.
تنگه بابالمندب در دهانه جنوبی دریای سرخ نیز نقش مکمل اما بسیار مهمی دارد. اختلال همزمان یا متناوب در این دو گلوگاه، بهویژه پس از ناامنیهای اخیر در مسیر دریای سرخ، میتواند اثر مضاعفی بر زنجیره تامین انرژی جهان بگذارد و بازار را با شوک عرضه روبهرو کند.
فشار نزولی فعلی و شکنندگی آرامش بازار
در شرایط کنونی، ترکیبی از عوامل موجب شده است قیمت نفت در معاملات اخیر تحت فشار نزولی قرار گیرد. کاهش تنشهای مقطعی در منطقه، گمانهزنیها درباره پیشرفت مذاکرات و افزایش امید به بازگشایی پایدار تنگه هرمز برای تردد روان نفتکشها، انتظارات تورمی در بازار انرژی را تا حدی تعدیل کرده است.
با این حال، تحلیلگران تاکید دارند این بهبود نسبی بهمعنای پایان ریسک نیست. تجربه ماههای گذشته نشان داده است که بازار نفت به کوچکترین سیگنال منفی ژئوپلیتیک واکنش تند نشان میدهد. هرگونه خبر درباره شکست مذاکرات، تشدید درگیریها یا تهدید امنیت کشتیرانی میتواند در کوتاهترین زمان، روند نزولی اخیر را معکوس کند و موج جدیدی از رشد قیمت را کلید بزند.
به همین دلیل، بسیاری از معاملهگران و پالایشگاهها همچنان استراتژی محتاطانهای در پیش گرفتهاند؛ از خرید پوشش ریسک در بازار آتی گرفته تا افزایش ذخایر استراتژیک. این رفتار احتیاطی خود نشان میدهد که بازار، سناریوی بازگشت اختلال را کاملا جدی میگیرد.
دو سناریوی پیش روی قیمت نفت
در مجموع، کارشناسان دو سناریوی اصلی را برای آینده نزدیک ترسیم میکنند:
- سناریوی ثبات نسبی: در صورت تداوم کاهش تنشها و بازگشایی پایدار و ایمن تنگه هرمز، فشار نزولی بر قیمت نفت حفظ خواهد شد و برنت در محدوده ۷۰ تا ۱۰۰ دلار نوسان خواهد کرد. در این حالت، عرضه کافی و اطمینان روانی بازار مانع از جهشهای هیجانی میشود.
- سناریوی اختلال دوباره: در صورت بروز هرگونه اختلال جدید در تردد نفتکشها از تنگه هرمز یا بابالمندب، قیمت نفت بهسرعت از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرده و حتی رکوردهای بالاتری را ثبت خواهد کرد. در این سناریو، ریسک ژئوپلیتیک به عامل اصلی تعیینکننده قیمت تبدیل میشود.
برآیند تحلیلها حاکی از آن است که بازار نفت در ماههای آینده همچنان پرنوسان و بهشدت وابسته به تحولات سیاسی و امنیتی خاورمیانه باقی خواهد ماند. سرمایهگذاران و سیاستگذاران انرژی بهدقت تحولات تنگه هرمز را زیر نظر دارند، زیرا سرنوشت قیمت نفت در کوتاهمدت بیش از هر عامل دیگری به سرنوشت این آبراه حیاتی گره خورده است.
نظرات (0)