معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار خراسان شمالی نسبت به وضعیت بحرانی منابع آبی این استان هشدار داد و اعلام کرد در حال حاضر تنها ۱۹ درصد از حجم مخازن سدهای استان آب دارد و ۸۱ درصد ظرفیت این مخازن خالی است؛ وضعیتی که به گفته او ضرورت مدیریت جدی مصرف و صرفهجویی را دوچندان میکند.
سید مجتبی علویمقدم ظهر پنجشنبه در نشست شورای اداری خراسان شمالی که با حضور وزیر نیرو در سالن جلسات استانداری در بجنورد برگزار شد، با تشریح آخرین وضعیت منابع آب استان، خواستار برنامهریزی مستمر، فرهنگسازی و مشارکت همگانی برای گذر از شرایط تنش آبی شد.
تنها ۱۹ درصد مخازن سدها پر است
علویمقدم با اشاره به آمار اخیر از ذخایر آبی استان گفت: ۸۱ درصد حجم مخازن سدهای خراسان شمالی خالی است و تنها ۱۹ درصد آن آب دارد. این عدد نشاندهنده عمق ناترازی میان منابع و مصارف است و اگر الگوی مصرف اصلاح نشود، تأمین پایدار آب برای بخشهای مختلف با چالش جدیتری مواجه خواهد شد.
به گفته او، توجه به ظرفیت مخازن و مدیریت مصرف، از خطوط قرمز حوزه تأمین آب محسوب میشود و هرگونه بیتوجهی به آن میتواند تبعات گستردهای برای تأمین آب شرب، کشاورزی و سایر نیازهای استان به همراه داشته باشد.
رکورد ۳۰ ساله برداشت و سهم سنگین کشاورزی
معاون استاندار خراسان شمالی با بیان اینکه در ۳۰ سال اخیر رکوردهای قابل توجهی در برداشت و مصرف آب در استان ثبت شده است، افزود: بخش عمده مصرف منابع آبی استان به بخش کشاورزی اختصاص دارد و همین موضوع، نقش این بخش را در مدیریت منابع دوچندان میکند.
او تأکید کرد که اگر مصرف آب در حوزه کشاورزی بهدرستی مدیریت شود، میتوان بخشی از منابع را آزاد و به سایر مصارف ضروری اختصاص داد. به گفته علویمقدم، اصلاح الگوی کشت، استفاده از روشهای نوین آبیاری و کاهش هدررفت آب در مزرعه تا شبکه انتقال، از جمله اقداماتی است که باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
وی خاطرنشان کرد در صورت اجرای اقدامات مشترک و هماهنگ در سطح ملی و استانی، امکان مدیریت بخشی از آب مصرفی در کشاورزی و تخصیص آن به بخشهای دیگر از جمله شرب و صنعت وجود دارد؛ موضوعی که نیازمند همافزایی دستگاههای اجرایی، کشاورزان و بهرهبرداران است.
فرهنگسازی و مدیریت مصرف؛ نیازمند مشارکت عمومی
علویمقدم فرهنگسازی در زمینه مصرف آب را یکی از ارکان اصلی عبور از بحران کمآبی دانست و گفت: مدیریت مصرف صرفاً یک وظیفه حاکمیتی نیست، بلکه نیازمند مشارکت عمومی و تغییر رفتار مصرفکنندگان در خانه، مزرعه و واحدهای تولیدی است.
او افزود: برنامهریزی مستمر برای اطلاعرسانی، آموزش و ترویج صرفهجویی، در کنار نظارت بر برداشتهای غیرمجاز و جلوگیری از هدررفت در شبکه، میتواند به پایداری منابع کمک کند. به گفته وی، بدون همراهی مردم و بدون اصلاح عادتهای مصرف، حتی با اجرای پروژههای عمرانی نیز نمیتوان به تأمین مطمئن آب در بلندمدت امیدوار بود.
۱۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای طرحهای ذخیره و تأمین آب
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار خراسان شمالی در بخش دیگری از سخنان خود به پروژههای حوزه آب و کشاورزی اشاره کرد و گفت: برای اجرای طرحهای مرتبط با ذخیره، انتقال و تأمین آب در بخش کشاورزی اعتبارات قابل توجهی پیشبینی شده و بخشی از آن نیز تأمین شده است، اما برای تکمیل پروژهها همچنان به منابع مالی بیشتری نیاز است.
به گفته او، میزان اعتبار مورد نیاز برای تکمیل برخی از این طرحها حدود یکهزار و ۶۰۰ میلیارد تومان برآورد میشود و تلاش بر این است که منابع مورد نیاز از محل ردیفهای مرتبط با تنش آبی و سایر ظرفیتهای اعتباری موجود تأمین شود.
علویمقدم همچنین به ضرورت احداث مخازن آب شهری اشاره کرد و گفت: اجرای این مخازن برای جبران کسری ذخیره و تقویت زیرساختهای تأمین آب شرب در شهرهای استان ضروری است و تحقق آن به تأمین بهموقع اعتبارات وابسته است. تکمیل این مخازن میتواند تابآوری شبکه شهری را در برابر نوسانات مصرف و کاهش بارندگی افزایش دهد.
زیرساخت آب و فاضلاب؛ پیشنیاز نهضت ملی مسکن
معاون استاندار در ادامه با اشاره به اجرای طرح نهضت ملی مسکن در خراسان شمالی، تأمین زیرساختهای آب و فاضلاب واحدهای مسکونی را از الزامات اصلی این طرح عنوان کرد و گفت: همزمان با احداث واحدهای مسکونی، باید پروژههای زیربنایی آب و فاضلاب نیز با همان سرعت پیش برود تا ساکنان واحدهای جدید با مشکل تأمین آب و دفع فاضلاب مواجه نشوند.
او تأکید کرد که تأمین اعتبار و اجرای بهموقع پروژههای زیربنایی متناسب با روند ساخت مسکن، باید بهصورت جدی در دستور کار دستگاههای متولی قرار گیرد و هماهنگی میان بخش مسکن و بخش آب از ابتدا لحاظ شود.
تأکید بر تسریع در اجرا و تکمیل پروژههای نیمهتمام
علویمقدم در جمعبندی سخنان خود بر ضرورت تسریع در تأمین منابع مالی و اجرای پروژههای حوزه آب، کشاورزی و زیرساختهای شهری تأکید کرد و گفت: مدیریت منابع موجود، اصلاح الگوی مصرف و تکمیل پروژههای نیمهتمام میتواند نقش مؤثری در کاهش تنش آبی و تضمین تأمین پایدار آب در خراسان شمالی داشته باشد.
وی یادآور شد که شرایط فعلی که تنها یکپنجم ظرفیت سدها پر است، یک هشدار جدی برای همه بخشهاست و عبور از آن بدون صرفهجویی، سرمایهگذاری هدفمند و همکاری بینبخشی ممکن نخواهد بود. به گفته او، همزمان با پیگیری اعتبارات ملی، باید از ظرفیتهای استانی برای مدیریت تقاضا، جلوگیری از هدررفت و افزایش بهرهوری آب به بهترین شکل استفاده شود.
- وضعیت فعلی سدها: ۱۹ درصد پر، ۸۱ درصد خالی
- بزرگترین مصرفکننده: بخش کشاورزی
- راهکارهای پیشنهادی: اصلاح الگوی مصرف، روشهای نوین آبیاری، فرهنگسازی و مشارکت مردم
- اعتبار مورد نیاز طرحهای نیمهتمام: حدود ۱۶۰۰ میلیارد تومان
- اولویتهای عمرانی: احداث مخازن شهری و تکمیل زیرساخت آب و فاضلاب نهضت ملی مسکن
کارشناسان نیز بارها تأکید کردهاند که خراسان شمالی به دلیل وابستگی بالا به بارشهای فصلی و محدودیت منابع زیرزمینی، در برابر خشکسالی آسیبپذیر است و تنها با ترکیبی از مدیریت مصرف، سرمایهگذاری در زیرساخت و همراهی شهروندان میتوان از تشدید تنش آبی در ماههای پیش رو جلوگیری کرد.
نظرات (0)